Σάκχαρο στο αίμα: Πώς το γεύμα με αγαπημένο πρόσωπο μπορεί να περιορίσει τις απότομες αυξομειώσεις, σύμφωνα με μελέτη

Ένα γεύμα μαζί με άλλους μπορεί να προσφέρει περισσότερα από όμορφες συζητήσεις και ευχάριστες στιγμές. Νέα μελέτη συνέδεσε την παρουσία ενός αγαπημένου προσώπου την ώρα του φαγητού με μικρότερη αύξηση του σακχάρου μετά το γεύμα.

Η έρευνα διερεύνησε ακόμη τη σχέση της κοινωνικής εγγύτητας με τη θερμορύθμιση και την αντίδραση στο στρες. Ποιος είναι ο λόγος πίσω από αυτή τη σύνδεση και γιατί η ανθρώπινη επαφή ενδέχεται να επηρεάζει τη σωματική υγεία περισσότερο απ’ όσο θεωρούμε;

Πώς η συντροφιά στο γεύμα μπορεί να περιορίσει τις απότομες μεταβολές του σακχάρου

Πολλοί αισθάνονται πως τους λείπει η ουσιαστική επαφή με άλλους ανθρώπους. Οι συναντήσεις από κοντά έχουν σε μεγάλο βαθμό δώσει τη θέση τους στις βιντεοκλήσεις, ενώ συχνά τρώμε κοιτώντας το κινητό αντί να μοιραζόμαστε τη στιγμή με τους δικούς μας. Η κοινωνική σύνδεση, όμως, είναι καθοριστική για τη συνολική υγεία, παρότι συχνά δεν της δίνουμε την απαιτούμενη σημασία.

Οι αιτίες μπορεί να βρίσκονται στο σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον, με τις πολλές ώρες δουλειάς και την τηλεργασία, ή στην υπερβολική προσκόλληση στην τεχνολογία και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όλο και περισσότεροι ενήλικες βιώνουν μοναξιά και κοινωνική απομόνωση, τάση που περιγράφεται συχνά ως «επιδημία μοναξιάς».

Μπορεί να φαίνεται πως δεν στερούμαστε κάτι όταν χαζεύουμε στο κινητό, ωστόσο πολλά επιστημονικά ευρήματα αναδεικνύουν την ανθρώπινη επαφή ως αναγκαία προϋπόθεση για μια μακρά, υγιή και ευτυχισμένη ζωή. Νέα έρευνα στο περιοδικό Science Advances υποδηλώνει ότι ακόμη και η απλή παρουσία ενός κοντινού μας ανθρώπου ενδέχεται να επηρεάσει θετικά τις εσωτερικές διεργασίες του οργανισμού.

Συγκεκριμένα, η μελέτη συνέδεσε τη φυσική παρουσία ενός άλλου ατόμου κατά το γεύμα με καλύτερη μεταβολική απόκριση, όπως η αποτελεσματικότερη ρύθμιση της γλυκόζης (σακχάρου) στο αίμα. Έτσι, υπάρχει ένας ακόμη καλός λόγος να αφήσετε το κινητό στην άκρη και να μοιραστείτε το επόμενο γεύμα με κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο.

Η μεθοδολογία της επιστημονικής έρευνας

Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν τέσσερα ξεχωριστά πειράματα, προκειμένου να εξετάσουν αν η κοινωνική εγγύτητα βελτιώνει τις φυσιολογικές αντιδράσεις του σώματος. Σε καθένα αξιολογήθηκε διαφορετική λειτουργία του οργανισμού:

• Γλυκόζη στο αίμα (108 ενήλικες)
• Ρύθμιση της θερμοκρασίας (116 ενήλικες)
• Αντίδραση στο στρες σε ενηλίκους (115 ενήλικες)
• Αντίδραση στο στρες σε βρέφη (56 βρέφη)

Οι συμμετέχοντες σε κάθε πείραμα έλαβαν μέρος στη διαδικασία κάτω από δύο διαφορετικές συνθήκες:

• Συνθήκη «Μόνος/η»: Η εξέταση πραγματοποιήθηκε ατομικά.
• Συνθήκη «Κοινωνικός/ή»: Η εξέταση έγινε με την παρουσία κοντινού προσώπου — του/της συντρόφου ή, για τα βρέφη, της μητέρας τους.

Καθώς τα ίδια άτομα συμμετείχαν και στις δύο συνθήκες, οι ερευνητές μπόρεσαν να αντιπαραβάλουν άμεσα τις μεταβολικές και φυσιολογικές αντιδράσεις τους, με και χωρίς την παρουσία του/της συντρόφου τους.

Πώς μετρήθηκε η γλυκόζη στο αίμα

Το μεγαλύτερο από τα πειράματα επικεντρώθηκε στο σάκχαρο του αίματος. Σε αυτό συμμετείχαν 108 ενήλικες, οι οποίοι κατανάλωσαν ένα προκαθορισμένο γεύμα υδατανθράκων: λευκό ψωμί που αντιστοιχούσε σε 50 γραμμάρια υδατανθράκων.

Το σάκχαρο καταγράφηκε πριν από το γεύμα και στη συνέχεια 15, 30, 45, 60, 90 και 120 λεπτά μετά την κατανάλωσή του. Όλοι οι συμμετέχοντες έκαναν τη διαδικασία δύο φορές, μία χωρίς παρέα και μία με τον/τη σύντροφό τους παρόντα.

Με αντίστοιχο τρόπο οργανώθηκαν και τα υπόλοιπα πειράματα, τα οποία εξέτασαν τις αντιδράσεις του οργανισμού στο κρύο και σε συνθήκες στρες.

Τα ευρήματα για την κοινωνική επαφή και τη ρύθμιση του οργανισμού

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η ομοιόσταση —δηλαδή η δυνατότητα του σώματος να διατηρεί σταθερό το εσωτερικό του περιβάλλον παρά τις μεταβολές στο σάκχαρο, τη θερμοκρασία ή το στρες— λειτουργεί καλύτερα κοντά σε αγαπημένα πρόσωπα. Και στα τέσσερα πειράματα, η παρουσία άλλου ανθρώπου οδήγησε σε αποτελεσματικότερη ομοιοστατική ρύθμιση από ό,τι η απομόνωση.

• Σάκχαρο στο αίμα: Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν μικρότερη αύξηση της γλυκόζης αφού έφαγαν γεύμα με υδατάνθρακες μαζί με τον/τη σύντροφό τους, σε σύγκριση με το γεύμα που κατανάλωσαν μόνοι.
• Θερμοκρασία σώματος: Κατά την έκθεση στο κρύο, η ρύθμιση της θερμοκρασίας από τον οργανισμό ήταν αποτελεσματικότερη όταν υπήρχε κοινωνική αλληλεπίδραση.
• Διαχείριση στρες: Η κοινωνική εγγύτητα συνδέθηκε, σύμφωνα με τους ερευνητές, με καλύτερη ρύθμιση του νευρικού συστήματος στη διάρκεια δοκιμασίας που προκαλούσε στρες, τόσο σε ενηλίκους όσο και σε βρέφη.

Οι ερευνητές έδωσαν στο φαινόμενο την ονομασία «κοινωνική φυσιολογία» (social physiology). Η θεωρία υποστηρίζει ότι όταν βρισκόμαστε κοντά σε οικεία μας πρόσωπα, το σώμα μπορεί να ρυθμίζει αποτελεσματικότερα διαφορετικά φυσιολογικά συστήματα, καθώς ανταποκρίνεται σε βραχυπρόθεσμες αλλαγές.

Πώς σχετίζονται οι κοινωνικές σχέσεις με την υγεία

Τα συγκεκριμένα ευρήματα προστίθενται σε ένα ευρύ σύνολο ερευνών για τον ρόλο των κοινωνικών σχέσεων στην υγεία. Σύμφωνα με παλαιότερες μελέτες, όσοι έχουν ισχυρούς κοινωνικούς δεσμούς παρουσιάζουν:

• Καλύτερη σωματική και ψυχική κατάσταση
• Υψηλότερο προσδόκιμο ζωής και μεγαλύτερη μακροζωία
• Περισσότερη παραγωγικότητα και συνολικά καλύτερη ευεξία

Η συγκεκριμένη μελέτη ξεχωρίζει, καθώς δείχνει ότι οι κοινωνικοί δεσμοί ενδέχεται να επηρεάζουν την υγεία όχι μόνο έμμεσα, μέσω συμπεριφορών όπως η ενθάρρυνση για άσκηση, αλλά και απευθείας, μέσω των φυσιολογικών αντιδράσεων του οργανισμού. Επειδή, ωστόσο, καταγράφηκαν βραχυπρόθεσμες αποκρίσεις, χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να φανεί αν τα αποτελέσματα οδηγούν σε μακροπρόθεσμα οφέλη για την υγεία.

Η θέση των κοινωνικών δεσμών στην καθημερινότητα

Η καλή υγεία και η μακροζωία έχουν συνδεθεί επί μακρόν με τις κοινωνικές σχέσεις. Τα νέα ευρήματα προσθέτουν έναν ακόμη λόγο να περνάτε χρόνο με τους ανθρώπους του περιβάλλοντός σας.

Ακολουθούν μερικές εύκολες ιδέες για να διευρύνετε τις κοινωνικές σας επαφές:

• Εγγραφείτε σε κάποια δραστηριότητα: Παρακολουθήστε, για παράδειγμα, μαθήματα μαγειρικής, συμμετάσχετε σε λέσχη ανάγνωσης (για τη συνειδητή καλλιέργεια της αγάπης για το διάβασμα και τη λογοτεχνία) ή ενταχθείτε σε πρόγραμμα γυμναστικής, ώστε να γνωρίσετε ανθρώπους με κοινά ενδιαφέροντα.
• Συμμετάσχετε σε ομάδα πεζοπορίας: Κάντε τον καθημερινό περίπατο αφορμή για να έρθετε πιο κοντά με φίλους ή γείτονες.
• Καλέστε κάποιον να φάτε μαζί: Αντί να κάνετε κύλιση στο κινητό όσο τρώτε, μοιραστείτε το γεύμα με φίλο, γείτονα ή συγγενή.
• Δουλέψτε από ένα καφέ: Αν εργάζεστε από απόσταση, μια περιστασιακή αλλαγή χώρου μπορεί να σας προσφέρει πολύτιμη ανθρώπινη επαφή μέσα στην ημέρα.
• Βάλτε στην άκρη το κινητό: Για να υπάρξει ουσιαστική κοινωνική σύνδεση χρειάζεται να είστε παρόντες. Όταν συναντάτε φίλους ή συγγενείς, δώστε τους την προσοχή σας και μην την αποσπάτε στην οθόνη.