Ο Δημήτρης Τσατσούλης πέθανε – Το «αντίο» της Λίνας Μενδώνη και ποιος ήταν ο εκλιπών

Ο Δημήτρης Τσατσούλης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών και σημαντική παρουσία στη θεατρολογία, τη συγγραφή και την κριτική θεάτρου, χορού και βιβλίου, έφυγε από τη ζωή. Η απώλειά του αφήνει κενό στον ελληνικό πολιτισμό, καθώς υπήρξε πανεπιστημιακός δάσκαλος με μακρά προσφορά στην έρευνα, στις εκδόσεις και στις παραστατικές τέχνες. Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 31 Δεκεμβρίου 1952 και αφιέρωσε σημαντικό μέρος της επαγγελματικής του πορείας στη θεωρία του θεάτρου και την ερμηνεία της σκηνικής δημιουργίας. Στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών δίδαξε Σημειωτική του Θεάτρου και Θεωρία της Επιτέλεσης, παράλληλα με τη συγγραφική και ερευνητική του δραστηριότητα. Το επιστημονικό του έργο περιλαμβάνει δημοσιεύσεις σε ελληνικά και ξένα περιοδικά, αλλά και παρουσιάσεις σε συνέδρια, διαλέξεις και επιστημονικές συναντήσεις.

Δημήτρης Τσατσούλης: Η ακαδημαϊκή πορεία και το έργο του στη θεατρική κριτική

Η συνεργασία του με το Πανεπιστήμιο Πατρών στον διδακτικό τομέα άρχισε το 1997, όταν ανέλαβε μαθήματα σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα. Τον Ιούνιο του 2001 αναδείχθηκε ομόφωνα επίκουρος καθηγητής στη Σημειωτική του Θεάτρου και, έπειτα από τον διορισμό του τον Μάιο του 2002, εντάχθηκε στο διδακτικό προσωπικό από το χειμερινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 2002-2003. Είχε, ακόμη, διδακτορικό από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, με αντικείμενο ειδίκευσης τη Σημειωτική. Ταυτόχρονα με το πανεπιστημιακό έργο του, αρθρογραφούσε επί σειρά ετών στον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο. Οι κριτικές του κάλυπταν τη θεατρική και χορευτική δημιουργία, ενώ ασχολούνταν σταθερά και με την κριτική βιβλίου.

Μελέτες και θεατρικούς τόμους εξέδωσε και επιμελήθηκε στο πλαίσιο της εκδοτικής του δραστηριότητας. Για πολλά χρόνια διηύθυνε τη σειρά «Η τέχνη του θεάματος» των εκδόσεων Ελληνικά Γράμματα, ενισχύοντας τη διάδοση της έρευνας και της θεωρίας των παραστατικών τεχνών. Στα βιβλία του συγκαταλέγονται τα «Η γλώσσα της εικόνας», «Σημεία γραφής – Κώδικες σκηνής» και «Δυτικό ηγεμονικό “παράδειγμα” και διαπολιτισμικό θέατρο. Για την πρόσληψη του αρχαιοελληνικού δράματος στην Ελληνική και μη Δυτική Σκηνή». Στο συγγραφικό του έργο ανήκει, επίσης, η μελέτη «Ιψενικά διακείμενα στη δραματουργία του Ιάκωβου Καμπανέλλη».

Οι σπουδές του Δημήτρη Τσατσούλη στην Ελλάδα και το εξωτερικό

Το εκπαιδευτικό υπόβαθρό του περιλάμβανε σπουδές σε πεδία από τις πολιτικές επιστήμες και τη νομική έως την κοινωνιολογία και τη φιλολογία. Αρχικά φοίτησε στην Πάντειο και κατόπιν συνέχισε στο Παρίσι, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο στο Paris II και στην Πολιτική Κοινωνιολογία στην École des Hautes Études en Sciences Sociales. Με υποτροφία σπούδασε ακόμη στο Institut International de Luxembourg, όπου αντικείμενό του ήταν οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και ο τρόπος εφαρμογής τους από τα κράτη μέλη. Στο Παρίσι παρακολούθησε επιπλέον μαθήματα ρωσικής γλώσσας και φιλολογίας στο INALCO. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, συνέχισε τις σπουδές του στο Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΕΚΠΑ.

Το συλλυπητήριο μήνυμα της Λίνας Μενδώνη για τον Δημήτρη Τσατσούλη

Τη λύπη της για την απώλεια του Δημήτρη Τσατσούλη εξέφρασε η Λίνα Μενδώνη, κάνοντας αναφορά στην ευρύτητα της παιδείας του και στην προσφορά του στη θεατρική κριτική, την πανεπιστημιακή διδασκαλία και τον εκδοτικό χώρο. «Με θλίψη πληροφορήθηκα την απώλεια του Δημήτρη Τσατσούλη, ενός ακάματου και σημαντικού θεατρανθρώπου. Άνθρωπος με ευρύτατες και διαφοροποιημένες σπουδές, αλλά, πολύ περισσότερο, τεράστια παιδεία και καλλιέργεια, ο Δημήτρης Τσατσούλης υπηρέτησε πολύπλευρα το Θέατρο και τον Πολιτισμό, ως κριτικός, ως θεωρητικός, ως πανεπιστημιακός δάσκαλος. Ευθύβολος και ακέραιος κριτικός θεάτρου, χορού και βιβλίου επί πολλά χρόνια στον ημερήσιο και τον περιοδικό Τύπο, άφησε επίσης σημαντικότατη παρακαταθήκη και στον χώρο των εκδόσεων, ως συγγραφέας και επιμελητής δεκάδων βιβλίων με θεματική το θέατρο. Ενώ γονιμότατο υπήρξε και το πέρασμά του από το πανεπιστήμιο, στη Φιλοσοφική Σχολή του Καποδιστριακού και στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών.

Με βαθιά γνώση του θεάτρου, αλλά και σταθερό ενδιαφέρον για την ανανέωση και την καινοτομία, ο Δημήτρης Τσατσούλης στάθηκε ενεργά και ανιδιοτελώς στο πλευρό πολλών καλλιτεχνών. Με διακριτικότητα και πάθος, η προσφορά του στην τέχνη του Θεάτρου υπήρξε μεγάλη. Από τη συνεργασία μας στο Υπουργείο Πολιτισμού, όταν ήταν Πρόεδρος της Γνωμοδοτικής Επιτροπής Θεάτρου, κρατώ στη μνήμη μου έναν άνθρωπο αφοσιωμένο ανιδιοτελώς και αταλάντευτα στην Τέχνη, σε κάθε θέση και υπό κάθε ιδιότητα. Στην οικογένειά του, τους πολυάριθμους φίλους και μαθητές του απευθύνω ειλικρινή συλλυπητήρια»