ΟΗΕ: Η Γκρίνσπαν παραμένει πρώτη, όμως δεν υπάρχει συναίνεση στην πέμπτη ψηφοφορία για τον διάδοχο του Γκουτέρες

Η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν της Κόστα Ρίκα κράτησε την πρωτιά στην πέμπτη άτυπη ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την ανάδειξη του επόμενου Γενικού Γραμματέα. Η διαδικασία έγινε την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, με την Ελλάδα να ασκεί την προεδρία.

Παρ’ όλα αυτά, η μείωση των θετικών ψήφων σε συνδυασμό με την έντονη άνοδο των αρνητικών καταδεικνύει ότι η υποψηφιότητά της δεν έχει ακόμη εξασφαλίσει ευρεία συναίνεση στα 15 μέλη του Συμβουλίου.

Με βάση τα ανεπίσημα αποτελέσματα, η Γκρίνσπαν έλαβε εννέα θετικές ψήφους, έξι αρνητικές και καμία ουδέτερη. Στον προηγούμενο γύρο, της 29ης Σεπτεμβρίου, είχε συγκεντρώσει δέκα θετικές, τρεις αρνητικές και δύο ουδέτερες.

Αν και διατήρησε την πρώτη θέση, η αλλαγή στους συσχετισμούς ξεχωρίζει, αφού οι αρνητικές ψήφοι αυξήθηκαν σε υπερδιπλάσιο αριθμό.

Ο Γκρόσι παραμένει δεύτερος, ενώ η Ροντρίγκες-Μπιρκέτ υποχωρεί

Τη δεύτερη θέση διατήρησε ο Ραφαέλ Γκρόσι, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και προερχόμενος από την Αργεντινή, λαμβάνοντας έξι θετικές, επτά αρνητικές και δύο ουδέτερες ψήφους.

Στον τέταρτο γύρο ο Γκρόσι είχε λάβει οκτώ θετικές ψήφους, στοιχείο που δείχνει ότι η υποστήριξή του μειώθηκε στη νέα ψηφοφορία.

Αισθητή υποχώρηση κατέγραψε και η υποψηφιότητα της Κάρολιν Ροντρίγκες Μπιρκέτ από τη Γουιάνα. Έλαβε πέντε θετικές, εννέα αρνητικές και μία ουδέτερη ψήφο, ενώ στην προηγούμενη διαδικασία είχε οκτώ θετικές και έξι αρνητικές.

Ο πρώην πρόεδρος της Σενεγάλης, Μακί Σαλ, συγκέντρωσε πέντε θετικές ψήφους και δέκα αρνητικές. Ο Ολάρα Οτούνου από την Ουγκάντα έλαβε τρεις θετικές και δώδεκα αρνητικές.

Η Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα του Ισημερινού έλαβε τρεις θετικές, εννέα αρνητικές και τρεις ουδέτερες ψήφους. Η Ιβόν Α-Μπάκι, επίσης από τον Ισημερινό, δεν συγκέντρωσε θετική ψήφο, καταγράφοντας 14 αρνητικές και μία ουδέτερη.

Η διαδικασία διεξήχθη με την Ελλάδα στην προεδρία

Ο πέμπτος γύρος πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο, περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα έχει την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας. Καθήκοντα προέδρου ασκεί η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά.

Η Ελληνίδα διπλωμάτης επιβεβαίωσε ότι η διαδικασία ολοκληρώθηκε, δηλώνοντας πως «ο πέμπτος γύρος των άτυπων ψηφοφοριών πραγματοποιήθηκε». Βάσει της προβλεπόμενης διαδικασίας, κάθε υποψήφιος θα λάβει ενημέρωση για το αποτέλεσμά του από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της χώρας που κατέθεσε την υποψηφιότητά του.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν ανακοινώνει επίσημα τα αποτελέσματα αυτών των άτυπων ψηφοφοριών. Όπως συνέβη και στους προηγούμενους γύρους, ωστόσο, αυτά διέρρευσαν αφού ολοκληρώθηκε η διαδικασία.

Το επόμενο καθοριστικό στάδιο της διαδικασίας

Η πέμπτη ψηφοφορία έγινε με τους ίδιους κανόνες που εφαρμόστηκαν και στους προηγούμενους γύρους, χωρίς διαφοροποίηση ανάμεσα στα πέντε μόνιμα και στα δέκα εκλεγμένα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Για κάθε υποψήφιο, τα μέλη καλούνται να επιλέξουν μία από τρεις απαντήσεις: «ενθάρρυνση», «αποθάρρυνση» ή «χωρίς γνώμη».

Πλέον, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο η διαδικασία να προχωρήσει, πιθανότατα την ερχόμενη εβδομάδα, σε ψηφοδέλτια διαφορετικού χρώματος. Έτσι θα μπορεί να φανεί αν κάποιος υποψήφιος συναντά την αντίθεση ενός ή περισσότερων από τα πέντε μόνιμα μέλη: ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο.

Η εξέλιξη αυτή κρίνεται καθοριστική, επειδή η σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας προς τη Γενική Συνέλευση προϋποθέτει τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφους, χωρίς παράλληλα να ασκηθεί βέτο από οποιοδήποτε μόνιμο μέλος.

Η έλλειψη συναίνεσης, μαζί με τις διακυμάνσεις στις θετικές και τις αρνητικές ψήφους των βασικών υποψηφίων, διατηρεί ανοιχτή την αναμέτρηση για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες.

Η διαδικασία επιλογής του νέου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ

Το άρθρο 97 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ ορίζει ότι ο Γενικός Γραμματέας διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση, ύστερα από σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Οι άτυπες ψηφοφορίες δεν είναι δεσμευτικές. Χρησιμεύουν στην αποτύπωση των συσχετισμών εντός του Συμβουλίου και στην εξέταση του αν μπορεί να υπάρξει συναίνεση για έναν υποψήφιο.

Η φετινή διαδικασία κινείται πιο αργά από εκείνη του 2016, όταν το Συμβούλιο Ασφαλείας είχε ήδη εγκρίνει, στις 6 Οκτωβρίου, την απόφαση 2311 που πρότεινε τον Αντόνιο Γκουτέρες για τη θέση του Γενικού Γραμματέα.

Κατά τη γνώμη μου, αυτή η διατύπωση είναι πιο «ειδησεογραφική»: αναδεικνύει από την αρχή το σημαντικότερο στοιχείο, δεν αφήνει τους αριθμούς να χαθούν σε μεγάλες προτάσεις και αξιοποιεί τους μεσότιτλους ως ουσιαστικά σημεία μετάβασης.