New York Times: Οι Δημοκρατικοί σχεδιάζουν να περιορίσουν τον Τραμπ – «Η Βουλή δεν θα είναι πλέον θυγατρική της κυβέρνησης»

Η μεγάλη νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ μεταβάλλει τις πολιτικές ισορροπίες στην Ουάσινγκτον και παράλληλα δίνει στο Κογκρέσο την ευκαιρία να ανακτήσει τον θεσμικό του ρόλο απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ. Προηγήθηκαν δύο χρόνια κατά τα οποία οι Ρεπουμπλικανοί επέτρεψαν στον Αμερικανό πρόεδρο να επεκτείνει σημαντικά την εξουσία του.

Η νίκη των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία, όπως σημειώνουν οι New York Times, διαμορφώνει τις συνθήκες για σημαντική αλλαγή στις σχέσεις της νομοθετικής με την εκτελεστική εξουσία.

Όταν ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο το 2025, οι Ρεπουμπλικανοί είχαν τον έλεγχο του Κογκρέσου, αλλά κατά κύριο λόγο στήριζαν τις επιλογές του. Έτσι, η κυβέρνηση μπορούσε να παρακάμπτει τις αντιδράσεις των Δημοκρατικών για τις δημόσιες δαπάνες, τους δασμούς και τις πολεμικές εξουσίες.

Τώρα, με την ενισχυμένη κοινοβουλευτική τους δύναμη, οι Δημοκρατικοί λένε ότι θα ελέγχουν τις αποφάσεις της κυβέρνησης και θα προχωρήσουν σε έρευνες. Στόχος τους είναι επίσης να περιορίσουν τη δυνατότητα του προέδρου να δρα χωρίς ουσιαστική εποπτεία από το Κογκρέσο.

Τζέφρις: «Η Βουλή δεν θα είναι πλέον θυγατρική της κυβέρνησης Τραμπ»

Ο Χακίμ Τζέφρις, που ηγείται των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων και θεωρείται το φαβορί για την προεδρία της, ανακοίνωσε ότι θα διεξαχθούν εκτεταμένες έρευνες για τις ενέργειες της κυβέρνησης.

«Θα απαιτήσουμε λογοδοσία από εκείνους που έχουν επιφέρει πρωτοφανή διαφθορά σε αυτή τη χώρα», είπε.

Την Τετάρτη (4/11), την ώρα που γινόταν όλο και πιο καθαρή η έκταση της εκλογικής νίκης των Δημοκρατικών, ο Τζέφρις έστειλε ακόμη πιο ισχυρό μήνυμα στον Λευκό Οίκο.

«Οι ημέρες που η Βουλή των Αντιπροσώπων λειτουργούσε σαν εξ ολοκλήρου θυγατρική της κυβέρνησης Τραμπ τελείωσαν», τόνισε.

Αντίστοιχο μήνυμα έστειλε και ο Τσακ Σούμερ, επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία.

Ο Σούμερ προανήγγειλε αλλαγή στη στάση απέναντι στην εξουσία του προέδρου, δηλώνοντας: «Οι ημέρες της υποταγμένης στον Τραμπ Γερουσίας τελείωσαν».

Έρευνες και κλητεύσεις για κυβερνητικά στελέχη

Από τον Ιανουάριο, οι Δημοκρατικοί θα αναλάβουν τον έλεγχο των κοινοβουλευτικών επιτροπών, σε μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που φέρνει η νέα σύνθεση.

Την προηγούμενη διετία, κυβερνητικοί αξιωματούχοι που καλούνταν να εμφανιστούν ενώπιον επιτροπών του Κογκρέσου συχνά απαντούσαν με περιφρόνηση ή επιθετικότητα στις ερωτήσεις της δημοκρατικής μειοψηφίας. Την ίδια ώρα, οι Ρεπουμπλικανοί πρόεδροι των επιτροπών στήριζαν την κυβέρνηση.

Με τη νέα κοινοβουλευτική σύνθεση, οι Δημοκρατικοί θα μπορούν να ζητούν από κυβερνητικά στελέχη να καταθέσουν, καθώς και να εκδίδουν δεσμευτικές κλητεύσεις για την παράδοση εγγράφων και άλλων αποδεικτικών στοιχείων.

Η αντιπολίτευση εκτιμά ότι πολλές κυβερνητικές δραστηριότητες και αρκετά πρόσωπα χρήζουν ενδελεχούς έρευνας, αναφέρουν οι New York Times.

Η κυβέρνηση Τραμπ, από την πλευρά της, αναμένεται να αντιδράσει σθεναρά στις προσπάθειες κοινοβουλευτικής εποπτείας, με ενδεχόμενο να ξεσπάσουν σοβαρές θεσμικές αντιπαραθέσεις.

Παράλληλα, οι Δημοκρατικοί στη Γερουσία θα έχουν τη δυνατότητα να καθυστερούν ή να μπλοκάρουν την επικύρωση διορισμών δικαστών και ανώτερων κυβερνητικών αξιωματούχων που προτείνει ο πρόεδρος.

Ο Τραμπ προειδοποιεί για βέτο, αλλά δεν αποκλείει συμφωνίες

Σε δηλώσεις του στο Fox News πριν από τις εκλογές, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε πει ότι, αν οι Δημοκρατικοί έπαιρναν τον έλεγχο του Κογκρέσου, θα γινόταν ο «κύριος Βέτο» και θα σταματούσε τις νομοθετικές πρωτοβουλίες τους.

Όσο, όμως, γινόταν εμφανές πόσο μεγάλη ήταν η εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών, ο πρόεδρος μετρίασε τον τόνο του και δήλωσε έτοιμος να διαπραγματευτεί ορισμένες συμφωνίες.

Η προσέγγιση αυτή παραπέμπει στην πρώτη προεδρική θητεία του, στη διάρκεια της οποίας κατά καιρούς έδειχνε διατεθειμένος να προχωρήσει σε συνεννοήσεις με τους Δημοκρατικούς για σημαντικά νομοθετικά θέματα.

Ωστόσο, όπως τονίζουν οι New York Times, η πολιτική πόλωση έχει γίνει αισθητά εντονότερη από τότε.

Με την εκλογική τους νίκη να τους δίνει ισχυρότερη θέση, οι Δημοκρατικοί αναμένεται να επιμείνουν ώστε οι πιθανές συμφωνίες να γίνουν κυρίως με τους δικούς τους όρους.

Ομοσπονδιακές δαπάνες και αποφάσεις για τη χρηματοδότηση στο επίκεντρο

Ο έλεγχος των ομοσπονδιακών δαπανών αναμένεται να αποτελέσει βασική προτεραιότητα.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αρνηθεί να διαθέσει ορισμένα κονδύλια που είχαν ήδη εγκριθεί από το Κογκρέσο, ενώ έχει κατευθύνει άλλους πόρους σε προεδρικές πρωτοβουλίες χωρίς την έγκριση των νομοθετών, σύμφωνα με τους New York Times.

Επιπρόσθετα, έχει καταφύγει σε διαδικασίες ακύρωσης εγκεκριμένων δαπανών με τρόπο που, όπως υποστηρίζουν βουλευτές και από τα δύο κόμματα, αντίκειται στη νομοθεσία για τον προϋπολογισμό.

Οι Δημοκρατικοί θέλουν να επαναφέρουν τον έλεγχο των κρατικών δαπανών στα χέρια του Κογκρέσου. Παράλληλα, θεωρούν πιθανό να εξασφαλίσουν στήριξη ακόμη και από Ρεπουμπλικανούς, οι οποίοι είχαν εκφράσει κατ’ ιδίαν δυσαρέσκεια για τις δημοσιονομικές επιλογές του προέδρου.

Οι συνομιλίες για τη χρηματοδότηση των ομοσπονδιακών υπηρεσιών αναμένεται να είναι ιδιαίτερα δύσκολες.

Στα δύο προηγούμενα χρόνια, οι Ρεπουμπλικανοί προσέφυγαν σε ειδικές κοινοβουλευτικές διαδικασίες, ώστε να εγκρίνουν κονδύλια για την αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική του Τραμπ, παρακάμπτοντας τις αντιρρήσεις των Δημοκρατικών.

Σούμερ: «Θα τους δοκιμάσουμε»

Στα σχέδια των Δημοκρατικών είναι και η προώθηση νομοσχεδίων που θα αναιρούν περικοπές στην υγειονομική περίθαλψη και στα προγράμματα κοινωνικής προστασίας.

Επιδιώκουν να υποχρεώσουν τους Ρεπουμπλικανούς να πάρουν δημόσια θέση για πολιτικές που, όπως υποστηρίζουν οι Δημοκρατικοί, έχουν επιβαρύνει κυρίως τις αγροτικές περιοχές.

«Θα τους δοκιμάσουμε», ανέφερε ο Τσακ Σούμερ.

Πρόσθεσε: «Θα φέρουμε ορισμένα απλά ζητήματα προς ψήφιση και θα δούμε εάν θα τα υπερψηφίσουν».

Στελέχη της δημοκρατικής ηγεσίας θεωρούν ότι η βαριά εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών μπορεί να οδηγήσει κάποιους βουλευτές και γερουσιαστές τους σε αποστασιοποίηση από τον Τραμπ.

Ενδεικτική ήταν η δήλωση του Δημοκρατικού Άνταμ Χάμιλτον, ο οποίος επικράτησε στο Κάνσας απέναντι στον Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή Ρότζερ Μάρσαλ.

Στο MS NOW δήλωσε: «Είχαμε έναν Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή, τον Ρότζερ Μάρσαλ, που στην ουσία έλεγε πάντα “ναι” στον πρόεδρο».

Στη συνέχεια είπε: «Αντί να αγωνίζεται για τους πολίτες του Κάνσας, επέστρεφε σαν να ήταν εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου».

Οι Ρεπουμπλικανοί προειδοποιούν πως θα αντισταθούν

Η εκλογική ήττα δεν φαίνεται να έχει κάνει τους Ρεπουμπλικανούς πρόθυμους να δεχθούν αδιαμαρτύρητα τη νομοθετική ατζέντα των Δημοκρατικών.

Ο Τζον Θουν, επικεφαλής της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Γερουσία, η θητεία της οποίας ολοκληρώνεται, προειδοποίησε ότι το κόμμα του θα εμποδίσει πολιτικές που θεωρεί ακραίες.

Σε δήλωσή του ανέφερε: «Οι Ρεπουμπλικανοί της Γερουσίας δεν θα παρακολουθήσουν άπραγοι την προσπάθεια της ακροαριστερής, σοσιαλιστικής πτέρυγας του Δημοκρατικού Κόμματος να ανατρέψει όλα όσα έχουμε κάνει».

Και πρόσθεσε: «Ευτυχώς, εξακολουθούμε να έχουμε τον πρόεδρο Τραμπ στον Λευκό Οίκο και θα συνεργαστούμε μαζί του για να σταματήσουμε τις χειρότερες παρορμήσεις του δημοκρατικού εξτρεμισμού».

Παρά τα εκλογικά τους κέρδη, οι Δημοκρατικοί δεν συγκεντρώνουν στη Γερουσία τις 60 ψήφους που χρειάζονται για να υπερβούν το διαδικαστικό εμπόδιο στην ψηφοφορία, το οποίο είναι γνωστό ως filibuster.

Έτσι, οι Ρεπουμπλικανοί εξακολουθούν να έχουν σημαντική διαπραγματευτική ισχύ.

Παράλληλα, οι ιδεολογικές διαφωνίες στο εσωτερικό των Δημοκρατικών μπορεί να κάνουν δυσκολότερη την επίτευξη συμφωνιών ακόμη και μεταξύ των μελών του κόμματος.

Η Ουάσινγκτον μπαίνει σε νέα περίοδο σύγκρουσης

Το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών δείχνει, κατά τους New York Times, και το πολιτικό κόστος που είχε για τους Ρεπουμπλικανούς η στάση τους απέναντι στον Τραμπ.

Αρκετοί υποψήφιοι των Δημοκρατικών κατηγόρησαν τους αντιπάλους τους ότι είχαν εγκαταλείψει τον θεσμικό τους ρόλο και άφηναν τον πρόεδρο να λαμβάνει αποφάσεις εις βάρος πολιτειών και εκλογικών περιφερειών.

Μετά τη γνωστοποίηση των αποτελεσμάτων, ο Χακίμ Τζέφρις περιέγραψε τη νίκη των Δημοκρατικών ως την απαρχή της «μεγάλης αμερικανικής επιστροφής».

Οι New York Times σημειώνουν ότι η πολιτική αυτή επιστροφή ενδέχεται να έχει ευρύτερη σημασία: να σηματοδοτεί την επάνοδο του ίδιου του Κογκρέσου ως ανεξάρτητου θεσμικού αντίβαρου στην εξουσία του Αμερικανού προέδρου.