Μακροζωία: Η απλή συνήθεια που μπορεί να κάνει καλό στην καρδιά σύμφωνα με μελέτη

Το να επιλέξετε τις σκάλες αντί για το ασανσέρ μπορεί να μοιάζει με μια ασήμαντη αλλαγή στην καθημερινότητά σας, όμως φαίνεται πως μπορεί να έχει σημαντικά οφέλη για την υγεία. Νέα επιστημονική μελέτη διαπίστωσε ότι η ανάβαση σκαλοπατιών συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά αίτια.

Ειδικοί εξηγούν γιατί αυτή η απλή μορφή κίνησης μπορεί να αποτελέσει έναν απλό τρόπο για να αυξήσετε τη σωματική δραστηριότητα μέσα στην ημέρα.

Η απλή συνήθεια που κάνει καλό στην καρδιά, σύμφωνα με μελέτη

Μια τόσο απλή επιλογή, όπως το να ανεβαίνετε με τις σκάλες αντί να παίρνετε το ασανσέρ, μπορεί να προσθέσει περισσότερη κίνηση στην καθημερινότητά σας και να ωφελήσει την καρδιά. Αυτό δείχνουν τα ευρήματα μιας νέας επιστημονικής ανάλυσης, η οποία συνδέει το τακτικό ανέβασμα σκάλας με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά αίτια και από οποιαδήποτε αιτία.

Η ανασκόπηση και μετα-ανάλυση, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Cardiovascular Drugs, ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 480.000 ανθρώπους, ηλικίας 35 έως 84 ετών, οι οποίοι συμμετείχαν σε εννέα διαφορετικές μελέτες. Οι ερευνητές παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες για περίπου 14 χρόνια, καταγράφοντας τις καθημερινές τους δραστηριότητες και συσχετίζοντάς τες με την κατάσταση της υγείας τους.

Μετά την επεξεργασία των δεδομένων, διαπίστωσαν ότι όσοι ανέβαιναν τακτικά με τις σκάλες είχαν 39% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά αίτια και 24% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία, σε σύγκριση με όσους χρησιμοποιούσαν τις σκάλες σπάνια ή καθόλου.

«Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία της προώθησης της καθημερινής σωματικής δραστηριότητας, ακόμη και στο περιβάλλον εργασίας ή στο σπίτι, για την υιοθέτηση ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής και τη μείωση των κινδύνων που σχετίζονται με τα καρδιαγγειακά νοσήματα», σημείωσαν οι ερευνητές.

Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό όφελος από μια τόσο απλή συνήθεια, ωστόσο οι καρδιολόγοι δηλώνουν πως δεν εκπλήσσονται και εξηγούν το γιατί.

Γιατί το ανέβασμα της σκάλας συνδέεται με τη μακροζωία

«Γνωρίζουμε εδώ και καιρό ότι η τακτική σωματική δραστηριότητα και ο δραστήριος τρόπος ζωής συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και πρόωρου θανάτου», αναφέρει ο Paul Drury, M.D., καρδιολόγος και αναπληρωτής ιατρικός διευθυντής ηλεκτροφυσιολογίας στο MemorialCare Saddleback Medical Center της Καλιφόρνια. «Η άσκηση συμβάλλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, στη βελτίωση της χοληστερόλης, στη διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους και στη συνολική ενίσχυση της καρδιαγγειακής υγείας».

Ωστόσο, το ανέβασμα της σκάλας δεν είναι μια οποιαδήποτε μορφή άσκησης. «Λειτουργεί ως μια έντονη μορφή σωματικής δραστηριότητας που ενεργοποιεί τους μύες σε όλο το σώμα, συνδυάζοντας την άσκηση μυϊκής αντιστάσεως με την αερόβια γυμναστική», εξηγεί η Shaline D. Rao, M.D., καρδιολόγος και διευθύντρια υπηρεσιών καρδιακής ανεπάρκειας στο NYU Langone Hospital—Long Island. «Το ανέβασμα σκάλας είναι μια καθημερινή συνήθεια που δυναμώνει την καρδιά και τους πνεύμονες, βελτιώνει την πίεση του αίματος και βοηθά στη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους».

Επιπλέον, προκαλεί πιο σημαντικές αυξήσεις στον καρδιακό ρυθμό σε σύγκριση με ηπιότερες μορφές άσκησης, σύμφωνα με τον Ahmad Halawa, M.D., επίκουρο καθηγητή στο Τμήμα Καρδιαγγειακών Νοσημάτων και Υπέρτασης της Ιατρικής Σχολής Rutgers Robert Wood Johnson. «Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε βελτιωμένη καρδιαγγειακή υγεία και μεγαλύτερη αντοχή», σημειώνει. Όλα αυτά συνδέονται με καλύτερη γενική υγεία και περισσότερα χρόνια ζωής.

Ο Dr. Drury επισημαίνει επίσης ότι πρόκειται για μια απλή δραστηριότητα που εντάσσεται εύκολα στην καθημερινότητα: «Ακόμη και οι μικρές ευκαιρίες για κίνηση μέσα στη μέρα μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά σε μια πιο γερή καρδιά».

Τι έδειξαν προηγούμενες μελέτες

Η συγκεκριμένη μετα-ανάλυση επιβεβαιώνει παλαιότερα επιστημονικά δεδομένα. Για παράδειγμα, μια μελέτη του 2021 σε περισσότερους από 280.000 ανθρώπους διαπίστωσε ότι όσοι ανέβαιναν περισσότερους από πέντε ορόφους (σκαλοπάτια) στο σπίτι καθημερινά είχαν χαμηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου. Όσοι ανέβαιναν συστηματικά 6 έως 10 ορόφους είχαν τον χαμηλότερο κίνδυνο, αυξάνοντας το προσδόκιμο ζωής τους έως και κατά 55 επιπλέον ημέρες.

Σημαντικοί περιορισμοί της μελέτης

Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, υπάρχουν ορισμένοι περιορισμοί που πρέπει να ληφθούν υπόψη: Η μελέτη διαπίστωσε συσχέτιση και όχι άμεση σχέση αιτίου-αποτελέσματος. Δεν αποδείχθηκε δηλαδή ότι η ίδια η χρήση της σκάλας ήταν ο αποκλειστικός παράγοντας που μείωσε τον κίνδυνο θανάτου.

Όπως τονίζει ο Dr. Drury, απαιτείται περαιτέρω έρευνα: «Τα άτομα που επιλέγουν τακτικά τις σκάλες αντί για το ασανσέρ ενδέχεται να είναι ήδη πιο δραστήρια και υγιή συνολικά. Αυτού του τύπου οι μελέτες δεν μπορούν να αποδείξουν ότι το ανέβασμα της σκάλας προλαμβάνει από μόνο του τα καρδιαγγειακά επεισόδια».

Τι προσφέρει η ανάβαση σκαλοπατιών που δεν μπορεί να σας προσφέρει το περπάτημα

Τόσο το ανέβασμα σκάλας όσο και το περπάτημα αποτελούν εξαιρετικές μορφές άσκησης. Ωστόσο, ενώ το περπάτημα είναι αερόβια άσκηση —δηλαδή αυξάνει τους καρδιακούς παλμούς και βοηθά το σώμα να προσλαμβάνει περισσότερο οξυγόνο— το ανέβασμα σκάλας είναι ταυτόχρονα αερόβια και αναερόβια άσκηση, εξηγεί ο Albert Matheny, R.D., C.S.C.S., συνιδρυτής του SoHo Strength Lab. Η αναερόβια άσκηση είναι μια μορφή φυσικής δραστηριότητας υψηλής έντασης, κατά την οποία ο οργανισμός διασπά τη γλυκόζη (σάκχαρο) για την παραγωγή ενέργειας.

Επιπλέον, το ανέβασμα σκάλας περιλαμβάνει το στοιχείο της ενδυνάμωσης, καθώς οι μύες πρέπει να καταβάλουν μεγαλύτερη προσπάθεια σε κάθε βήμα για να νικήσουν τη βαρύτητα και να κινηθούν προς τα πάνω. Αυτός είναι και ο λόγος που μπορεί να νιώσετε ελαφρύ λαχάνιασμα ανεβαίνοντας μια μεγάλη σκάλα αν δεν είστε συνηθισμένοι, ακόμα κι αν βρίσκεστε σε καλή καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση.

«Αυτό που κάνει τις σκάλες τόσο ενδιαφέρουσες και μοναδικές είναι ο τρόπος με τον οποίο ενεργοποιούν ολοκληρωμένα τόσο το καρδιαγγειακό όσο και το μυϊκό σύστημα», αναφέρει η Dr. Rao.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσετε το περπάτημα για την καρδιαγγειακή σας υγεία. «Το περπάτημα είναι μια εξαιρετική άσκηση», εξηγεί η Dr. Rao. «Όμως, αν ο χρόνος σας είναι περιορισμένος, το να επιλέγετε τις σκάλες στη δουλειά ή στα ψώνια προσφέρει μια γρήγορη και αποτελεσματική τόνωση στην ημέρα σας, συμβάλλοντας στη μακροζωία και την ευεξία».

Ανέβασμα σκάλας: Μια απλή συνήθεια με σημαντικά οφέλη για την υγεία

Παρόλο που η νέα μετα-ανάλυση δεν μπορεί να αποδείξει με απόλυτη βεβαιότητα ότι το ανέβασμα σκάλας παρατείνει τη ζωή, τα ευρήματά της συμφωνούν με προηγούμενες έρευνες που είχαν συσχετίσει αυτή τη συνήθεια με οφέλη για την υγεία. Καθώς το ανέβασμα σκάλας θεωρείται άσκηση υψηλής έντασης, υπάρχει φυσιολογικό υπόβαθρο που εξηγεί αυτή τη σχέση: ουσιαστικά, αναγκάζει την καρδιά και τους μύες να εργαστούν σκληρότερα σε σύγκριση με ηπιότερες μορφές γυμναστικής.

Επιπλέον, τα ευρήματα της μελέτης υποδηλώνουν ότι ακόμα και οι μικρές ευκαιρίες για κίνηση μέσα στη μέρα μπορούν να έχουν τεράστιο αντίκτυπο στην καρδιαγγειακή υγεία και το προσδόκιμο ζωής, σημειώνει ο Dr. Drury. Άλλωστε, το ανέβασμα σκάλας δεν αποτελεί συνήθως μια οργανωμένη προπόνηση, αλλά λίγα λεπτά κίνησης εδώ κι εκεί, ανάμεσα στις καθημερινές υποχρεώσεις.

«Υπάρχουν ευκαιρίες να γίνουμε πιο δραστήριοι καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας — είτε αυτό σημαίνει να ανεβούμε τις σκάλες, είτε να περπατήσουμε λίγο περισσότερο όταν κάνουμε δουλειές, είτε να κάνουμε ένα σύντομο διάλειμμα για κίνηση κατά τη διάρκεια της εργασίας, είτε απλώς να καθόμαστε λιγότερο», εξηγεί.

Αν θέλετε να εντάξετε περισσότερο ανέβασμα σκάλας στην καθημερινότητά σας, ο Dr. Halawa συνιστά να ξεκινήσετε αργά. «Συνιστάται ιδιαίτερα η σταδιακή αύξηση του αριθμού των σκαλοπατιών, ειδικά για άτομα με ιστορικό καρδιακών παθήσεων», καταλήγει ο ειδικός.