Η καλλιτεχνική ψευδαίσθηση του μπαρόκ: Το παράδοξο της «ζωγραφικής μέσα στη ζωγραφική» (Vid)

Φανταστείτε να κοιτάτε έναν πίνακα ζωγραφικής του 1600 και, καθώς πλησιάζετε, να συνειδητοποιείτε ότι κοιτάτε μια ολόκληρη πινακοθήκη.

Στους τοίχους της απεικονιζόμενης αίθουσας σε έναν πίνακα ζωγραφικής. κρέμονται δεκάδες άλλοι, μικρότεροι πίνακες, καθένας από τους οποίους είναι ζωγραφισμένος, με τέτοια μικροσκοπική λεπτομέρεια, που αποτελεί ξεχωριστό αριστούργημα.

Αυτό το ιδιοφυές οπτικό τρικ, γνωστό στην ιστορία της τέχνης ως «πίνακας μέσα σε πίνακα», έγινε η απόλυτη εμμονή των Φλαμανδών ζωγράφων κατά την περίοδο του Μπαρόκ (Baroque). Δεν επρόκειτο απλώς για ζωγραφική, αλλά για ένα παιχνίδι με το μυαλό του θεατή.

Το Απόλυτο Flex Τεχνικής Δεξιοτεχνίας
Όταν οι Φλαμανδοί μετρ σχεδίαζαν αυτές τις μικροσκοπικές γκαλερί, ο κύριος στόχος τους ήταν να επιδείξουν την εξωπραγματική τους δεξιοτεχνία. Σε ένα βίντεο λίγων δευτερολέπτων που κάνει τον γύρο του διαδικτύου, η κάμερα ξεκινά με ένα κοντινό πλάνο σε μια ιστορική σκηνή με φιγούρες της εποχής. Καθώς η κάμερα απομακρύνεται, αποκαλύπτεται, ότι αυτό που βλέπαμε ήταν απλώς ένας μικροσκοπικός πίνακας, κρεμασμένος στον τοίχο μιας τεράστιας, χαοτικής αίθουσας, γεμάτης με δεκάδες άλλα έργα τέχνης, γλυπτά, έπιπλα και αριστοκράτες που συζητούν. Το να μπορεί ένας ζωγράφος να χωρέσει μια ολόκληρη έκθεση τέχνης μέσα στις διαστάσεις ενός και μόνο καμβά, θεωρούνταν απόδειξη ανώτερης ευφυΐας και τεχνικής.

Το Facebook των Ευγενών του 17ου Αιώνα
Πίσω από αυτό το παράξενο καλλιτεχνικό στυλ, κρυβόταν και μια βαθιά κοινωνική ανάγκη της ευρωπαϊκής ελίτ. Την εποχή εκείνη, η συλλογή έργων τέχνης είχε γίνει η απόλυτη τάση επίδειξης πλούτου και status. Οι πλούσιοι άρχοντες και οι βασιλείς δεν ήθελαν απλώς, να έχουν πίνακες, ήθελαν να δείχνουν σε όλο τον κόσμο τη συλλογή τους. Έτσι, προσλάμβαναν τους καλύτερους ζωγράφους για να αποτυπώσουν τις ιδιωτικές τους γκαλερί. Αυτοί οι πίνακες λειτουργούσαν σαν επίδειξη κοινωνικής θέσης κι έδειχναν στους καλεσμένους πόσο πλούσιοι, καλλιεργημένοι και ισχυροί ήταν οι ιδιοκτήτες των έργων.

Το Μυστήριο του «Inception» της Ζωγραφικής
Το πιο παράξενο στοιχείο με αυτή την τεχνική είναι η αίσθηση του απείρου που δημιουργεί στον θεατή, θυμίζοντας κάτι από την ταινία Inception. Κοιτάς έναν μεγάλο πίνακα, που περιέχει έναν μικρότερο πίνακα, ο οποίος με τη σειρά του απεικονίζει μια άλλη αίθουσα, που ίσως κρύβει έναν ακόμα μικρότερο πίνακα. Αυτό το παιχνίδι των επιπέδων ανάγκαζε το μάτι να «χαθεί» μέσα στις λεπτομέρειες, κάνοντας τον θεατή να αναρωτιέται πού σταματά η πραγματικότητα και πού ξεκινά η ψευδαίσθηση που δίνει ο καλλιτέχνης.

Δείτε το βίντεο ΕΔΩ