Ταμείο Ανάκαμψης: τα 36 δισ. έφυγαν, ο απολογισμός λείπει

Ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης κλείνει τυπικά, και το Μαξίμου ετοιμάζεται να μιλήσει για επιτυχία με αριθμούς: 35,95 δισ. ευρώ στο «Ελλάδα 2.0», ένα τελευταίο αίτημα πληρωμής 6,7 δισ. ευρώ για 123 ορόσημα και στόχους. Ποσοστά απορρόφησης που θα πλασαριστούν ως αυταπόδεικτη επιτυχία. Μόνο που η απορρόφηση δεν είναι αποτέλεσμα, είναι διαδικασία — και το ερώτημα που κανείς στην κυβέρνηση δεν βιάζεται να απαντήσει είναι πού πήγαν στην πραγματικότητα αυτά τα δισεκατομμύρια.

Ορόσημα χωρίς αντίκτυπο

Το ίδιο το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο έχει βάλει το δάχτυλο στην πληγή: το σύστημα παρακολούθησης του RRF καταγράφει ποιο ορόσημο πιστοποιήθηκε ως ολοκληρωμένο, όχι αν η επένδυση άλλαξε κάτι ουσιαστικό στην παραγωγικότητα ή στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Άλλο να υπογράφεται ένα χαρτί, άλλο μια επιχείρηση να βγαίνει πραγματικά από τον οικονομικό αποκλεισμό. Η κυβέρνηση, βέβαια, προτιμά να μετράει το πρώτο.

Ποιοι πήραν τα λεφτά

Η Τράπεζα της Ελλάδος δίνει τα δικά της νούμερα: μέχρι τον Μάιο του 2026 είχαν εκταμιευθεί στους τελικούς δικαιούχους περίπου 6 δισ. ευρώ από το δανειακό σκέλος, με τα συμβασιοποιημένα επενδυτικά σχέδια να φτάνουν τα 13,2 δισ. ευρώ. Αριθμοί που δείχνουν κίνηση χρήματος, όχι κατεύθυνση. Σε ποιους κλάδους πήγε η χρηματοδότηση; Σε ποιες περιφέρειες; Σε μεγάλες επιχειρήσεις που ήδη είχαν πρόσβαση σε τράπεζες, ή σε μικρομεσαίες που έμεναν έξω από το σύστημα; Κανείς επίσημα δεν το εξηγεί, και αυτή η σιωπή δεν είναι τυχαία.

Το Ταμείο Ανάκαμψης δεν σχεδιάστηκε για να αφήσει πίσω του έναν καλό δείκτη απορρόφησης προς επίδειξη σε ευρωπαϊκά συμβούλια. Σχεδιάστηκε για να αφήσει μια οικονομία πιο ανθεκτική, με ευρύτερη πρόσβαση σε ευκαιρίες. Αν αυτό δεν συνέβη, ή συνέβη μόνο για μια στενή ομάδα δικαιούχων, τότε το «success story» που θα ακουστεί τις επόμενες εβδομάδες είναι επικοινωνιακό ναρκωτικό, όχι οικονομική ανάλυση. Χρειάζεται πραγματικός δημόσιος απολογισμός: κατανομή πόρων ανά μέγεθος επιχείρησης, κλάδο, περιφέρεια, και μετρήσιμα αποτελέσματα — όχι μόνο τιμολόγια που εξοφλήθηκαν.

Όταν σβήσουν τα φώτα του Ταμείου Ανάκαμψης, το ερώτημα δεν θα είναι πόσα δισεκατομμύρια απορροφήθηκαν επιδέξια. Θα είναι πόσα μετατράπηκαν σε μόνιμη παραγωγική δύναμη, και πόσα απλώς εξαφανίστηκαν σε γραφειοκρατικά ορόσημα με πιστοποιητικό επιτυχίας. Θα τολμήσει η κυβέρνηση να δώσει αυτόν τον απολογισμό, ή θα αρκεστεί στο ποσοστό απορρόφησης σαν να είναι ο τελικός σκοπός;