Νικόπολη: Κατατέθηκε ο προκαταρκτικός φάκελος για την UNESCO – Σε εξέλιξη η υποψηφιότητα

Σημαντικό βήμα για τον ελληνικό και τον παγκόσμιο πολιτισμό αποτελεί η πορεία της αρχαίας Νικόπολης προς την UNESCO. Ο αρχαιολογικός χώρος, που έχει εξαιρετική ιστορική, αρχαιολογική και πολιτιστική αξία πέρα από τα εθνικά σύνορα, επιστρέφει στην τοπική κοινωνία μετά την ολοκλήρωση των εκτεταμένων έργων προστασίας, αποκατάστασης, συντήρησης και ανάδειξης από το υπουργείο Πολιτισμού.

Την περασμένη Δευτέρα (28.09.2026), ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας εγκαινίασε τα έργα στην αρχαία Νικόπολη, γεγονός που σηματοδοτεί μια ακόμη εξέλιξη για την προστασία και τη σύγχρονη ανάδειξη ενός από τα σπουδαιότερα μνημειακά σύνολα της Ηπείρου. Η παρέμβαση εντάσσεται στον συνολικό σχεδιασμό του υπουργείου Πολιτισμού για την ολιστική προστασία του αρχαιολογικού χώρου, με βασική επιδίωξη την προετοιμασία της υποψηφιότητάς του για εγγραφή στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Στο μεταξύ, το υπουργείο Πολιτισμού έχει ήδη υποβάλει τον πρώτο φάκελο για αξιολόγηση, ακολουθώντας τα προβλεπόμενα στάδια της διαδικασίας του διεθνούς Οργανισμού.

«Η Νικόπολη αποτελεί ένα μνημειακό σύνολο εξαιρετικής σημασίας, που αποτυπώνει τη μετάβαση από τον ελληνιστικό κόσμο στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία και, στη συνέχεια, τη μετάβαση στη χριστιανική εποχή. Τα σωζόμενα ρωμαϊκά και παλαιοχριστιανικά μνημεία της, σε συνδυασμό με το εξαιρετικά διατηρημένο φυσικό τοπίο, συγκροτούν μια κληρονομιά διεθνούς ακτινοβολίας» δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.

«Τα τελευταία χρόνια, το υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί ένα συνεκτικό πρόγραμμα προστασίας, αποκατάστασης και ανάδειξης της Νικόπολης, αξιοποιώντας πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ. Παράλληλα, προχωρούμε στον σχεδιασμό δράσεων για την προστασία της Νικόπολης από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια» πρόσθεσε, επισημαίνοντας:

«Αυτές οι παρεμβάσεις ενισχύουν έμπρακτα το υπόβαθρο της υποψηφιότητας της Νικόπολης για τον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η προετοιμασία του φακέλου έχει ήδη ξεκινήσει και ο προκαταρκτικός φάκελος έχει υποβληθεί, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας απαιτητικής και μακράς διαδικασίας».

«Το υπουργείο Πολιτισμού τα τελευταία χρόνια έχει αποδείξει ότι μπορεί να ανταποκρίνεται στις δοκιμασίες που ορθά θέτει ο διεθνής οργανισμός. Στα επτά χρόνια διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη υποβάλαμε τρεις υποψηφιότητες, -το maximum δυνατόν, δηλαδή- το Ζαγόρι, τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα της Κρήτης και τον Όλυμπο και εγγράψαμε και τα τρία στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO» επεσήμανε.

Στόχος εθνικής σημασίας η ένταξη της Νικόπολης στην UNESCO

«Με την ίδια αφοσίωση εργαζόμαστε και για τη Νικόπολη. Πρόκειται για έναν εθνικό στόχο που απαιτεί ομοψυχία, συνεργασία και υπέρβαση κάθε επιμέρους ή πολιτικής επιδίωξης. Η πρόωρη διεκδίκηση της “πατρότητας” μιας υποψηφιότητας μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε μια διαδικασία που απαιτεί ενότητα και κοινή προσπάθεια. Η ένταξη της Νικόπολης στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO είναι ένας στόχος εθνικής σημασίας. Με συνεργασία, συνέπεια και αφοσίωση, εργαζόμαστε όλοι, ώστε η μοναδική αυτή κληρονομιά να αποκτήσει τη διεθνή αναγνώριση που της αξίζει» κατέληξε.

Οι παρεμβάσεις στον αρχαιολογικό χώρο της Νικόπολης

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, κομβικό έργο για την υποψηφιότητα ήταν η κατασκευή της παράκαμψης του αρχαιολογικού χώρου. Με αυτόν τον τρόπο σταμάτησε η διέλευση της Εθνικής Οδού από τη Νικόπολη και επανήλθε η ενότητα και η συνοχή της. Η Περιφέρεια Ηπείρου ανέλαβε τον προγραμματισμό, τη χρηματοδότηση και την υλοποίηση του έργου, το οποίο αποτελεί σημαντική επένδυση για την προστασία και την ανάδειξη του χώρου. Η υπουργός εξέφρασε τις ευχαριστίες της προς την Περιφέρεια Ηπείρου και τον περιφερειάρχη Αλέξανδρο Καχριμάνη, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πρέβεζας, τον Δήμο Πρέβεζας, καθώς και όλους όσοι συνέβαλαν και συνεχίζουν να συμβάλλουν στην ανάδειξη της Νικόπολης.

Το Μεγάλο Θέατρο της αρχαίας Νικόπολης

Για το έργο «Προστασία, συντήρηση και αποκατάσταση Μεγάλου Θεάτρου Νικόπολης (Β’ Φάση)» διατέθηκαν 3.377.693 ευρώ μέσω του ΕΣΠΑ 2014-2020 – ΠΕΠ Ηπείρου. Οι παρεμβάσεις αφορούσαν την απομάκρυνση των επιχώσεων, την αποκατάσταση των υποδομών στο κάτω κοίλο, των τοιχοποιιών και των αναλημματικών τοίχων. Επιπλέον, στο σκηνικό οικοδόμημα εγκαταστάθηκε προσωρινή μεταλλική αντιστήριξη για την προστασία του μνημείου. Η επόμενη φάση διασφαλίστηκε στις 8 Απριλίου 2026, όταν εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ 2021-2027, με προϋπολογισμό 3.500.000 ευρώ, η Γ΄ Φάση του έργου. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει την αποκατάσταση του σκηνικού οικοδομήματος και των παρασκηνίων, τις εργασίες στην ορχήστρα και τη συμπλήρωση των εδωλίων, τη δημιουργία προσβάσεων για Άτομα με Αναπηρία και αποστραγγιστικού συστήματος, αλλά και την ολοκλήρωση της ανασκαφικής έρευνας, της συντήρησης και της τεκμηρίωσης. Το Θέατρο, μέρος του οικοδομικού προγράμματος του Αυγούστου, ανακαινίστηκε σε μεγάλη έκταση τον 2ο αιώνα μ.Χ. και είχε χωρητικότητα περίπου 8.000 θεατών.

Παλάτι – Οίκος Γεωργίου Εκδίκου

Στην αρχαία Νικόπολη, το έργο «Συνολική Ανάδειξη του κτιριακού συγκροτήματος του Παλατιού (Οίκος Γεωργίου Εκδίκου)» υλοποιήθηκε με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και συνολικό προϋπολογισμό 503.452,02 ευρώ. Οι εργασίες έφεραν στο φως 36 νέους χώρους και δωμάτια, ενώ περιλάμβαναν την αποκατάσταση τοιχοποιιών και την αναστήλωση δύο κιόνων. Επιπλέον, συντηρήθηκε στο Μικρό Νυμφαίο το μοναδικό επιτοίχιο ψηφιδωτό της Νικόπολης που έχει διασωθεί. Το συγκρότημα καλύπτει περίπου δέκα στρέμματα και εκτείνεται σε ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο της ρωμαϊκής πόλης. Είναι μια μεγάλη ρωμαϊκή κατοικία, διαμορφωμένη σε διαφορετικά επίπεδα, η οποία υπέστη αλλεπάλληλες επισκευές από τον 1ο έως και τον 7ο αιώνα μ.Χ.

Ψηφιδωτά στις Βασιλικές Α’ Δουμετίου και Δ’ της Νικόπολης

Με προϋπολογισμό 550.000 ευρώ, το έργο για τη συντήρηση και την ανάδειξη των ψηφιδωτών στη Βασιλική Α’ του επισκόπου Δουμετίου και στη Βασιλική Δ’ χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης. Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων δημιουργήθηκε επίσης προσβάσιμη διαδρομή περιμετρικά της Βασιλικής Δ’. Η Βασιλική Α’ συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα παλαιοχριστιανικά μνημεία της Νικόπολης και διαθέτει ψηφιδωτά εξαιρετικής καλλιτεχνικής αξίας, με φυτικές και ζωικές διακοσμήσεις, σκηνές κυνηγιού και θαλάσσιες παραστάσεις. Οι επιγραφές που σχετίζονται με τον επίσκοπο Δουμέτιο προσφέρουν σημαντικά στοιχεία για την ιστορία του ναού και τον τρόπο λειτουργίας του.