Υπουργοί βρίζουν δημοσιογράφους και το Χαλιφάτο… κόβεται

Δεν ήταν ένα τηλεφώνημα. Ήταν ομολογία. Κρατικός αξιωματούχος εμπλεκόμενος στην υπόθεση της πόντισης του καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου τηλεφώνησε σε αρχισυντάκτη για να τον κατηγορήσει ότι «δεν τήρησε δεοντολογία» επειδή η εφημερίδα του πρόβαλε ρεπορτάζ που επιβεβαίωνε αλλαγή δρομολογίου του καλωδίου «για να μην ενοχληθούν οι Τούρκοι». Στο τέλος της κλήσης, ωστόσο, ο ίδιος ο αξιωματούχος παραδέχτηκε ότι το θέμα έγινε επικαιρότητα ακριβώς επειδή προβλήθηκε στην πρώτη σελίδα. Απόδειξη, γράφει η στήλη, ότι ο Τύπος όταν θέλει έχει παρέμβαση — και ότι το υπουργείο Εξωτερικών, με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να έχει διαβεβαιώσει δημοσίως για «κυριαρχία» και «φρεγάτες», φαίνεται τώρα να οπισθοχωρεί σιωπηλά.

Το πρόσφορο έδαφος της εξουσίας

Το τηλεφώνημα δεν είναι μεμονωμένο κρούσμα, υποστηρίζει η στήλη, παραθέτοντας μια σειρά επεισοδίων: υπουργός που χαρακτήρισε «καρα-γκακά αριστερή» δημοσιογράφο του Politico αντί να απαντήσει στο ρεπορτάζ της για τον τζίρο της ευεξίας· ο υπουργός Μακάρθι που κατηγόρησε δημοσιογράφο ότι «πρέπει να έχει πάρει ναρκωτικά» επειδή ρώτησε για ενδεχόμενη αλλαγή ηγεσίας στη Νέα Δημοκρατία· ο κυβερνητικός εκπρόσωπος που βαθμολογεί δημοσιογράφο πριν καν απαντήσει στην ερώτησή του· ακόμη κι ο ίδιος ο πρωθυπουργός που στη θερινή συνέντευξή του στο Open μίλησε για δημοσιογράφους που «γράφουν πράγματα που δεν τα ισχυρίζονται ούτε οι Τούρκοι», ξεχνώντας ότι κάποιοι απ’ αυτούς έχουν διωχθεί από τη γείτονα ακριβώς επειδή «παρεμποδίζουν την πολιτική της στο Αιγαίο». Η στήλη αναρωτιέται ρητορικά τι κάνει η ΕΣΗΕΑ και η Ένωση Ανταποκριτών Ξένου Τύπου μπροστά σε αυτή τη σειρά επιθέσεων, και πώς συμβιβάζεται αυτή η πρακτική με τις διαβεβαιώσεις περί «κράτους δικαίου» που επικαλείται η κυβέρνηση όποτε βολεύει.

Ο άπλυτος και η ιστορική του μνήμη

Παράλληλα με τη συζήτηση για τη γλώσσα εξουσίας απέναντι στους δημοσιογράφους, στο διαδίκτυο αναζωπυρώθηκε μια παλιά διαμάχη γύρω από τον χαρακτηρισμό «άπλυτος» για τους αριστερούς. Σχολιάζοντας το θέμα, ο χρήστης με το ψευδώνυμο Μάρκους Βολφ υπενθυμίζει την καταγωγή του όρου.

Πενήντα εννιά χρόνια μετά, ο όρος εξακολουθεί να κυκλοφορεί ανενόχλητος σε πολιτικές αντιπαραθέσεις, χωρίς πάντα όσοι τον χρησιμοποιούν να γνωρίζουν —ή να θέλουν να θυμούνται— την προέλευσή του. Σύμπτωση ή όχι, η υπενθύμιση έρχεται τη στιγμή που η στήλη καταγράφει μια κυβερνητική γλώσσα που αντί να απαντά σε ρεπορτάζ, επιλέγει να στοχοποιεί όσους τα γράφουν.

Ανάμεσα σε ένα καλώδιο που αλλάζει δρομολόγιο για να μην ενοχλήσει την Άγκυρα και σε υπουργούς που μοιράζουν χαρακτηρισμούς αντί απαντήσεις, το συμπέρασμα της στήλης είναι αμείλικτο: όταν η εξουσία προτιμά να βαθμολογεί τον αγγελιοφόρο αντί να σχολιάζει το μήνυμα, κάτι έχει σαπίσει πολύ πριν φτάσει στα πρωτοσέλιδα.