Γκίλφοϊλ, η σιωπή του Μαξίμου και η οργή στο Ζάππειο

Μια είδηση που θα έπρεπε να συνταράξει το πολιτικό σύστημα κυκλοφορεί εδώ και μέρες με την ίδια αμηχανία που συνοδεύει συνήθως τα πράγματα που κανείς δεν θέλει να σχολιάσει. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, η πρέσβειρα των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκίλφοϊλ φέρεται να προειδοποίησε τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου ότι η Ουάσινγκτον μπορεί να ρίξει όποια κυβέρνηση θέλει — «ακόμη και την ελληνική». Η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε να μην απαντήσει σε τίποτα από αυτά, προτιμώντας μια σιωπή που, όπως σημειώνει καυστικά ο Ιάσονας Αποστολόπουλος, ισχύει με μαθηματική συνέπεια σε κάθε ζήτημα εθνικής κυριαρχίας — από το λογισμικό Predator μέχρι τα ουκρανικά drone-σκάφη στα ελληνικά νησιά και το ισραηλινό ναυτικό στα χωρικά ύδατα της Κρήτης.

Η τσιμουδιά που μιλάει

Η παρατήρηση δεν είναι απλώς ρητορικό εύρημα. Είναι καταγραφή ενός προτύπου: όπου εμπλέκονται ισχυροί σύμμαχοι ή γεωπολιτικά ευαίσθητα συμφέροντα, η κυβέρνηση βρίσκει τρόπο να μη σχολιάσει τίποτα. Όπου εμπλέκεται όμως ένας «ξυπόλυτος πρόσφυγας» στον Έβρο, η ίδια κυβέρνηση βρίσκει αμέσως τη γλώσσα της εισβολής, του υβριδικού πολέμου και της ασύμμετρης απειλής. Η αντίθεση αυτή δεν χρειάζεται σχόλιο — αρκεί να την καταγράψεις για να φανεί ποιος φοβάται ποιον.

Η οργή του εκπροσώπου

Το πραγματικά αποκαλυπτικό όμως δεν είναι η αρχική είδηση, αλλά η αντίδραση στο Μαξίμου όταν κλήθηκε να την επιβεβαιώσει ή να τη διαψεύσει. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, αντί να απαντήσει με ένα απλό ναι ή όχι, επέλεξε να στραφεί εναντίον των δημοσιογράφων που επέμεναν, κατηγορώντας τους για αναζήτηση «ολίγων λεπτών δημοσιότητας» και δημιουργία «εντυπώσεων» με «βιντεάκια». Είναι μια κλασική τεχνική αποφυγής: όταν δεν μπορείς να διαψεύσεις κάτι, επιτίθεσαι σε όποιον ρωτάει.

Η ειρωνεία είναι ότι η επιμονή αποδείχθηκε δικαιολογημένη μέσα σε ελάχιστες ώρες. Οι Financial Times ήρθαν να επιβεβαιώσουν πως, σύμφωνα με άνθρωπο με γνώση του επίσημου δείπνου στην αμερικανική πρεσβεία, η Γκίλφοϊλ είχε πει, σχολιάζοντας τότε την επικείμενη πτώση της ρουμανικής κυβέρνησης: «Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε οποιαδήποτε χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε και εδώ». Δύο ανεξάρτητα διεθνή μέσα, Wall Street Journal και Financial Times, καταλήγουν στο ίδιο σημείο. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος όμως προτίμησε να μιλήσει για βιντεάκια.

Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι πια αν η Γκίλφοϊλ είπε αυτό που λέγεται ότι είπε — αυτό φαίνεται πλέον τεκμηριωμένο από δύο ξεχωριστές πηγές. Το ερώτημα είναι γιατί η ελληνική κυβέρνηση, που δεν διστάζει να υψώσει τόνο για ό,τι αφορά αδύναμους και απροστάτευτους, βουβαίνεται όταν ο λόγος έρχεται από μια πρεσβεία. Η στρατηγική σιωπή απέναντι στους ισχυρούς και η ρητορική έντασης απέναντι στους αδύναμους δεν είναι σύμπτωση· είναι πολιτική επιλογή, και το ερώτημα του Παύλου Μαρινάκη για «βιντεάκια» δεν θα την καλύψει για πολύ ακόμη.