Βρυξέλλες: Ενεργειακή διαφωνία και μάχη για τον προϋπολογισμό της ΕΕ – Οι ηγέτες χωρίς συνέντευξη Τύπου

Η πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες έκλεισε χωρίς την προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου, καθώς οι συνομιλίες των Ευρωπαίων ηγετών κράτησαν περισσότερο από όσο είχε προβλεφθεί.

Στο δείπνο εργασίας συνεχίστηκαν οι εργασίες, με τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις και τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να κυριαρχούν στην ατζέντα.

«Δυστυχώς, λόγω της καθυστέρησης στις συζητήσεις, δεν θα μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε τη συνέντευξη Τύπου απόψε», σημειώνεται στην πιο πρόσφατη ενημέρωση που δόθηκε στους δημοσιογράφους.

Οι διαφωνίες για το κόστος της ενέργειας και τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ ανέδειξαν τις διαφορετικές προτεραιότητες των κρατών-μελών και συνέβαλαν στο δύσκολο κλίμα που επικράτησε ήδη από την πρώτη ημέρα της συνόδου.

Τρίωρη διαφωνία για το ETS2

Περίπου τρεις ώρες διήρκεσε η συζήτηση για την ενέργεια, η οποία μετατράπηκε σε πεδίο έντονης αντιπαράθεσης, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες. Κεντρικό σημείο διαφωνίας ήταν το ETS2, το νέο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών για τα καύσιμα στις οδικές μεταφορές και τη θέρμανση κτηρίων.

Η Ιταλία και η Πολωνία, καθώς και άλλες χώρες όπως η Ελλάδα, υποστήριξαν την επανεξέταση του συστήματος και την αναβολή εφαρμογής του τουλάχιστον μέχρι το 2030, σύμφωνα με το Politico.

Διαφορετική θέση διατύπωσαν οι σκανδιναβικές χώρες και η Ολλανδία, έχοντας τη στήριξη της Γαλλίας και της Γερμανίας. Η αντιπαράθεση ανέδειξε τις διαφορετικές προσεγγίσεις για τις επιπτώσεις της ενεργειακής πολιτικής στην οικονομία και στα νοικοκυριά.

Η συζήτηση των ηγετών ολοκληρώθηκε, ωστόσο οι διαπραγματεύσεις για το κείμενο των συμπερασμάτων παρέμεναν σε εξέλιξη και δεν είχε ακόμη βρεθεί λύση κοινής αποδοχής.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μαζί με τα κράτη-μέλη που υποστηρίζουν την αυστηρή εφαρμογή των συμφωνημένων δημοσιονομικών και κλιματικών κανόνων, ζητά να παραμείνει η υφιστάμενη πολιτική. Η Ελλάδα και η Ιταλία, από την άλλη, επιδιώκουν μια διατύπωση που θα διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο άμεσων μέτρων για ουσιαστική μείωση των τιμών των καυσίμων.

Αβέβαιη η συμφωνία για τον προϋπολογισμό της ΕΕ 2028–2034

Σημαντικές παραμένουν και οι διαφορές των κρατών-μελών για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034. Οι διαφωνίες σχετικά με το συνολικό ύψος και την κατανομή των ευρωπαϊκών δαπανών κάνουν δυσκολότερη την εξεύρεση συμβιβασμού.

Οι θέσεις των χωρών χωρίζονται ανάμεσα σε όσες ζητούν αυστηρότερο έλεγχο των δαπανών και μεγαλύτερες περικοπές, και σε εκείνες που επιμένουν να διατηρηθεί η χρηματοδότηση της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, καλείται να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια πρώτη πολιτική συμφωνία, ώστε οι διαπραγματεύσεις να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του έτους.

Στην αναζήτηση συμφωνίας μετέχουν και οι ηγέτες της Γερμανίας και της Γαλλίας, Φρίντριχ Μερτς και Εμανουέλ Μακρόν. Παράλληλα, οι πληροφορίες από τις Βρυξέλλες κάνουν λόγο για πιθανή έκτακτη σύνοδο κορυφής την τελευταία εβδομάδα του Νοεμβρίου, η οποία θα έχει ως αποκλειστικό θέμα τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Μαυροβούνιο και θεσμικές μεταρρυθμίσεις στη συζήτηση

Στο δείπνο εργασίας οι ηγέτες της ΕΕ εξετάζουν την προοπτική της διεύρυνσης, αλλά και τις θεσμικές αλλαγές που ίσως χρειαστούν, ώστε μια διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση να μπορεί να λειτουργεί ομαλά.

Κεντρική θέση στις συνομιλίες έχει το Μαυροβούνιο, μία από τις υποψήφιες χώρες που έχουν προχωρήσει περισσότερο στην πορεία ένταξης. Η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφαλείας, Κάγια Κάλας, τόνισε επίσης ότι οι διμερείς διαφορές δεν πρέπει να εμποδίζουν τη διεύρυνση της Ένωσης.

Στο τραπέζι βρίσκονται, μεταξύ άλλων, οι θεσμικές εγγυήσεις που θα πλαισιώσουν την ένταξη νέων κρατών-μελών και οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων σε μια Ένωση με διευρυμένη σύνθεση.

Ουκρανία, ευρωπαϊκή ασφάλεια και μετανάστευση στην ατζέντα της Παρασκευής

Η σύνοδος θα συνεχιστεί την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου. Στα βασικά ζητήματα που θα εξεταστούν περιλαμβάνονται η Ουκρανία, η ασφάλεια στην Ευρώπη και η μετανάστευση.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, βρίσκεται ήδη στις Βρυξέλλες, όπου πραγματοποιεί διμερείς επαφές ενόψει της συμμετοχής του στις εργασίες των Ευρωπαίων ηγετών.

Τη δεύτερη ημέρα αναμένεται να τεθούν στο επίκεντρο οι δεσμεύσεις της Ευρώπης προς το Κίεβο και οι ευρύτερες προκλήσεις ασφάλειας. Την ίδια ώρα, οι εκκρεμότητες στην ενέργεια και στον προϋπολογισμό εξακολουθούν να δοκιμάζουν τη δυνατότητα των «27» να συμφωνήσουν σε κοινές αποφάσεις.