Σύνταξη από το Δημόσιο: Τα επτά βήματα της νέας διαδικασίας και οι παγίδες

Οι αλλαγές που αφορούν τον τρόπο με τον οποίο χιλιάδες ασφαλισμένοι διεκδικούν την κύρια και την επικουρική σύνταξη, καθώς και το εφάπαξ τους.

Πλέον, οι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να υποβάλουν ηλεκτρονικά την αίτησή τους για σύνταξη, μέσα από λίγα «κλικ» στον υπολογιστή, χωρίς έντυπα που συμπληρώνονται χειρόγραφα και χωρίς τις χρονοβόρες διαδικασίες που ίσχυαν μέχρι τώρα. Σε λειτουργία τέθηκε το νέο σύστημα ηλεκτρονικών αιτήσεων συνταξιοδότησης στο Δημόσιο, αλλάζοντας τη διαδικασία με την οποία χιλιάδες ασφαλισμένοι ζητούν κύρια σύνταξη, επικουρική και εφάπαξ.

Ωστόσο, η νέα διαδικασία χρειάζεται προσεκτικό χειρισμό, αφού η ηλεκτρονική αίτηση είναι μόνο το πρώτο βήμα πριν εκδοθεί η συνταξιοδοτική απόφαση. Οι ασφαλισμένοι οφείλουν να γνωρίζουν πότε δικαιούνται να υποβάλουν αίτηση, ποια στοιχεία πρέπει να ελέγξουν και ποιες ενέργειες ακολουθούν, ώστε να μην υπάρξουν καθυστερήσεις στην πληρωμή των χρημάτων τους.

Σημαντική ευθύνη έχουν και οι υπηρεσίες Προσωπικού του Δημοσίου, που συμπληρώνουν τον υπηρεσιακό φάκελο και τον αποστέλλουν στον e-ΕΦΚΑ. Για όσους πλησιάζουν στη συνταξιοδότηση, τρία σημεία απαιτούν προσοχή: η ορθή καταγραφή του χρόνου ασφάλισης, η επιβεβαίωση των προσωπικών στοιχείων και η έγκαιρη διαβίβαση των δικαιολογητικών. Η εφαρμογή του νέου συστήματος γίνεται σε δύο φάσεις. Από τις 2 Νοεμβρίου 2026 υποβάλλονται ηλεκτρονικά οι αιτήσεις για σύνταξη γήρατος και, από τις 9 Νοεμβρίου, ξεκινούν οι αιτήσεις για σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου. Ανάλογα με την περίπτωση, η διαδικασία αφορά την κύρια και την επικουρική σύνταξη, το εφάπαξ και τις παροχές του Μετοχικού Ταμείου Πολιτικών Υπαλλήλων (ΜΤΠΥ).

Τα βήματα της διαδικασίας:

1. Επιβεβαίωση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης

Ο δημόσιος υπάλληλος χρειάζεται, πριν από κάθε ενέργεια, να ελέγξει ότι καλύπτει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που ισχύουν για τον ίδιο. Πρέπει να εξετάσει ειδικά τον συνολικό χρόνο ασφάλισης, τα χρόνια υπηρεσίας και τυχόν πλασματικούς χρόνους που χρειάζονται αναγνώριση. Με την ηλεκτρονική διαδικασία δεν μεταβάλλονται τα ηλικιακά όρια, ούτε θεμελιώνεται νέο συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Η αλλαγή αφορά μόνο τον τρόπο υποβολής και εξέτασης των αιτήσεων.

2. Λύση της σχέσης εργασίας στο Δημόσιο

Για να υποβληθεί οριστικά η αίτηση, πρέπει πρώτα να έχει λυθεί η υπαλληλική σχέση. Η λύση μπορεί να προκύψει από παραίτηση, την ολοκλήρωση του προβλεπόμενου ηλικιακού ορίου, σωματική ανικανότητα ή αποστρατεία. Επομένως, όποιος εξακολουθεί να εργάζεται στην υπηρεσία του δεν μπορεί να ολοκληρώσει αίτηση σύνταξης γήρατος, αν δεν έχει προηγηθεί η απαιτούμενη υπηρεσιακή διαδικασία.

3. Σύνδεση στην πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ

Ο ασφαλισμένος μπαίνει στην ιστοσελίδα του e-ΕΦΚΑ και πραγματοποιεί σύνδεση χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet.

Έπειτα, ακολουθεί τις επιλογές «Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες», «Δημόσιοι Υπάλληλοι & ΝΠΔΔ» και την υπηρεσία για αίτηση συνταξιοδότησης και εφάπαξ παροχής. Στο επόμενο βήμα διαλέγει τον τύπο αίτησης που αντιστοιχεί στην παροχή την οποία ζητά.

4. Επιβεβαίωση στοιχείων ταυτότητας και επικοινωνίας

Προτού οριστικοποιηθεί η αίτηση, είναι απαραίτητος ο προσεκτικός έλεγχος των στοιχείων ταυτοποίησης και επικοινωνίας.

Αν δεν καταστεί δυνατή η ταυτοποίηση του ασφαλισμένου από το σύστημα, πρέπει να ενημερωθούν τα στοιχεία στο Μητρώο ΑΜΚΑ-ΕΜΑΕΣ και στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας.

Ο ενδιαφερόμενος έχει επίσης τη δυνατότητα να επισκεφθεί μέσα σε 15 ημέρες το Τμήμα Μητρώου της Τοπικής Διεύθυνσης e-ΕΦΚΑ που αντιστοιχεί στον τόπο κατοικίας του. Θα πρέπει να έχει μαζί του εκτυπωμένη την προεπισκόπηση της αίτησης.

5. Υποβολή της αίτησης και αποδεικτικό

Όταν ολοκληρωθεί η αίτηση, ο ασφαλισμένος οφείλει να εκτυπώσει το αποδεικτικό υποβολής και να το φυλάξει.

Δεν αρκεί, όμως, να κρατήσει το έγγραφο στο προσωπικό του αρχείο. Χρειάζεται να το παραδώσει στη Διεύθυνση Προσωπικού ή Διοικητικού της υπηρεσίας από την οποία αποχωρεί.

6. Κατάρτιση του υπηρεσιακού φακέλου

Η υπηρεσία που είναι αρμόδια συμπληρώνει το Δελτίο Ατομικής και Υπηρεσιακής Κατάστασης, δηλαδή το ΔΑΥΚ ή e-ΔΑΥΚ, ή το προβλεπόμενο Πιστοποιητικό Υπηρεσιακών Μεταβολών. Το βήμα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή τα υπηρεσιακά δεδομένα αποτυπώνουν την πορεία του εργαζομένου στο Δημόσιο και τεκμηριώνουν όσα χρειάζονται για την εξέταση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

7. Διαβίβαση δικαιολογητικών και έκδοση απόφασης

Η Διεύθυνση Προσωπικού στέλνει στον e-ΕΦΚΑ την αίτηση μαζί με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και, στις περιπτώσεις που προβλέπεται, τα διαβιβάζει και στο ΜΤΠΥ.

Στη συνέχεια, ο αρμόδιος φορέας ελέγχει τον φάκελο, εκδίδει τη σχετική απόφαση και δρομολογείται η καταβολή της παροχής.

Η υποβολή μέσω διαδικτύου δεν οδηγεί σε αυτόματη έκδοση της σύνταξης ούτε εξασφαλίζει ότι η πληρωμή θα γίνει αμέσως μετά την αίτηση.

Οι δυσκολίες και οι παγίδες στη διαδικασία συνταξιοδότησης

Η ημερομηνία αποχώρησης είναι η πρώτη παγίδα. Η παραίτηση ή η λύση της υπαλληλικής σχέσης χρειάζεται να προγραμματιστεί σύμφωνα με τις πραγματικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης και όχι μόνο επειδή είναι διαθέσιμη η ηλεκτρονική υποβολή.

Η δεύτερη παγίδα συνδέεται με ασυμφωνίες στα προσωπικά στοιχεία. Παρότι ο ασφαλισμένος μπορεί να έχει καλύψει όλα τα απαιτούμενα έτη υπηρεσίας, μια εκκρεμότητα στην ταυτοποίησή του μπορεί να εμποδίσει την ολοκλήρωση της αίτησης.

Η τρίτη παγίδα αφορά τον υπηρεσιακό φάκελο. Ο ενδιαφερόμενος οφείλει να ελέγξει ότι η Διεύθυνση Προσωπικού παρέλαβε το αποδεικτικό και έχει κάνει τις απαραίτητες ενέργειες. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης, δηλαδή όταν ο εργαζόμενος έχει ασφαλιστεί σε περισσότερους από έναν φορείς στη διάρκεια του εργασιακού του βίου.

Η ψηφιοποίηση καλύπτει όχι μόνο την κύρια σύνταξη, αλλά και αιτήματα για επικουρική σύνταξη, εφάπαξ και παροχές του ΜΤΠΥ, εφόσον υπάρχει σχετικό δικαίωμα.

Κάθε παροχή, ωστόσο, αξιολογείται με βάση τις ξεχωριστές προϋποθέσεις της. Συνεπώς, η αίτηση για κύρια σύνταξη δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχουν ολοκληρωθεί και όλες οι απαραίτητες διαδικασίες για τις υπόλοιπες παροχές.