Ελλάδα, Ισραήλ και Κύπρος στέλνουν «Ηχηρό μήνυμα» στην Τουρκία για τουρκολιβυκό μνημόνιο και καλώδιο GSI – Τριμερής συνάντηση για αμυντική συνεργασία

Αθήνα: αξιωματούχοι των Υπουργείων Άμυνας της Ελλάδας, της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Ισραήλ πραγματοποίησαν σήμερα, 5 Νοεμβρίου, τριμερή συνάντηση, με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας των τριών χωρών και την εξέταση κοινών προκλήσεων ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Μετά τη συνάντηση, οι τρεις πλευρές εξέδωσαν ανακοίνωση, στην οποία καταδίκασαν εκ νέου το τουρκολιβυκό μνημόνιο και έστειλαν έμμεση έκκληση στην Τουρκία να μην προχωρά σε αποσταθεροποιητικές ενέργειες στην περιοχή. Η τοποθέτηση έγινε με φόντο τις έρευνες που αναμένεται να αρχίσουν σύντομα για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, στο πλαίσιο του έργου Great Sea Interconnector (GSI), στις οποίες αναμένεται να αντιδράσει η Άγκυρα.

Στη σύσκεψη έλαβαν μέρος οι επικεφαλής αμυντικής πολιτικής των Υπουργείων Άμυνας των τριών χωρών, μαζί με άλλους ανώτερους αξιωματούχους.

Κοινή θέση των συμμετεχόντων ήταν ότι η αμυντική συνεργασία βρίσκεται στον πυρήνα της τριμερούς σχέσης, με βάση την Κοινή Διακήρυξη που υιοθετήθηκε στη Σύνοδο Κορυφής των Ηγετών στην Ιερουσαλήμ, στις 22 Δεκεμβρίου 2025. Παράλληλα, επανέλαβαν την πρόσκληση προς άλλους εταίρους να ενταχθούν στο τριμερές πλαίσιο.

Οι πλευρές συζήτησαν πώς μπορεί να προχωρήσει περαιτέρω η συνεργασία των τριών αμυντικών ιδρυμάτων και δήλωσαν από κοινού προσηλωμένες στην ειρήνη, τη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρύτερη περιοχή.

Στο τραπέζι βρέθηκαν οι εκτιμήσεις για την περιφερειακή ασφάλεια, η συνεργασία της αμυντικής βιομηχανίας και η αμυντική καινοτομία, καθώς και ζητήματα θαλάσσιας ασφάλειας. Σε αυτά περιλαμβάνονται η φύλαξη ζωτικών θαλάσσιων οδών και κρίσιμων υποδομών, η ετοιμότητα, η διαχείριση καταστροφών και η πολιτική προστασία.

Οι συμμετέχοντες εξέτασαν πώς τα κοινά στρατηγικά συμφέροντα μπορούν να οδηγήσουν σε συγκεκριμένες τριμερείς δράσεις, μέσα από ανταλλαγές, την ανάδειξη κοινών πρωτοβουλιών και τακτική επικοινωνία ανάμεσα στις αρμόδιες αρχές. Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξαν την ανάγκη να προωθηθούν συνεργασίες των αντίστοιχων αμυντικών βιομηχανιών και να αναζητηθούν δυνατότητες για κοινή ανάπτυξη, παραγωγή και τεχνολογική συνεργασία.

Η συζήτηση περιέλαβε και την ανάγκη αντιμετώπισης των κοινών προκλήσεων ασφαλείας, όπως η τρομοκρατία, η διάδοση προηγμένων όπλων και οι αποσταθεροποιητικές ενέργειες κρατικών και μη κρατικών φορέων στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή. Οι πλευρές συμφώνησαν να ενδυναμώσουν τον συντονισμό τους απέναντι στις νέες απειλές και να ενισχύσουν τη συλλογική τους ανθεκτικότητα.

Οι συμμετέχοντες έδωσαν έμφαση στην ανάγκη σεβασμού του δικαίου της θάλασσας, όπως αυτό αποτυπώνεται στο εθιμικό διεθνές δίκαιο, καθώς και των διεθνώς αναγνωρισμένων κανόνων για τα θαλάσσια δικαιώματα και τη δικαιοδοσία.

Επανέλαβαν ότι στηρίζουν την κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, βάσει των σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του διεθνούς δικαίου. Παράλληλα, απέρριψαν μονομερείς διεκδικήσεις, εξαναγκασμό, απειλές χρήσης βίας και αποσταθεροποιητικές στρατιωτικές συγκεντρώσεις, επισημαίνοντας ότι καμία χώρα της περιοχής δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως βάση για ενέργειες που θέτουν σε κίνδυνο την περιφερειακή ασφάλεια.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν είναι νόμιμο

Τα τρία Υπουργεία Άμυνας επανέλαβαν τη θέση τους για το Μνημόνιο Συνεργασίας της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας με την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας-Κράτους της Λιβύης, το οποίο αφορά την Οριοθέτηση Περιοχών Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο και επικυρώθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου 2026. Όπως τόνισαν, το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, παραγνωρίζει τους διεθνείς κανόνες για τη θαλάσσια δικαιοδοσία και δεν μπορεί να έχει νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη.

Η ενέργεια, ανέφεραν, αποτελεί πυλώνα περιφερειακής σταθερότητας και ανθεκτικότητας, εκφράζοντας στήριξη στην ενεργειακή συνεργασία και αντίθεση στις προσπάθειες παρεμπόδισής της, οι οποίες παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.

Επιπλέον, επισήμαναν πως η ελεύθερη ναυσιπλοΐα και η προστασία των κρίσιμων υποδομών και των οδών ενεργειακού εφοδιασμού είναι καθοριστικές για την ασφάλεια και την ευημερία στην Ευρώπη, την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Οι πλευρές παρουσίασαν την τριμερή εταιρική σχέση, με κοινές δημοκρατικές αξίες και συμπληρωματικά στρατηγικά συμφέροντα, ως μέσο στρατηγικού συντονισμού και πλαίσιο υπεύθυνης περιφερειακής συνεργασίας. Η συνεργασία ενισχύει την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και τους δεσμούς ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.

Τα τρία υπουργεία εξέφρασαν ακόμη την κοινή εκτίμηση ότι η συνεργασία, ο διάλογος και ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου συνιστούν τη βάση για το μέλλον της Ανατολικής Μεσογείου. Όπως υπογράμμισαν, η περιοχή έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε χώρο ασφάλειας, συνδεσιμότητας και βιώσιμης ευημερίας.