Μισθολογική διαφάνεια: Τι αλλάζει στους μισθούς από την 1η Νοεμβρίου – Τα νέα δικαιώματα των εργαζομένων

Από την Κυριακή 1η Νοεμβρίου 2026 τίθεται σε εφαρμογή το νέο πλαίσιο μισθολογικής διαφάνειας, φέρνοντας αλλαγές στον καθορισμό των αμοιβών και στις αγγελίες εργασίας, καθώς και στον έλεγχο των διαφορών στις αποδοχές μεταξύ γυναικών και ανδρών.

Όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο νόμος 5316/2026 ενσωματώνει στην ελληνική νομοθεσία την ευρωπαϊκή οδηγία 2023/970 και θεσπίζει νέες υποχρεώσεις για τους εργοδότες του ιδιωτικού τομέα, με σκοπό να διασφαλιστεί ίση αμοιβή για ίδια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας.

Πριν από την πρώτη συνέντευξη, οι υποψήφιοι θα δικαιούνται να γνωρίζουν τον μισθό ή το μισθολογικό εύρος της θέσης. Την ίδια στιγμή, οι εργοδότες δεν θα μπορούν να τους ζητούν να αποκαλύψουν τις αποδοχές τους στην προηγούμενη εργασία τους.

Οι εργαζόμενοι που ήδη απασχολούνται θα έχουν, παράλληλα, τη δυνατότητα να ζητούν πληροφορίες για τις μέσες αμοιβές ανδρών και γυναικών σε ανάλογες θέσεις. Το πλαίσιο προβλέπει επίσης διαδικασίες για τον εντοπισμό και τη διόρθωση μισθολογικών διαφορών που δεν δικαιολογούνται.

Πώς καθορίζονται οι μισθοί με το νέο πλαίσιο

Από την 1η Νοεμβρίου, κάθε εργοδότης, ανεξάρτητα από το πόσα άτομα απασχολεί, θα πρέπει να διαθέτει τεκμηριωμένες μισθολογικές δομές. Μέσω αυτών, οι αμοιβές θα καθορίζονται με αντικειμενικά κριτήρια και χωρίς διακρίσεις λόγω φύλου.

Οι μισθολογικές δομές θα καταγράφονται γραπτώς, ώστε να είναι δυνατή η σύγκριση των θέσεων εργασίας.

Στην αξιολόγηση λαμβάνονται υπόψη η προσπάθεια, οι δεξιότητες, οι ευθύνες και οι συνθήκες υπό τις οποίες γίνεται η εργασία. Μπορούν ακόμη να συνεκτιμηθούν η προϋπηρεσία, τα προσόντα και άλλα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τις απαιτήσεις κάθε θέσης.

Σε περιπτώσεις όπου ισχύει Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, οι εργοδότες έχουν τη δυνατότητα να βασίζονται στις κατηγορίες εργαζομένων και στα μισθολογικά κλιμάκια που αυτή ορίζει.

Ενημέρωση για τις αποδοχές πριν από την πρώτη συνέντευξη

Μία από τις βασικές αλλαγές αφορά τον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι προσλήψεις.

Πριν πραγματοποιηθεί η πρώτη συνέντευξη, οι υποψήφιοι θα πρέπει να γνωρίζουν την αρχική αμοιβή ή το εύρος αποδοχών που αντιστοιχεί στη θέση για την οποία ενδιαφέρονται.

Η πληροφόρηση θα στηρίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια και, όπου εφαρμόζεται, θα λαμβάνει υπόψη όσα προβλέπει η σχετική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας.

Επιπρόσθετα, οι εργοδότες δεν θα επιτρέπεται να ρωτούν τους υποψηφίους πόσα χρήματα λάμβαναν στις προηγούμενες δουλειές τους.

Στόχος της ρύθμισης είναι να μην αναπαράγονται σε νέες εργασιακές σχέσεις μισθολογικές ανισότητες που υπήρχαν στο παρελθόν.

Οι αγγελίες και οι προκηρύξεις για θέσεις εργασίας δεν θα μπορούν, επίσης, να περιέχουν διακρίσεις λόγω φύλου ή οικογενειακής κατάστασης.

Δικαίωμα των εργαζομένων σε στοιχεία για τις αμοιβές

Με το νέο πλαίσιο διευρύνονται και τα δικαιώματα των εργαζομένων που ήδη απασχολούνται σε μια επιχείρηση.

Κάθε εργαζόμενος θα μπορεί να υποβάλλει εγγράφως αίτημα για πληροφορίες σχετικά τόσο με το δικό του επίπεδο αμοιβής όσο και με τις μέσες αποδοχές, ανά φύλο, όσων κάνουν ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Η απάντηση του εργοδότη θα πρέπει να δοθεί μέσα σε διάστημα έως δύο μηνών από την κατάθεση του αιτήματος.

Οι επιχειρήσεις θα έχουν ακόμη την υποχρέωση να ενημερώνουν το προσωπικό μία φορά τον χρόνο για το δικαίωμα αυτό και για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να ασκηθεί.

Κατά τη γνωστοποίηση των πληροφοριών θα τηρούνται οι κανόνες εμπιστευτικότητας και η προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Πότε απαιτείται διόρθωση των μισθολογικών διαφορών στις επιχειρήσεις

Το πλαίσιο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον εντοπισμό διαφορών στις αμοιβές γυναικών και ανδρών που δεν μπορούν να αιτιολογηθούν.

Προβλέπεται κοινή αξιολόγηση των αμοιβών, η οποία ξεκινά όταν ισχύουν και οι τρεις ακόλουθες προϋποθέσεις:

Σε οποιαδήποτε κατηγορία εργαζομένων, η μέση διαφορά στις αποδοχές γυναικών και ανδρών ανέρχεται τουλάχιστον στο 5%.

Δεν υπάρχει δυνατότητα να αιτιολογηθεί η διαφορά με κριτήρια αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο.

Η επιχείρηση δεν έχει προχωρήσει σε διόρθωση μέσα σε έξι μήνες από την υποβολή των σχετικών στοιχείων.

Τότε αναλύονται οι αποδοχές, η κατανομή γυναικών και ανδρών σε κάθε κατηγορία προσωπικού και τα πρόσθετα ή μεταβλητά μέρη της αμοιβής, όπως τα μπόνους.

Αν εντοπιστούν αποκλίσεις χωρίς δικαιολογημένη αιτία, καθορίζονται τα μέτρα που απαιτούνται για τη διόρθωσή τους και εξετάζεται αν αποδίδουν.

Έλεγχος σε μπόνους και αυξήσεις μετά τις γονικές άδειες

Στο πλαίσιο της μισθολογικής διαφάνειας, οι επιχειρήσεις θα καλούνται να καταθέτουν στοιχεία τόσο για τις βασικές αποδοχές όσο και για τις διαφορές σε μπόνους και άλλες πρόσθετες παροχές.

Θα εξετάζεται ακόμη αν γυναίκες και άνδρες έχουν ισότιμη πρόσβαση σε αυξήσεις μισθών όταν επιστρέφουν από άδεια μητρότητας ή πατρότητας, γονική άδεια ή άδεια φροντίδας.

Επιδιώκεται να εξετάζεται αν οι συγκεκριμένες άδειες έχουν επίπτωση στην εξέλιξη των αποδοχών των εργαζομένων, ώστε να διορθώνονται τυχόν ανισότητες που δεν δικαιολογούνται.

Πώς μπορούν οι εργαζόμενοι να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους

Με τις νέες διατάξεις διευρύνονται επίσης οι δυνατότητες διεκδίκησης της ίσης μεταχείρισης.

Όσοι εργαζόμενοι εκτιμούν ότι υφίστανται μισθολογικές διακρίσεις έχουν τη δυνατότητα να απευθυνθούν στην Επιθεώρηση Εργασίας ή να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη.

Επιπλέον, μπορούν να αναζητήσουν στήριξη από τον Συνήγορο του Πολίτη και από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες κάθε φορέα.

Το υπουργείο Εργασίας αναφέρει ότι κεντρική επιδίωξη των νέων ρυθμίσεων είναι η ίση αμοιβή για ίδια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας να εφαρμόζεται ουσιαστικά και όχι να περιορίζεται σε μια νομοθετική πρόβλεψη. Για τον σκοπό αυτό προβλέπονται διαφανείς διαδικασίες, αντικειμενικά κριτήρια και αποτελεσματική αντιμετώπιση των μισθολογικών ανισοτήτων.