Το μουσείο που έκλεισε ένας υφυπουργός και δεν θυμάται κανείς

Υπάρχει ένα μουσείο στην Οδησσό που θυμίζει την ελληνική επαναστατική ιστορία, τη Φιλική Εταιρεία, τον Καποδίστρια, τους εμπόρους της διασποράς. Το ίδρυσε επί Σοβιετικής Ένωσης το 1979, το αναστήλωσαν Έλληνες έμποροι τη δεκαετία του ’90, το επισκέφθηκε ιστορικά ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Από το 2023 είναι κλειστό. Και το ερώτημα που κυκλοφορεί στα πηγαδάκια δεν είναι μόνο γιατί έκλεισε, αλλά γιατί κανείς δεν νιώθει την ανάγκη να το ξανανοίξει.

Ο υφυπουργός που πέρασε

Το μουσείο το έκλεισε, λένε, ο τότε υφυπουργός Πολιτισμού Νικόλας Γιατρομανωλάκης, που περιγράφεται ως «περαστικός» από τη θέση αυτή. Έκτοτε η υπόθεση πέρασε στη δικαιοδοσία του υπουργείου Εξωτερικών, όπου φαίνεται να έχει βρει μόνιμη στέγη στο γνωστό ελληνικό «δεν ξέρουμε ποιος είναι αρμόδιος». Κάποιοι μάλιστα ψιθυρίζουν ότι η υπόθεση έχει μπλεχτεί σε μικρές «μπίζνες» ντόπιων και Ελλήνων παραγόντων, κάτι που εξηγεί ίσως γιατί ένα ζήτημα πολιτιστικής κληρονομιάς παραμένει τρία χρόνια σε εκκρεμότητα χωρίς κανέναν να βιάζεται να το λύσει.

Μαρασλής, Πολυχρονόπουλος και η πλατεία των Ελλήνων

Το μουσείο στεγάζεται στην οικία του Γρηγορίου Μαρασλή, δημάρχου της Οδησσού επί 17 χρόνια και μέλους της ίδιας της Φιλικής Εταιρείας, σε δρόμο που σήμερα ονομάζεται «οδός Ελλήνων» χάρη σε πρωτοβουλία του πρώην προέδρου του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιά, Γιάννη Πολυχρονόπουλου. Εκείνος χρηματοδότησε την αναστήλωση τη δεκαετία του ’90, εν μέσω διάλυσης της ΕΣΣΔ, και πρόσφατα πλήρωσε ακόμη και μουσειολογική μελέτη εκσυγχρονισμού – μελέτη που προφανώς κάθεται σε κάποιο συρτάρι. Ο τελευταίος διευθυντής του μουσείου, Σωφρόνης Παραδεισόπουλος, περιγράφει αναλυτικά πώς το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού ανέλαβε τη λειτουργία του από το 1994, πώς ο δήμος διέθεσε κτίρια, πώς χτίστηκε βήμα-βήμα μια ιστορική σχέση γενεών. Όλα αυτά τώρα κάθονται πίσω από κλειδαριά.

Η εξήγηση του πολέμου στην Ουκρανία είναι ευκολονόητη, αλλά δεν εξηγεί γιατί κανείς στο Μαξίμου, στο υπουργείο Εξωτερικών ή στο υπουργείο Πολιτισμού δεν θεωρεί υπόθεση τιμής να ξαναλειτουργήσει ένα μουσείο που τιμά την ίδια τη γέννηση της ελληνικής επανάστασης. Ποιος, άραγε, θα βρει το θάρρος να πάρει πίσω το κλειδί;