Euronaval 2026: Παρουσιάστηκε το πρώτο ελληνικό υποβρύχιο αυτόνομο σύστημα

Η EURONAVAL 2026 φιλοξένησε την πρώτη επίσημη παρουσίαση του AUV MAR-01, που ανέπτυξε η ελληνική εταιρεία MARESCO. Το πρώτο 100% ελληνικό Autonomous Underwater Vehicle είναι πλέον πραγματικότητα, καθώς η MARESCO ολοκλήρωσε την ανάπτυξη και την κατασκευή του, ενώ αυτή την περίοδο πραγματοποιεί θαλάσσιες δοκιμές με ιδιαίτερα επιτυχημένα αποτελέσματα. Η παρουσίαση είχε μεγάλη απήχηση και προσέλκυσε έντονο ενδιαφέρον από επισκέπτες, επιχειρήσεις και οργανισμούς από την Ελλάδα, την Ευρώπη και άλλες διεθνείς αγορές. Κεντρικά στοιχεία της σχεδίασης του MAR-01 είναι τα τεχνικά χαρακτηριστικά του, η αρθρωτή κατασκευή και η δυνατότητα ενσωμάτωσης διαφορετικών αισθητήρων και ωφέλιμων φορτίων (payloads).

Η ανταγωνιστική τιμή και τα χαρακτηριστικά του MAR-01 του δίνουν διακριτή ταυτότητα και ισχυρή θέση στη διεθνή αγορά αυτόνομων υποβρύχιων οχημάτων, η οποία βρίσκεται σε ανάπτυξη. Το ενδιαφέρον που καταγράφηκε στη EURONAVAL έχει ήδη επεκταθεί πέρα από την Ευρώπη. Με το συγκεκριμένο σύστημα, η MARESCO ενισχύει την παρουσία της διεθνώς στους τομείς των AUV και UUV, αξιοποιώντας τη μακρόχρονη τεχνογνωσία της στην υποβρύχια τεχνολογία και τις σταθερές επενδύσεις της σε νέες αμυντικές λύσεις. Το MAR-01 συνιστά σημαντικό σταθμό σε αυτή την πορεία. Η θετική ανταπόκριση στην έκθεση αναγνωρίζει τη δουλειά της ομάδας της MARESCO και φανερώνει τις προοπτικές της εταιρείας στην Ελλάδα και την Ευρώπη, αλλά και σε αγορές εκτός της ηπείρου.

Με πορεία στον τομέα της θαλάσσιας τεχνολογίας, της υποβρύχιας ρομποτικής και των ειδικών θαλάσσιων ερευνών, η MARESCO διαθέτει σημαντική εμπειρία. Από το 1984 αναπτύσσει και ολοκληρώνει τεχνολογικές λύσεις για το υποθαλάσσιο περιβάλλον και παρέχει την υποστήριξή της, έχοντας δραστηριοποιηθεί σε επιστημονικές, βιομηχανικές και επιχειρησιακές εφαρμογές. Αποτέλεσμα αυτής της εμπειρίας είναι το AUV MAR-01, μια αυτόνομη πλατφόρμα πολλαπλών ρόλων που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου inhouse από την MARESCO.

Με μήκος δύο μέτρα, το MAR-01 είναι μικρό αυτόνομο υποβρύχιο όχημα που μπορεί να επιχειρεί για περισσότερες από 12 συνεχόμενες ώρες. Η ταχύτητα περιπολίας του φτάνει τους 5 κόμβους, ενώ μπορεί να αναπτύξει σημαντικά μεγαλύτερη μέγιστη ταχύτητα. Ζυγίζει έως 25 κιλά, οπότε μεταφέρεται και αναπτύσσεται εύκολα ακόμη και από ένα άτομο, και μπορεί να επιχειρεί σε βάθος έως 300 μέτρων. Η πρωτοποριακή κατασκευή του βασίζεται συνολικά σε 5 κινητήρες (thrusters), που του δίνουν τη δυνατότητα να πραγματοποιεί σύνθετους ελιγμούς, να διατηρεί με ακρίβεια σταθερή θέση και να λαμβάνει οποιονδήποτε προσανατολισμό στον τρισδιάστατο χώρο, σύμφωνα με τις ανάγκες της αποστολής ή της παρατήρησης.

Στον βασικό εξοπλισμό του MAR-01 περιλαμβάνονται:
Σόναρ έρευνας προς τα εμπρός – Forward Looking Sonar (FLS),
Πολυδεσμικό σόναρ για τη σάρωση του βυθού – Multibeam Sonar (MBS),
Αισθητήρας μέτρησης της ταχύτητας του ήχου στο νερό – Sound Velocity Profiler (SVP), για τη συλλογή περιβαλλοντικών δεδομένων και τη ρύθμιση της λειτουργίας των σόναρ.
Σύστημα ακουστικού προσδιορισμού της θέσης του οχήματος – Ultra-Short Baseline (USBL) underwater acoustic positioning system.
Δορυφορικές επικοινωνίες και επικοινωνίες RF.
Αυτόματος πιλότος, Inertial Navigation System (INS) και το σύνολο των απαραίτητων αισθητήρων ναυτιλίας, όπως αισθητήρας βάθους και απόστασης από τον βυθό.

Η αρθρωτή σχεδίαση (modular design) του MAR-01 επιτρέπει, ανάλογα με τις ανάγκες του χρήστη, την επιλογή και την εγκατάσταση του κατάλληλου εξοπλισμού. Κατά την περιπολία στην περιοχή που του έχει ανατεθεί, το όχημα καταγράφει και αποθηκεύει όλα τα δεδομένα που συγκεντρώνουν τα σόναρ και οι αισθητήρες. Όταν ολοκληρωθεί η περιπολία, ο χειριστής εξετάζει τις καταγραφές και τα στοιχεία που συνέλεξε το MAR-01, ώστε να αντλήσει χρήσιμα συμπεράσματα για την περιοχή που σαρώθηκε.

Τις δυνατότητες του συστήματος υποστηρίζει η διεπιστημονική ομάδα της MARESCO. Η εταιρεία ανέπτυξε εσωτερικά το λογισμικό του οχήματος και του συστήματος Command and Control (C2), ενώ ανέλαβε και την ενσωμάτωση όλων των αισθητήρων. Στην ομάδα συνεργάζονται ωκεανογράφοι, ναυπηγοί, μηχανολόγοι και μηχανικοί λογισμικού, μαζί με εν αποστρατεία στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού. Τα μέλη της συνδυάζουν υψηλό επιστημονικό επίπεδο, πολυετή επιχειρησιακή εμπειρία και ενεργό συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης. Η συνεργασία φέρνει κοντά τη γνώση του θαλάσσιου και υποθαλάσσιου περιβάλλοντος, τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη συστημάτων, καθώς και τις πραγματικές ανάγκες των σύγχρονων ναυτικών επιχειρήσεων.

Το MAR-01 μπορεί να αξιοποιηθεί σε αποστολές επιτήρησης του υποθαλάσσιου χώρου – Underwater Domain Awareness (UDA), εντοπισμού ναρκών – Mine Countermeasures (MCM), προστασίας κρίσιμων θαλάσσιων και υποθαλάσσιων υποδομών – Critical Underwater Infrastructure Protection (CUIP), χαρτογράφησης του βυθού και συλλογής περιβαλλοντικών δεδομένων – Rapid Environmental Assessment. Στις εφαρμογές του περιλαμβάνονται ακόμη η έρευνα και διάσωση υποβρυχίων – Submarine Search and Rescue (SUBSAR), μεταξύ άλλων. Παράλληλα, η εταιρεία εξελίσσει το AUV MAR-01 και ενσωματώνει τεχνολογίες με στόχο τη δυνατότητα swarming, δηλαδή τη συντονισμένη λειτουργία στολίσκου οχημάτων. Έτσι θα καθίσταται εφικτή η ταυτόχρονη ανάπτυξη και ο έλεγχος πολλών AUV. Κάθε όχημα θα μπορεί να αναλαμβάνει διαφορετική αποστολή ή περιοχή επιτήρησης, ενώ τα οχήματα θα συνεργάζονται για την κάλυψη μεγαλύτερων εκτάσεων, θα ανταλλάσσουν δεδομένα και θα συντονίζουν τις ενέργειές τους, ενισχύοντας αισθητά την αποτελεσματικότητα των παραπάνω αποστολών.

Οι επιχειρήσεις ναρκαλιείας και ναρκοθηρίας αποτελούν ιδιαίτερα κρίσιμους τομείς για το Πολεμικό Ναυτικό, το οποίο αναζητά σύγχρονες λύσεις. Για το ΠΝ, το MAR-01 αποτελεί κατάλληλη επιλογή, καθώς μπορεί να αναπτυχθεί από οποιοδήποτε πλοίο του στόλου και σε μεγάλο αριθμό, σαρώνοντας περιοχές ενδιαφέροντος σε σχετικά σύντομο χρόνο και προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα στον Διοικητή των Ναυτικών Δυνάμεων. Σημειώνεται επίσης πως τα πλοία γενικής υποστήριξης που έχουν ενταχθεί πρόσφατα στο ΠΝ —ΠΓΥ ΑΤΛΑΣ Ι, ΠΓΥ ΗΡΑΚΛΗΣ, ΠΓΥ ΑΙΑΣ και ΠΓΥ-ΕΕ ΠΕΡΣΕΑΣ— θα μπορούσαν να φέρουν μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα και να λειτουργούν ως πλατφόρμες υποθαλάσσιας επιτήρησης.

Τον Μάρτιο του 2026, η MARESCO έλαβε μέρος στην άσκηση UVEX 1/26 και παρουσίασε τις δυνατότητες του τηλεχειριζόμενου ρομποτικού υποβρύχιου οχήματός της – Remotely Operated Vehicle (ROV) για τον εντοπισμό και την εξουδετέρωση ναρκών. Το ROV αναπτύχθηκε από το Ν/ΘΗ ΕΥΝΙΚΗ και, με τους αισθητήρες του, εντόπισε νάρκη βυθού σε μεγάλο βάθος. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε εικονική εξουδετέρωση, με την τοποθέτηση εικονικού εκρηκτικού κοντά στη νάρκη. Στην UVEX 2/26, που διεξάγεται αυτές τις ημέρες, η εταιρεία θα χρησιμοποιήσει το MAR-01 σε σενάριο έρευνας και εντοπισμού ναρκών, ανίχνευσης θαλάσσιων εμποδίων και θαλάσσιας επιτήρησης. Η συμμετοχή του AUV της MARESCO σε άσκηση του ΠΝ αποτελεί ένδειξη της τεχνολογικής ωριμότητας της πλατφόρμας, η οποία βρίσκεται σήμερα στο επίπεδο TRL 7.

Πέρα από τις αρχικές δυνατότητες του AUV, η MARESCO σχεδιάζει ήδη την περαιτέρω ανάπτυξή του, ενσωματώνοντας νέες λειτουργίες μέσω της συμμετοχής της σε αμυντικά ερευνητικά προγράμματα. Τα προγράμματα αυτά προσφέρουν σημαντική τεχνογνωσία και δημιουργούν ουσιαστικές συνεργασίες με το ευρωπαϊκό και εθνικό αμυντικό οικοσύστημα. Μεταξύ των υπό εξέλιξη δυνατοτήτων είναι η συνεργασία πολλών AUV μέσω team swarming, καθώς και η ανάπτυξη docking stations, όπου το όχημα θα επαναφορτίζεται και θα ανταλλάσσει δεδομένα με τον σταθμό ελέγχου. Προβλέπεται επίσης επικοινωνία σε real time με τη βάση μέσω acoustic link, για συνεχή underwater situational awareness, αλλά και ενσωμάτωση ΑΙ για την απευθείας αναγνώριση επαφών και την εκτέλεση των κατάλληλων ενεργειών από το όχημα. Πρόσθετες δυνατότητες θα παρουσιαστούν προσεχώς. Την αναπτυξιακή δραστηριότητα ενισχύουν οι νέες εγκαταστάσεις της MARESCO στην Καλλιθέα, οι οποίες λειτουργούν από τον Ιούνιο του 2026. Η εταιρεία διαθέτει εκεί την πρώτη εξειδικευμένη ελληνική υποδομή για τον πλήρη σχεδιασμό, την ανάπτυξη, την κατασκευή και τις δοκιμές μη επανδρωμένων υποβρυχίων οχημάτων. Στις εγκαταστάσεις περιλαμβάνονται υπερβαρικός θάλαμος για δοκιμές πίεσης έως 60 bar, δεξαμενή δοκιμών οχημάτων και συστημάτων, εργαστήρια σύνθετων υλικών και ηλεκτρονικών, καθώς και πλήρως εξοπλισμένο μηχανουργείο.

Η συγκέντρωση των υποδομών σε ένα σημείο δίνει στην εταιρεία τη δυνατότητα να αναλαμβάνει ολόκληρη τη διαδικασία: από τον σχεδιασμό και την κατασκευή έως την ολοκλήρωση, τις δοκιμές και την τεχνολογική επαλήθευση. Έτσι, περιορίζεται η ανάγκη χρήσης εξωτερικών εγκαταστάσεων και ενισχύονται η ευελιξία, η αποδοτικότητα και η ταχύτητα με την οποία αναπτύσσονται νέες εγχώριες τεχνολογικές λύσεις. Καθώς η αυτονομία της χώρας αποτελεί πλέον κεντρικό ζητούμενο στην άμυνα, η ολοκλήρωση της ανάπτυξης του AUV MAR-01 και η επένδυση της MARESCO σε σύγχρονες υποδομές αποτελούν σημαντικό βήμα σε έναν απαιτητικό κλάδο, εκείνον της υποβρύχιας τεχνολογίας και επιτήρησης. Πρόκειται για πεδίο που προϋποθέτει εξειδικευμένη τεχνογνωσία και εμπειρία, διαθέσιμες σε ελάχιστες εταιρείες σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Η προσπάθεια της MARESCO και των ανθρώπων της στον απαιτητικό χώρο των αυτόνομων υποβρύχιων συστημάτων αξίζει αναγνώρισης. Επόμενο βήμα είναι να αξιολογηθούν συστηματικά οι δυνατότητές τους και να εξεταστεί η αξιοποίησή τους από το Πολεμικό Ναυτικό, ώστε η εγχώρια τεχνογνωσία να μετουσιωθεί σε λύσεις που καλύπτουν τις επιχειρησιακές του ανάγκες.