Δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου: χρειάζεται φέτος ή πήρε παράταση;

Όταν γεμίζουν τα τελάρα και ετοιμάζεται η παράδοση στο ελαιοτριβείο, η δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου είναι ένα ακόμη ζήτημα για τον παραγωγό. Για τη συγκομιδή που βρίσκεται σε εξέλιξη το 2026, όμως, δεν έχει αρχίσει η υποχρέωση υποβολής: η νέα ημερομηνία έναρξης είναι η 1η Οκτωβρίου 2027.

Οι προβλεπόμενες κυρώσεις δεν επιβάλλονται πριν από την 1η Οκτωβρίου 2028. Έως τότε, οι παραγωγοί μπορούν να ελέγξουν τα στοιχεία των ελαιοτεμαχίων τους στο Ελαιοκομικό Μητρώο και να ζητήσουν διορθώσεις από την αρμόδια ΔΑΟΚ.

Γιατί υπάρχει σύγχυση με τη δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου;

Το χρονοδιάγραμμα άλλαξε περισσότερες από μία φορές. Η προηγούμενη ημερομηνία έναρξης ήταν η 1η Οκτωβρίου 2026, αλλά η υπουργική απόφαση 220379/2026 την αντικατέστησε με την 1η Οκτωβρίου 2027. Η απόφαση δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 5397 την 1η Σεπτεμβρίου 2026.

Έτσι, ανακοινώσεις που εξακολουθούν να αναφέρουν την 1η Οκτωβρίου 2026 δεν αποτυπώνουν το ισχύον χρονοδιάγραμμα. Η νέα ρύθμιση αφορά όλους τους νόμιμους κατόχους ελαιοτεμαχίων.

Το βασικό πλαίσιο θεσπίστηκε με την υπουργική απόφαση 77979/2025, για την εφαρμογή του άρθρου 49 του ν. 5035/2023. Η απόφαση του 2026 άλλαξε την ημερομηνία έναρξης και τη μεταβατική πρόβλεψη για τις κυρώσεις.

Πότε αρχίζουν οι κυρώσεις;

Η έναρξη της υποχρέωσης και η επιβολή κυρώσεων είναι δύο διαφορετικά χρονικά σημεία. Η υποβολή αρχίζει την 1η Οκτωβρίου 2027, ενώ οι κυρώσεις δεν επιβάλλονται πριν από την 1η Οκτωβρίου 2028.

Η απόφαση του 2025 ορίζει κλίμακα προστίμων για μη υποβολή, ανάλογα με τον αριθμό των ελαιοδέντρων της εκμετάλλευσης. Ενδεικτικά, προβλέπονται 100 ευρώ για εκμεταλλεύσεις με 21 έως 50 ελαιόδεντρα και 500 ευρώ για 51 έως 100. Η μεταβατική ρύθμιση, ωστόσο, ορίζει ότι η επιβολή τους δεν αρχίζει πριν από την παραπάνω ημερομηνία.

Η καθυστέρηση στην επιβολή κυρώσεων δεν καταργεί την υποχρέωση δήλωσης. Από την έναρξή της, η απόφαση προβλέπει υποβολή ακόμη και όταν η παραγωγή είναι μηδενική.

Τι θα χρειάζεται να δηλώνει ο παραγωγός;

Όταν τεθεί σε εφαρμογή, η διαδικασία θα γίνεται ηλεκτρονικά, μέσω της υπηρεσίας «Δήλωση Συγκομιδής Ελιάς» στο gov.gr και με τους προβλεπόμενους κωδικούς πρόσβασης. Η ετήσια περίοδος υποβολής ορίζεται από την 1η Οκτωβρίου έως την 24η ώρα της 31ης Μαΐου του επόμενου έτους.

Η δήλωση υποβάλλεται μετά την ολοκλήρωση της συγκομιδής και την παράδοση του νωπού καρπού στο ελαιοτριβείο ή στη μονάδα επεξεργασίας επιτραπέζιας ελιάς. Πριν από την οριστική υποβολή, ο παραγωγός επιβεβαιώνει στοιχεία όπως οι καλλιεργούμενες εκτάσεις, οι ποικιλίες και οι αποδόσεις.

Την ευθύνη για την ορθή δήλωση έχει ο υπόχρεος. Ο έλεγχος και η επαλήθευση των στοιχείων ανατίθενται στις αρμόδιες ΔΑΟΚ, οι οποίες διενεργούν ετησίως ελέγχους σε δείγμα τουλάχιστον 5% των δηλώσεων, βάσει ανάλυσης κινδύνου.

Τι μπορούν να ελέγξουν οι παραγωγοί από τώρα;

Οι παραγωγοί μπορούν ήδη να προετοιμαστούν ελέγχοντας το Ελαιοκομικό Μητρώο. Αν κάποιο ελαιοτεμάχιο λείπει ή έχουν αλλάξει στοιχεία του, χρειάζεται επικοινωνία με την αρμόδια Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής, τη ΔΑΟΚ, για τη διαδικασία ενημέρωσης.

Σε ανακοίνωση για την περιοχή της, η ΔΑΟΚ Ευβοίας αναφέρει ότι την ευθύνη ενημέρωσης του μητρώου έχει ο καλλιεργητής, είτε το ελαιοτεμάχιο είναι ιδιόκτητο είτε μισθωμένο, και ότι η αίτηση γίνεται στην υπηρεσία, χωρίς μεσολάβηση ενδιάμεσου φορέα.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να ζητηθούν αίτηση, ταυτότητα, φορολογικό έγγραφο με ΑΦΜ, αποδεικτικά ιδιοκτησίας ή μίσθωσης και χαρτογραφικά στοιχεία. Τα δικαιολογητικά διαφέρουν ανά περιοχή· επικοινωνήστε με την αρμόδια ΔΑΟΚ για τις σχετικές οδηγίες.

Τι σημαίνει η παράταση στην πράξη;

Η μετάθεση της ημερομηνίας δεν καταργεί τη δήλωση, αλλά δίνει χρόνο πριν από την έναρξη της υποχρέωσης. Οι παραγωγοί μπορούν στο μεταξύ να επιβεβαιώσουν ότι τα ελαιοτεμάχια και τα στοιχεία τους είναι σωστά καταχωρισμένα, ώστε να μην αναζητούν διορθώσεις όταν θα χρειαστεί να υποβάλουν τη δήλωση.

Χρειάζεται επίσης να ξεχωρίζουμε τις δύο ημερομηνίες: από την 1η Οκτωβρίου 2027 αρχίζει η υποχρέωση, ενώ οι κυρώσεις δεν επιβάλλονται πριν από την 1η Οκτωβρίου 2028. Η περίοδος χωρίς επιβολή προστίμων δεν αποτελεί παράταση της ίδιας της υποχρέωσης.

Αν βρείτε παλαιότερη ενημέρωση που αναφέρει ως έναρξη την 1η Οκτωβρίου 2026, ελέγξτε αν έχει επικαιροποιηθεί μετά τη νεότερη υπουργική απόφαση. Για τις απαιτούμενες διορθώσεις στο μητρώο, αρμόδια είναι η ΔΑΟΚ της περιοχής σας.