Φοροδιαφυγή και λαθρεμπόριο: Η ΑΑΔΕ βάζει στο «ραντάρ» και τα αεροπλάνα μετά τα πλοία

Η ΑΑΔΕ διευρύνει το πεδίο των ελέγχων της, καθώς πλέον θα αναζητά λαθρέμπορους και φοροφυγάδες ακόμα και στον… αέρα, στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής που εφαρμόζει στις ελεγκτικές διαδικασίες.

Καταβάλλοντας ετήσια συνδρομή 5.580 ευρώ με ΦΠΑ, η ΑΑΔΕ εξασφαλίζει πρόσβαση σε πλατφόρμα παρακολούθησης αεροσκαφών, αλλά και σε γεωχωρική πλατφόρμα επιχειρησιακής ανάλυσης (GIS), για τις ανάγκες του Αυτοτελούς Τμήματος Κεντρικού Θαλάμου Επιχειρήσεων της Γενικής Διεύθυνσης Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (ΔΕΟΣ).

Μέσω αυτών των εργαλείων θα μπορεί να βλέπει σε πραγματικό χρόνο τις κινήσεις αεροσκαφών και να χρησιμοποιεί τα στοιχεία των πτήσεων για στοχευμένους φορολογικούς και τελωνειακούς ελέγχους.

Η σχετική απόφαση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προβλέπει ότι η πλατφόρμα θα τεθεί σε λειτουργία το αμέσως επόμενο διάστημα. Κύριο χαρακτηριστικό της θα είναι η άμεση ενημέρωση για τις κινήσεις όλων των αεροσκαφών, ιδιωτικών και εταιρικών, εντός αλλά και εκτός της ελληνικής επικράτειας.

Με τον τρόπο αυτό η Φορολογική Αρχή δεν θα περιορίζεται σε όσα έχουν δηλωθεί, αλλά θα μπορεί να διαπιστώνει τι πραγματικά συμβαίνει σε επίπεδο κινήσεων και δραστηριότητας. Όταν προκύπτουν ενδείξεις που χρειάζονται διερεύνηση, θα ανάβει «κόκκινο» για περαιτέρω έλεγχο.

Ο ρόλος της πλατφόρμας θα είναι αυτός ενός «φίλτρου κινδύνου», επιτρέποντας στις ελεγκτικές υπηρεσίες να εντοπίζουν τις κινήσεις με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και να διαθέτουν εκεί το ανθρώπινο δυναμικό τους.

Έτσι, ένα μεμονωμένο αεροσκάφος ή ένα σύνολο πτήσεων μπορεί να οδηγήσει σε νέες διασταυρώσεις, όταν τα διαθέσιμα στοιχεία δημιουργούν υποψίες για φορολογική ή τελωνειακή παράβαση.

Η ΑΑΔΕ εντάσσει τη γεωχωρική ανάλυση στους ελέγχους

Σε επόμενο στάδιο, η ΑΑΔΕ σχεδιάζει να ενσωματώσει στις ελεγκτικές πρακτικές της και τη γεωχωρική πλατφόρμα επιχειρησιακής ανάλυσης GIS (Geographic Information Systems).

Το συγκεκριμένο εξελιγμένο λογισμικό συνδέει τα παραδοσιακά στοιχεία μιας επιχείρησης με τη γεωγραφική τοποθεσία τους, με στόχο να υποστηρίζει τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων.

Στην πράξη, θα διαμορφωθεί ένα ενιαίο περιβάλλον εποπτείας, μέσα στο οποίο οι δράσεις των «ράμπο» της ΔΕΟΣ θα καταγράφονται, θα παρουσιάζονται οπτικά, θα αναλύονται και θα αξιολογούνται.

Στόχος της ΑΑΔΕ είναι να δημιουργήσει έναν ψηφιακό «χάρτη επιχειρήσεων», όπου θα φαίνεται η δραστηριότητα των ελεγκτών και θα συνδέονται μεταξύ τους διαφορετικές πληροφορίες. Με αυτό το μοντέλο, τα στοιχεία από την παρακολούθηση αεροσκαφών θα εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σύστημα ανάλυσης κινδύνου.

Ωστόσο, οι δυνατότητες της πλατφόρμας δεν θα εξαντλούνται στην απλή χαρτογράφηση.

Στην απόφαση της Αρχής περιλαμβάνεται παράλληλα η αξιοποίηση Τεχνητής Νοημοσύνης, drones και προηγμένης ανάλυσης δικτύων ρίσκου.

Με τη συνδυασμένη επεξεργασία των δεδομένων θα είναι δυνατό να αναγνωρίζονται συνδέσεις, μοτίβα που επαναλαμβάνονται και περιοχές ή σημεία με αυξημένο κίνδυνο.

Η πλατφόρμα παρακολούθησης πλοίων προηγήθηκε των αεροσκαφών

Περίπου έναν χρόνο νωρίτερα, η φορολογική και τελωνειακή διοίκηση είχε κάνει στροφή, σύμφωνα με το ERTNews, στην εξειδικευμένη πλατφόρμα παρακολούθησης πλοίων και στις ναυτιλιακές πληροφορίες. Έτσι απέκτησε πρόσβαση σε δεδομένα χρήσιμα για τον εντοπισμό ύποπτων κινήσεων και την πιο αποτελεσματική στόχευση των ελέγχων.

Η υπηρεσία που χρησιμοποιήθηκε είναι η MarineTraffic Enterprise Plan, η οποία βασίζεται στην τεχνολογία AIS (Automatic Identification System) για να εντοπίζει πλοία και να συγκεντρώνει δεδομένα για τις κινήσεις τους. Μπορεί να παρακολουθεί έως και 240.000 σκάφη, αξιοποιώντας δίκτυο επίγειων σταθμών, δορυφορική κάλυψη και roaming, ώστε να προσφέρει ευρεία εικόνα της ναυτιλιακής δραστηριότητας ακόμη και σε απομακρυσμένα σημεία της θάλασσας.

Συνδυασμός δεδομένων για την αξιολόγηση του φορολογικού κινδύνου

Για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, το σημαντικότερο πλεονέκτημα των συγκεκριμένων στοιχείων είναι στη δυνατότητα συνδυαστικής ανάλυσης. Η διαδρομή ενός πλοίου, η ταχύτητα και το βύθισμά του, το ιστορικό των δρομολογίων, καθώς και πληροφορίες για την ιδιοκτησία και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του, μπορούν να συμβάλουν στην εκτίμηση του κινδύνου και στην επιλογή των υποθέσεων που θα ελεγχθούν.

Κρίσιμη θεωρείται και η αναδρομική παρακολούθηση, καθώς η πλατφόρμα διατηρεί ιστορικό κινήσεων για διάστημα έως πέντε ετών. Οι ελεγκτές μπορούν έτσι να ανασυνθέτουν τις διαδρομές των πλοίων και να εντοπίζουν επαναλήψεις ή ασυνήθιστες αλλαγές στην πορεία τους.

Ταυτόχρονα, μέχρι τρεις χρήστες της ΑΑΔΕ, με ξεχωριστά ατομικά διαπιστευτήρια, έχουν τη δυνατότητα να βλέπουν ζωντανά τη θέση ενός πλοίου, την κατεύθυνση και την ταχύτητά του, το ιστορικό των διαδρομών του, αλλά και τους λιμένες αναχώρησης και άφιξής του.

Επιπλέον, το σύστημα υποστηρίζει τη δημιουργία ειδικών ζωνών παρακολούθησης, δηλαδή περιοχών ενδιαφέροντος όπου οι ελεγκτικές υπηρεσίες επιθυμούν ενισχυμένη εποπτεία. Αν αλλάξουν παράμετροι όπως η ταχύτητα, το βύθισμα ή ο εκτιμώμενος χρόνος άφιξης, είναι δυνατό να σταλούν ειδοποιήσεις, ώστε οι αρμόδιες υπηρεσίες να αντιδρούν ταχύτερα σε κινήσεις που χρειάζονται έλεγχο.

Η υποδομή της ΑΑΔΕ περιλαμβάνει επίσης πληροφορίες για τους λιμένες, τις αφίξεις και τις αναχωρήσεις πλοίων, καθώς και για τα σκάφη που παραμένουν ελλιμενισμένα. Παράλληλα, καταγράφονται δεδομένα σχετικά με τη συμφόρηση και τη διάρκεια αναμονής, στοιχεία ιδιαίτερα κρίσιμα για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου στα ναυτιλιακά καύσιμα.