Βόρεια Μακεδονία: Η Αθήνα ζητεί διορθώσεις στα σχολικά βιβλία για αλυτρωτικές αναφορές – Τι είπε η υφυπουργός Εξωτερικών

Το ζήτημα των σχολικών βιβλίων στη Βόρεια Μακεδονία επαναφέρει στο προσκήνιο την εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών, καθώς η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι εξακολουθούν να περιλαμβάνονται αναφορές που δεν είναι συμβατές με τις προβλέψεις της.

Το θέμα έφερε στη Βουλή ο βουλευτής της Νίκης Γιώργος Ρούντας, καταθέτοντας επίκαιρη ερώτηση προς την υφυπουργό Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου. Η συζήτηση επικεντρώθηκε σε σχολικό εγχειρίδιο για τη λεγόμενη «μακεδονική γλώσσα», όπου, κατά τον βουλευτή, υπάρχουν διατυπώσεις που προκαλούν αντιδράσεις στην ελληνική πλευρά.

Οι αναφορές που προκαλούν αντιδράσεις

Στις σελίδες 85 και 107 του εγχειριδίου αναφέρθηκε ειδικά ο Γιώργος Ρούντας. Όπως είπε από το βήμα της Βουλής, σε ένα απόσπασμα γίνεται λόγος για «πυρηνική Μακεδονία», ενώ σε διαφορετικό σημείο η πατρίδα παρουσιάζεται ως «υπόδουλη και βασανισμένη».

Ο ίδιος ανέφερε επίσης ότι ο Μέγας Αλέξανδρος αποκαλείται στο βιβλίο «Μακεδόνας». Κατά τον βουλευτή, δεν ξεκαθαρίζεται επαρκώς η διαφορά ανάμεσα στην ιστορική αναφορά στους αρχαίους Μακεδόνες και στη σύγχρονη ταυτότητα των πολιτών της Βόρειας Μακεδονίας, όπως αυτή ορίζεται στη Συμφωνία των Πρεσπών.

Με βάση αυτές τις αναφορές, ο κ. Ρούντας κάλεσε την κυβέρνηση να απαντήσει αν η Μεικτή Διεπιστημονική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων, που προβλέπεται από τη Συμφωνία των Πρεσπών, έχει ζητήσει τη διαγραφή τους. Ζήτησε ακόμη να διευκρινιστεί πότε τέθηκε το ζήτημα και ποια στάση κράτησε η πλευρά της Βόρειας Μακεδονίας.

Η τοποθέτηση της ελληνικής κυβέρνησης

Η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου παραδέχθηκε ότι το ζήτημα δεν έχει κλείσει. Επισήμανε πως η Ελλάδα συνεχίζει να ζητά την αφαίρεση διατυπώσεων με αναθεωρητικό ή αλυτρωτικό περιεχόμενο και περιμένει την απάντηση της άλλης πλευράς.

Κατά την ίδια, η υιοθέτηση εσφαλμένης ορολογίας συνιστά, σύμφωνα με την ελληνική θέση, παραβίαση τόσο της Συμφωνίας των Πρεσπών όσο και του Συντάγματος της Βόρειας Μακεδονίας.

Η κ. Παπαδοπούλου σημείωσε ότι την ευθύνη για την έγκριση των σχολικών βιβλίων έχει το υπουργείο Παιδείας της κάθε χώρας. Υπογράμμισε, όμως, ότι η Ελλάδα «δεν θα παύσει να διεκδικεί και να καταβάλλει κάθε προσπάθεια», προκειμένου τα εκπαιδευτικά εγχειρίδια να παρουσιάζουν ορθά την ιστορική πραγματικότητα, όπως και την καταγωγή και τη δράση μορφών όπως ο Μέγας Αλέξανδρος.

Οι προβλέψεις της Συμφωνίας των Πρεσπών για τα βιβλία

Στο πλαίσιο της Συμφωνίας των Πρεσπών προβλέπεται Μεικτή Διεπιστημονική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων, με αντικείμενο τον έλεγχο των σχολικών βιβλίων, των χαρτών, των ιστορικών ατλάντων και κάθε άλλου εκπαιδευτικού υλικού που χρησιμοποιούν οι δύο χώρες.

Η διαδικασία αποσκοπεί στην εξάλειψη αναφορών αλυτρωτικού ή αναθεωρητικού χαρακτήρα. Μεταξύ άλλων, το άρθρο 8 της Συμφωνίας ορίζει ότι η Επιτροπή εξετάζει και τις καινούργιες εκδόσεις των σχολικών εγχειριδίων.

Σε κοινό ανακοινωθέν της Επιτροπής, ήδη από το 2019, Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία είχαν συμφωνήσει πως τα προγράμματα σπουδών, τα σχολικά βιβλία και το υποστηρικτικό εκπαιδευτικό υλικό πρέπει να απαλλαγούν από αλυτρωτικές και αναθεωρητικές αναφορές.

Ωστόσο, το θέμα παραμένει αντικείμενο των διμερών επαφών, επτά χρόνια μετά την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Οι πιο πρόσφατες συνεδριάσεις της Μεικτής Επιτροπής

Στις 12 Μαΐου 2026, στην Αθήνα, πραγματοποιήθηκε η 11η συνεδρίαση της Μεικτής Διεπιστημονικής Επιτροπής. Μετά την ολοκλήρωσή της, οι δύο αντιπροσωπείες δήλωσαν ότι θα εξακολουθήσουν να εργάζονται με βάση τη Συμφωνία των Πρεσπών και τα πρακτικά των προηγούμενων συναντήσεων.

Τον Δεκέμβριο του 2025 είχε πραγματοποιηθεί η 10η συνεδρίαση, στη διάρκεια της οποίας οι δύο πλευρές αντάλλαξαν τα προγράμματα σπουδών για την πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Η υφυπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι οι συνεδριάσεις πραγματοποιούνται εκ περιτροπής στην Αθήνα και στα Σκόπια, ενώ οι εργασίες της Επιτροπής παραμένουν εμπιστευτικές. Κεντρικός σκοπός της είναι να αποτυπώνεται με ορθό τρόπο η ιστορική πραγματικότητα στο εκπαιδευτικό υλικό.

Η πολιτική αντιπαράθεση στην Ολομέλεια

Στη δευτερολογία του, ο Γιώργος Ρούντας στράφηκε κατά της κυβέρνησης, λέγοντας ότι η ελληνική πλευρά όφειλε να είχε επισημάνει και καταγγείλει νωρίτερα τις επίμαχες αναφορές.

Ταυτόχρονα, ζήτησε να κατατεθούν επίσημα έγγραφα που να τεκμηριώνουν τις ελληνικές αντιδράσεις από το 2023 και έπειτα. Επανέλαβε, επίσης, τη σταθερή θέση της Νίκης για κατάργηση της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Στην απάντησή της, η Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου αναφέρθηκε ξανά στη λειτουργία της Μεικτής Επιτροπής και στον μηχανισμό που προβλέπει η Συμφωνία. Τόνισε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να θέτει το ζήτημα των αναφορών που κρίνει πως δεν ανταποκρίνονται στις δεσμεύσεις της γειτονικής χώρας.