Στέλιος Χατζηιωάννου: Τα επόμενα βήματα του Sir μετά το πωλητήριο στην easyJet

Την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, οι μέτοχοι της easyJet έδωσαν την έγκρισή τους για την εξαγορά της αεροπορικής από το αμερικανικό fund Apollo Global Management.

Υπέρ της εξαγοράς ψήφισε το 97,07% των μετοχών που συμμετείχαν στην ψηφοφορία, ενώ τη συμφωνία στήριξε το 83,29% των μετόχων που ψήφισαν. Η προσφορά προβλέπει 7,15 στερλίνες ανά μετοχή σε μετρητά και αποτιμά συνολικά την εταιρεία σε περίπου 5,7 δισ. στερλίνες.

Η συμφωνία αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του α΄ τριμήνου του 2027. Κατόπιν, η easyJet θα διαγραφεί από το Χρηματιστήριο του Λονδίνου, όπου διαπραγματεύεται για περισσότερα από 25 χρόνια. Ο Ελληνοκύπριος-Βρετανός Sir Στέλιος Χατζηιωάννου, ιδρυτής της αεροπορικής το 1994, δεν σκοπεύει να αποχωριστεί το δημιούργημά του.

Ο Στέλιος, ο Πόλυς και η Κλέλια Χατζηιωάννου, δηλαδή η οικογένεια, έχουν το 15,31% της εταιρείας, περίπου 116 εκατ. μετοχές. Έχουν δεσμευτεί να ανταλλάξουν σχεδόν το σύνολο των τίτλων τους με μετοχές του νέου εταιρικού σχήματος, μέσω του οποίου η Apollo θα αποκτήσει τον έλεγχο της easyJet.

Η διεκδίκηση της easyJet από τους ενδιαφερόμενους

Τον Ιούλιο η Apollo προστέθηκε στους διεκδικητές, ενώ η Castlelake είχε ήδη υποβάλει πέντε προσφορές. Η πιο πρόσφατη πρότασή της ανερχόταν σε 6,90 στερλίνες ανά μετοχή, αποτιμώντας την easyJet σε περίπου 5,5 δισ.

Στις 6 Αυγούστου, το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας, με πρόεδρο τον Στίβεν Χέστερ, αποδέχθηκε ομόφωνα την προσφορά της Apollo. Την ίδια ημέρα η Castlelake αποχώρησε. Τα 715 πένες ανά μετοχή συνιστούν πριμ 81% έναντι της τιμής κλεισίματος των 3,94 στερλινών στις 28 Μαΐου, την τελευταία συνεδρίαση πριν αρχίσει η περίοδος προσφορών. Για να συμμορφωθεί με τους ευρωπαϊκούς κανόνες ιδιοκτησίας αεροπορικών εταιρειών, η Apollo θα περιορίσει τη συμμετοχή της στο 49,9%.

Η διαδρομή του κληρονόμου μακριά από την οικογενειακή επιχείρηση

Γεννημένος στην Αθήνα το 1967, ο Sir Στέλιος ήταν ο δεύτερος γιος του εφοπλιστή Λουκά Χατζηιωάννου. Το 1987 ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο London School of Economics και έναν χρόνο αργότερα εντάχθηκε στην Troodos Shipping του πατέρα του. Το 1991, το δεξαμενόπλοιο Haven της εταιρείας εξερράγη στη Γένοβα, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους έξι ναυτικοί. Ο ίδιος και ο πατέρας του αντιμετώπισαν ποινικές διώξεις στην Ιταλία, αλλά αθωώθηκαν.

Η εμπειρία αυτή τον επηρέασε βαθιά και, ύστερα από δεκαοκτώ μήνες, έφυγε από την οικογενειακή επιχείρηση, λαμβάνοντας 30 εκατ. δολάρια ως αποζημίωση. Ο πατέρας του είχε, ωστόσο, βάλει ως προϋπόθεση να μοιραστεί την επιτυχία με τα αδέλφια του, εφόσον τα κατάφερνε. Με τα χρήματα αυτά ίδρυσε τη Stelmar, με πλοία μέσης ηλικίας επτά ετών, όταν ο μέσος όρος εκείνη την περίοδο ήταν 15 χρόνια.

Έπειτα από δύο χρόνια, ο Sir Στέλιος στράφηκε στην αναζήτηση ενός νέου εγχειρήματος. Επηρεασμένος από τη Southwest Airlines, δημιούργησε την easyJet το 1994. Ξεκίνησε με κεφάλαιο 7,5 εκατ. δολαρίων και έδρα ένα υπόστεγο με λαμαρίνα στο αεροδρόμιο του Λούτον. Οι πελάτες έκλειναν εισιτήρια απευθείας, παρακάμπτοντας τα ταξιδιωτικά γραφεία.

Την ίδια περίοδο, η Stelmar εξακολούθησε τη δραστηριότητά της. Το 2001 μπήκε στη Wall Street, με την τιμή της μετοχής στα 12 δολάρια. Τον Ιανουάριο του 2005, η αμερικανική Overseas Shipholding Group την αγόρασε έναντι 48 δολαρίων ανά μετοχή σε μετρητά. Μαζί με το χρέος, η συναλλαγή είχε συνολική αξία 1,3 δισ. δολαρίων.

Η easyJet μπήκε στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου τον Νοέμβριο του 2000, αντλώντας περίπου 270 εκατ. δολάρια για την ανανέωση του στόλου της. Εν τω μεταξύ, η British Airways είχε δημιουργήσει την Go το 1998. Την ημέρα της πρώτης πτήσης της, ο Στέλιος και τα στελέχη του φόρεσαν πορτοκαλί φόρμες, επιβιβάστηκαν στο αεροσκάφος και μοίρασαν επιστολές με υπόσχεση δωρεάν πτήσεων στην easyJet.

Τον Μάιο του 2002 η easyJet γνωστοποίησε τελικά ότι θα εξαγόραζε την Go έναντι 374 εκατ. στερλινών. Σήμερα ο στόλος της αριθμεί περίπου 360 αεροσκάφη, έναντι 19 όταν εισήχθη στο χρηματιστήριο, ενώ κάθε χρόνο μεταφέρει περίπου 100 εκατομμύρια επιβάτες.

Όταν η εταιρεία εισήχθη στο χρηματιστήριο, ο Sir Στέλιος διατήρησε το brand μέσω της easyGroup και έδωσε σε άλλες επιχειρήσεις το δικαίωμα χρήσης του, από ξενοδοχεία έως αποθηκευτικούς χώρους. Τα έσοδα από τις σχετικές άδειες χρηματοδοτούν το Ίδρυμα Στέλιος, το οποίο δημιουργήθηκε το 2011. Ο ίδιος και η easyGroup έχουν προσφέρει συνολικά περισσότερα από 138 εκατ. ευρώ.

Τον Οκτώβριο το brand πέρασε και στο ηλεκτρονικό εμπόριο: το easyShop.com άρχισε να λειτουργεί σε 21 ευρωπαϊκές χώρες, ανταγωνιζόμενο την Amazon, σε συνεργασία με την OnCommerce.

Οι τεταμένες σχέσεις με τη διοίκηση της easyJet

Οι σχέσεις του Sir Στέλιου με την ηγεσία της easyJet ήταν διαχρονικά δύσκολες. Από το 2008 αντιτασσόταν στην αύξηση του στόλου, με το επιχείρημα ότι οι μεγάλες παραγγελίες αεροσκαφών Airbus υπονόμευαν την αξία για τους μετόχους.

Το 2010 ο Στέλιος Χατζηιωάννου αποχώρησε από το Δ.Σ., ενώ τον Ιανουάριο του 2013, όταν η οικογένειά του κατείχε περίπου το 37% της εταιρείας, ο ίδιος και τα αδέλφια του πούλησαν 600.000 μετοχές. Τότε προειδοποίησε ότι θα προχωρούσε σε νέες πωλήσεις, εάν το Δ.Σ. ενέκρινε επιπλέον παραγγελίες αεροσκαφών.

Όταν το 2020 η πανδημία Covid-19 κράτησε καθηλωμένα τα αεροσκάφη, ζήτησε την ακύρωση της παραγγελίας 107 Airbus, συνολικής αξίας 4,5 δισ. στερλινών. Παράλληλα, επιχείρησε να απομακρύνει τέσσερα μέλη του Δ.Σ., μεταξύ των οποίων τον διευθύνοντα σύμβουλο και τον πρόεδρο.

Τα επόμενα βήματα

Η Apollo δηλώνει ότι θα διατηρήσει την έδρα της αεροπορικής εταιρείας στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ευρώπη, θα στηρίξει την ομάδα διοίκησης και θα επενδύσει τόσο στον εκσυγχρονισμό του στόλου όσο και στην easyJet Holidays.

Επιπλέον, σχεδιάζει να προχωρήσει σε εις βάθος αξιολόγηση της στρατηγικής κατά τον πρώτο χρόνο. Εξετάζει ακόμη το ενδεχόμενο να περικόψει έως περίπου 50 θέσεις εργασίας, διευκρινίζοντας ότι η κίνηση αυτή δεν σχετίζεται με την εξαγορά.