Ζαφείρι των Ρομανόφ: Πωλήθηκε για 4,9 εκατ. δολάρια το αυτοκρατορικό κόσμημα που επέζησε της Ρωσικής Επανάστασης

Το ζαφείρι των Ρομανόφ, βάρους 197,80 καρατίων, άλλαξε χέρια έναντι 4,9 εκατομμυρίων δολαρίων στη δημοπρασία του Sotheby’s στη Γενεύη, καταγράφοντας τιμή πολύ υψηλότερη από την αρχική εκτίμηση. Ο λίθος, που ανήκε στα κοσμήματα της ρωσικής αυτοκρατορικής οικογένειας και συνδέεται με την τελευταία τσαρική δυναστεία της Ρωσίας, βρίσκεται πλέον σε εντυπωσιακό διαμαντένιο βραχιόλι του γαλλικού οίκου Cartier.

Η δημοπρασία έγινε την Τετάρτη (11/11), όπως μεταδίδει το CNN, και το βραχιόλι έφτασε τα 4.122.000 ελβετικά φράγκα, δηλαδή περίπου 4,9 εκατομμύρια δολάρια. Το ποσό ξεπέρασε κατά περίπου 2,4 φορές το ανώτατο όριο της εκτίμησης του Sotheby’s, η οποία τοποθετούνταν μεταξύ 850.000 και 1,7 εκατομμυρίων ελβετικών φράγκων.

Ζαφείρι από τα αυτοκρατορικά κοσμήματα της Ρωσίας

Το περίφημο «ζαφείρι των Ρομανόφ» ζυγίζει 197,80 καράτια και έχει κοπή μαξιλαριού. Η προέλευσή του είναι η Κεϋλάνη, όπως ονομαζόταν παλαιότερα η σημερινή Σρι Λάνκα.

Τα πιστοποιητικά των ειδικών γεμολογικών εργαστηρίων SSEF και Gübelin αναφέρουν πως είναι φυσικό ζαφείρι, χωρίς θερμική επεξεργασία για να ενισχυθεί το χρώμα ή η εμφάνισή του.

Ο Sotheby’s το περιγράφει ως ιστορικά εξαιρετικά σημαντικό λίθο, αφού προέρχεται από τη θρυλική συλλογή κοσμημάτων των Ρομανόφ.

«Αυτό το εξαιρετικό ιστορικό ζαφείρι προέρχεται από τη θρυλική συλλογή της οικογένειας Ρομανόφ», σημειώνει ο οίκος δημοπρασιών στην περιγραφή του κοσμήματος.

Ως μία από τις πλουσιότερες και πολυτιμότερες βασιλικές συλλογές που συγκεντρώθηκαν ποτέ θεωρείται εκείνη των Ρώσων τσάρων, με εντυπωσιακά διαμάντια, σμαράγδια, ρουμπίνια και ζαφείρια.

Η Μαρία Φιοντόροβνα και το ζαφείρι των Ρομανόφ

Η σύνδεση του κοσμήματος με τη Μαρία Φιοντόροβνα, σύζυγο του τσάρου Αλέξανδρου Γ΄ και μητέρα του Νικολάου Β΄, του τελευταίου αυτοκράτορα της Ρωσίας, αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κεφάλαια της ιστορίας του.

Δεν έχει εξακριβωθεί πότε ακριβώς το απέκτησαν οι Ρομανόφ. Παρ’ όλα αυτά, ιστορικές απεικονίσεις συνδέουν το ζαφείρι με την αυτοκρατορική ενδυμασία της Μαρίας Φιοντόροβνα.

Στην καταχώριση του Sotheby’s, την οποία επικαλείται το CNN, ο λίθος απεικονίζεται μαζί με ένα δεύτερο ζαφείρι στο μπροστινό τμήμα της φούστας της αυτοκράτειρας, την οποία φορούσε σε χορό το 1883.

Ο Sotheby’s συνδέει ακόμη το ιστορικό κόσμημα με τις λαμπρές εκδηλώσεις της αυτοκρατορικής αυλής, ανάμεσά τους και τον ξακουστό μεταμφιεσμένο χορό του 1903 στα Χειμερινά Ανάκτορα της Αγίας Πετρούπολης.

Η εκδήλωση καταγράφηκε ως μία από τις τελευταίες μεγάλες επιδείξεις της δύναμης και του πλούτου της δυναστείας, λίγα χρόνια πριν καταρρεύσει η ρωσική μοναρχία.

Η Ρωσική Επανάσταση και η πώληση των θησαυρών των Ρομανόφ

Για περισσότερους από τρεις αιώνες η δυναστεία των Ρομανόφ βρισκόταν στην εξουσία στη Ρωσία, έως τη Ρωσική Επανάσταση του 1917.

Τον Μάρτιο του 1917, ο τσάρος Νικόλαος Β΄ παραιτήθηκε από τον θρόνο, βάζοντας τέλος στην αυτοκρατορική διακυβέρνηση.

Έναν χρόνο αργότερα, το 1918, οι Μπολσεβίκοι εκτέλεσαν τον ίδιο, τη σύζυγό του Αλεξάνδρα και τα πέντε παιδιά τους.

Με την επανάσταση, οι νέες σοβιετικές αρχές κατέσχεσαν και κατέγραψαν πολλά από τα πολύτιμα αντικείμενα και κοσμήματα της αυτοκρατορικής οικογένειας.

Στη δεκαετία του 1920 εκποιήθηκε σημαντικό μέρος των θησαυρών των Ρομανόφ. Η σοβιετική κυβέρνηση πούλησε πολύτιμους λίθους, κοσμήματα και έργα τέχνης από τις αυτοκρατορικές συλλογές.

Το ζαφείρι που εμφανίστηκε ξανά σχεδόν έναν αιώνα αργότερα στη δημοπρασία της Γενεύης συγκαταλεγόταν σε αυτά τα αντικείμενα.

Από την αυτοκρατορική αυλή της Ρωσίας στην κοσμική Γκάνα Βάλσκα

Το 1927, η Γκάνα Βάλσκα, γνωστή κοσμική προσωπικότητα και τραγουδίστρια όπερας, απέκτησε τον λίθο από τον οίκο Cartier.

Τότε, το ζαφείρι ήταν δεμένο σε περιδέραιο.

Η Βάλσκα διέθετε μια εντυπωσιακή συλλογή πολυτελών κοσμημάτων, με δημιουργίες σημαντικών ευρωπαϊκών οίκων.

Κατά τις επόμενες δεκαετίες άλλαξε η μορφή του κοσμήματος και το ζαφείρι τοποθετήθηκε σε άλλο, μικρότερο περιδέραιο.

Ο ιστορικός πολύτιμος λίθος βγήκε ξανά στην αγορά το 1971, όταν δημοπρατήθηκε μέρος της συλλογής της Βάλσκα στη Νέα Υόρκη.

Το ζαφείρι εμφανίστηκε και πάλι σε δημοπρασία του Sotheby’s στη Γενεύη, το 1992, και στη συνέχεια κατέληξε σε ιδιωτική συλλογή.

Η Cartier άλλαξε τη μορφή του κοσμήματος το 2015

Το κόσμημα πήρε τη σημερινή του όψη το 2015, όταν η Cartier έβαλε το ιστορικό ζαφείρι σε πολυτελές βραχιόλι από πλατίνα, στολισμένο με διαμάντια.

Με γεωμετρικές γραμμές και αναφορές στην Art Deco αισθητική, το βραχιόλι πλαισιώνει τον μεγάλο μπλε πολύτιμο λίθο με διαμάντια σε σειρές, κομμένα με διαφορετικούς τρόπους.

Το κεντρικό ζαφείρι μπορεί να αφαιρεθεί και να αντικατασταθεί από διακοσμητικό στοιχείο από ορυκτό κρύσταλλο, δίνοντας στο κόσμημα μια διαφορετική όψη.

Όπως αναφέρει ο Sotheby’s, στο έργο συναντώνται η ιστορική βαρύτητα του ζαφειριού των Ρομανόφ και η ξεχωριστή καλλιτεχνική παρακαταθήκη του οίκου Cartier, που έχει στενούς δεσμούς με το κίνημα Art Deco.

Το ενδιαφέρον των αγοραστών στη δημοπρασία ενισχύθηκε από την ξεχωριστή ιστορία του πολύτιμου λίθου, την εξαιρετική ποιότητά του και τη σύγχρονη σχεδιαστική ταυτότητα του γαλλικού οίκου.

Δεν είναι η πρώτη φορά που τα κοσμήματα των Ρομανόφ πωλούνται πάνω από τις εκτιμήσεις

Η συγκεκριμένη δημοπρασία του βραχιολιού δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό.

Η σπανιότητα και η ιστορική προέλευση εξακολουθούν να κάνουν τα κοσμήματα της δυναστείας των Ρομανόφ ιδιαίτερα ελκυστικά στους συλλέκτες.

Ανάλογη δημοπρασία πραγματοποίησε ο Sotheby’s το 2021, με μια καρφίτσα από ζαφείρι και διαμάντια και ένα ζευγάρι ασορτί σκουλαρίκια, τα οποία προέρχονταν από τη συλλογή κοσμημάτων της ρωσικής αυτοκρατορικής οικογένειας.

Τα κοσμήματα άλλαξαν χέρια έναντι 806.500 ελβετικών φράγκων, δηλαδή περίπου 883.600 δολαρίων με βάση την τότε ισοτιμία.

Το ποσό κατακύρωσης έφτασε σχεδόν στο διπλάσιο της ανώτατης εκτίμησης που είχε δοθεί πριν από τη δημοπρασία.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η υπέρβαση στην περίπτωση του ζαφειριού των 197,80 καρατίων: το βραχιόλι κατέληξε σε ιδιώτη συλλέκτη, χωρίς να γίνει γνωστό το όνομά του.

Πάνω από έναν αιώνα από την πτώση της ρωσικής αυτοκρατορίας, ένα κόσμημα που ανήκε κάποτε στους θησαυρούς των τσάρων εξακολουθεί να σημειώνει εντυπωσιακές επιδόσεις στη διεθνή αγορά. Η αξία ενός σπάνιου πολύτιμου λίθου συναντά την ιστορία μιας από τις πιο γνωστές δυναστείες της Ευρώπης.