Ύπνος: Τυχαίοι θόρυβοι την ώρα που κοιμάστε μπορεί να βλάψουν τη μνήμη, σύμφωνα με μελέτη

Ο ποιοτικός ύπνος είναι απαραίτητος για τη σωστή λειτουργία της μνήμης, όμως οι νυχτερινοί θόρυβοι ενδέχεται να παρεμβαίνουν σε αυτή τη διαδικασία. Ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα μη στοχευμένα ακουστικά ερεθίσματα μειώνουν τον βαθύ ύπνο και επηρεάζουν τις διεργασίες του εγκεφάλου που σχετίζονται με την αποθήκευση πληροφοριών.

Οι τυχαίοι θόρυβοι κατά τον ύπνο διαταράσσουν τα εγκεφαλικά κύματα και βλάπτουν τη μνήμη, σύμφωνα με μελέτη

Μια ερευνητική ομάδα στο Φράιμπουργκ εξέτασε πώς οι τυχαίοι ήχοι που αναπαράγονται κατά τη διάρκεια του ύπνου επηρεάζουν τη σταθεροποίηση των νέων αναμνήσεων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα μη στοχευμένα ακουστικά ερεθίσματα διαταράσσουν τον βαθύ ύπνο. Ως εκ τούτου, τα αργά εγκεφαλικά κύματα που είναι τυπικά για αυτή τη φάση του ύπνου εμφανίζονται λιγότερο συχνά και εξαπλώνονται πιο ακανόνιστα στον εγκέφαλο. Αυτές ακριβώς οι αλλαγές είναι που εμποδίζουν την εμπέδωση νέων αναμνήσεων.

Εδώ και αρκετά χρόνια, η έρευνα για τον ύπνο επικεντρώνεται εντατικά στο ερώτημα εάν η στοχευμένη ακουστική διέγερση κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να βελτιώσει τη μνήμη. Ωστόσο, η ερευνητική ομάδα στο Φράιμπουργκ, με επικεφαλής τις νευροψυχολόγους Dr. Monika Schönauer και Dr. Nora Roüast, ανακάλυψε σε μια νέα μελέτη ότι τα ακουστικά ερεθίσματα κατά τη διάρκεια του ύπνου μπορεί να έχουν και ανεπιθύμητες συνέπειες.

Πώς οι θόρυβοι σαμποτάρουν τον βαθύ ύπνο

Οι ήχοι που αναπαράγονται τυχαία κατά τη διάρκεια του ύπνου βλάπτουν τη σταθεροποίηση των νέων αναμνήσεων επειδή διαταράσσουν τον βαθύ ύπνο και, κατά συνέπεια, αλλοιώνουν τη διάδοση των αργών εγκεφαλικών κυμάτων. Τα τελευταία θεωρούνται βασικό συστατικό για τον σχηματισμό της μνήμης, καθώς προωθούν σημαντικά την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου.

«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι οι τυχαίοι ήχοι μπορούν να διακόψουν σημαντικές διαδικασίες κατά τη διάρκεια του ύπνου. Για τον σχηματισμό της μνήμης, δεν είναι κρίσιμο μόνο να εμφανίζονται τα αργά εγκεφαλικά κύματα, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο αυτά εξαπλώνονται σε όλο τον εγκέφαλο. Αυτή ακριβώς η εξάπλωση είναι που επηρεάζεται αρνητικά από τους ήχους», εξηγεί η Roüast.

Πώς διεξήχθη η μελέτη

Στη μελέτη συμμετείχαν είκοσι ενήλικες. Κατά τη διάρκεια δύο ημερών δοκιμών, οι συμμετέχοντες διδάχθηκαν τόσο θεωρητικές γνώσεις όσο και μια αλληλουχία κινήσεων των δακτύλων, πριν κοιμηθούν για έναν απογευματινό ύπνο διάρκειας τριών ωρών.

Όσο κοιμόντουσαν, οι ερευνητές κατέγραφαν την εγκεφαλική δραστηριότητα και τα στάδια του ύπνου τους χρησιμοποιώντας ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG).

• Την πρώτη ημέρα: Οι συμμετέχοντες άκουγαν τυχαίους ήχους κατά τη διάρκεια του ύπνου τους, με τη μορφή μιας σειράς από σύντομα «κλικ».
• Τη δεύτερη ημέρα: Επικρατούσε απόλυτη ησυχία.

Μετά τον ύπνο, οι επιστήμονες αξιολόγησαν πόσο καλά μπορούσαν οι συμμετέχοντες να ανακαλέσουν τις πληροφορίες που είχαν μάθει.

Τι έδειξε η μελέτη

Οι τυχαίοι ήχοι σχεδόν δεν επηρέασαν τη συνολική διάρκεια του ύπνου. Αντίθετα, άλλαξαν ριζικά τη δομή του: οι συμμετέχοντες πέρασαν σημαντικά λιγότερο χρόνο σε βαθύ ύπνο και περισσότερο χρόνο σε στάδια ελαφρύτερου ύπνου.

Επιπλέον, τα αργά εγκεφαλικά κύματα (slow brain waves) εμφανίζονταν λιγότερο συχνά και έφταναν σε λιγότερες περιοχές του εγκεφάλου. Αυτή ακριβώς η αλλοιωμένη εξάπλωση των κυμάτων ήταν ο καθοριστικός παράγοντας για τη σημαντικά χειρότερη απόδοση της μνήμης.

Προειδοποιήσεις των επιστημόνων για τις θεραπείες ύπνου

«Ακριβώς επειδή αυτή τη στιγμή διεξάγεται εντατική έρευνα για τη βελτίωση των διαδικασιών της μνήμης ή τη θεραπευτική τους χρήση με τη βοήθεια της διέγερσης κατά τον ύπνο, τα ευρήματά μας δείχνουν ότι πρέπει να εξετάσουμε προσεκτικά τις πιθανές παρενέργειες.

Ακόμη και οι ήχοι που δεν έχουν μελωδία ή λεκτικό περιεχόμενο μπορούν να επηρεάσουν και να διαταράξουν τη φυσιολογία του ύπνου και τις περίπλοκες διαδικασίες που κρύβονται πίσω από τον σχηματισμό της μνήμης», αναφέρει η νευροψυχολόγος Dr. Monika Schönauer.