Ουκρανία: «Δεν είχαμε ούτε ψωμί» – Οι μαρτυρίες ανθρώπων που απεγκλωβίστηκαν από το Ολέσκι

Στο Ολέσκι, οι κάτοικοι που απεγκλωβίστηκαν και μεταφέρθηκαν στην υπό ουκρανικό έλεγχο πόλη Τσερνίχιβ περιγράφουν τις δραματικές συνθήκες που βίωσαν επί τέσσερα χρόνια. Η τροφή ήταν ελάχιστη, ενώ αρκετοί δεν πίστευαν πως η συμφωνία για την απομάκρυνσή τους ήταν αληθινή.

Ανάμεσα σε όσους έφτασαν στην Τσερνίχιβ υπήρχαν πολλοί ηλικιωμένοι, τόσο καταβεβλημένοι ώστε χρειάστηκε να μεταφερθούν σε φορεία. Είχαν μείνει εγκλωβισμένοι επί τέσσερα χρόνια χωρίς φαγητό, νερό ή ρεύμα και, για να τα βγάλουν πέρα, αρκετοί μαγείρευαν αγριόχορτα που μάζευαν από τους κήπους.

Η διαδρομή των εκτοπισμένων πέρασε από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, προτού φτάσουν το Σάββατο στα βόρεια σύνορα της Ουκρανίας. Ο Ντμίτρο Λούμπινετς, ο Ουκρανός Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ανέφερε ότι ο μεγαλύτερος σε ηλικία ήταν 94 ετών και ο μικρότερος μόλις ενός.

Η Λιουμπόβ, μία από τους ανθρώπους που απομακρύνθηκαν, είπε στο Reuters: «Μέχρι να μπούμε στα λεωφορεία, φοβόμασταν τα πάντα, είχαμε τόσο άγχος και αγωνία. Πριν από αυτό, περνούσαμε τις νύχτες χωρίς να κοιμόμαστε, αναρωτώμενοι πώς θα πήγαινε, τι θα συνέβαινε. Αλλά όλα πήγαν καλά». Άλλος εκτοπισμένος ανέφερε πως μέσα στον τελευταίο χρόνο έχασε 20 κιλά και πρόσθεσε: «Οι δυνάμεις μου με εγκατέλειψαν».

Στο AFP, ο Βαλέρα, ο οποίος δεν αποκάλυψε το επώνυμό του, περιέγραψε την έλλειψη τροφίμων: «Δεν υπήρχε ψωμί. Τίποτα». Όπως συμπλήρωσε, «Πολλοί άνθρωποι φύτεψαν λαχανόκηπους. Τρώγαμε ό,τι υπήρχε διαθέσιμο. Λοιπόν, δόξα τω Θεώ, είμαστε εδώ τώρα», υπογράμμισε.

Υπενθυμίζεται ότι την Τρίτη άρχισε να ισχύει ανθρωπιστική εκεχειρία στην περιοχή της Χερσώνας, εξασφαλίζοντας τις πρώτες ημέρες ηρεμίας έπειτα από τέσσερα χρόνια. Η εξέλιξη ήρθε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022.

Η κατάσταση στην Ολέσκι είχε φτάσει σε τέτοιο σημείο ώστε ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να φτάσουν προμήθειες, ενώ η έξοδος από την πόλη ενείχε σοβαρό κίνδυνο. Οι διαδρομές διαφυγής είχαν τοποθετημένες νάρκες και δέχονταν επιθέσεις με drones. Οι γέφυρες στον γειτονικό Δνείπερο έχουν καταστραφεί, ενώ, σύμφωνα με πηγές, επικίνδυνη και ναρκοθετημένη είναι και η όχθη του ποταμού.

Στο BBC, κάτοικος που είχε φύγει από την πόλη τρεις εβδομάδες νωρίτερα περιέγραψε πως διέσχισε με τα πόδια 24 χιλιόμετρα ναρκοπεδίων μέχρι να βρεθεί σε ασφαλές μέρος. Η εκεχειρία έδωσε τη δυνατότητα να απομακρυνθούν οι νάρκες από τον δρόμο έξω από την πόλη και να φτάσει ανθρωπιστική βοήθεια.

Η επιχείρηση για την απομάκρυνση των κατοίκων

Η εκεχειρία προβλέπεται να διαρκέσει μέχρι το τέλος της Κυριακής, 1η Νοεμβρίου. Για τους κατοίκους διατέθηκε ένα χρονικό περιθώριο τεσσάρων ωρών ώστε να φύγουν, πριν αναχωρήσει το απόγευμα της Παρασκευής από την πόλη κομβόι 25 λεωφορείων, χωρητικότητας 750 ατόμων. Στην αποστολή συμμετείχαν και ασθενοφόρα για ανθρώπους με περιορισμένη κινητικότητα.

Παρότι οι ουκρανικές στρατιωτικές θέσεις απέχουν μόλις 5 χιλιόμετρα από το Ολέσκι, η διαδρομή των εκτοπισμένων πέρασε αρχικά από περιοχές υπό ρωσική κατοχή. Στη συνέχεια έφτασαν στην Ανάπα, στη νότια Ρωσία, απ’ όπου πέταξαν στο Γκόμελ της Λευκορωσίας και έπειτα κατευθύνθηκαν προς την Ουκρανία.

Εκατοντάδες άνθρωποι φαίνεται ότι επέλεξαν να παραμείνουν στην πόλη, παρότι έχει υποστεί εκτεταμένες καταστροφές εξαιτίας του πολέμου. Εκεί δεν υπάρχει φυσικό αέριο, ηλεκτρικό ρεύμα ή τρεχούμενο νερό.

Πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, στο Ολέσκι ζούσαν 24.000 άνθρωποι, όμως η Ρωσία κατέλαβε την πόλη τις πρώτες ημέρες της πλήρους εισβολής. Το πρωί της Παρασκευής, ο Ντμίτρο Λούμπινετς, Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Ουκρανίας, δήλωσε ότι «όσοι αποφάσισαν να μείνουν θα λάβουν όλη την απαραίτητη ανθρωπιστική βοήθεια».

Την Παρασκευή ο Ντμίτρο Λούμπινετς μετέβη στο Ολέσκι μαζί με τη Ρωσίδα ομόλογό του, Γιάνα Λαντράτοβα. Οι δυο τους ξεκίνησαν από το Αρμιάνσκ, στην κατεχόμενη από τη Ρωσία χερσόνησο της Κριμαίας.

Από την έναρξη του πολέμου, ο Ντμίτρο Λούμπινετς είναι ο πρώτος Ουκρανός αξιωματούχος που επισκέπτεται περιοχές της χώρας οι οποίες βρίσκονται υπό ρωσική κατοχή.

Για να εφαρμοστεί η κατάπαυση του πυρός χρειάστηκε στενή συνεργασία ανάμεσα στον Λούμπινετς και τη Λαντράτοβα. Ο Ντμίτρο Λούμπινετς είπε ότι συνεργάστηκε μαζί της με σκοπό τη

διάσωση ανθρώπινων ζωών.

Ωστόσο, στην Ουκρανία υπήρξαν και αρνητικές αντιδράσεις, καθώς ο Λούμπινετς εμφανίστηκε δίπλα σε εκπρόσωπο της ρωσικής κατοχικής δύναμης. Η δύναμη αυτή έχει σκοτώσει πολλούς κατοίκους της πόλης και έχει καταστήσει αφόρητη τη ζωή όσων παραμένουν εκεί.

Την Πέμπτη, η Ρωσία ανακοίνωσε πως είχε ετοιμάσει «δεκάδες τόνους» ανθρωπιστικής βοήθειας για όσους κατοίκους δεν θέλουν να φύγουν, με τρόφιμα, φάρμακα, είδη υγιεινής και καύσιμα για γεννήτριες.