Hürriyet Daily News: Αντιδράσεις Ελλάδας και ΕΕ στην έγκριση της θαλάσσιας συμφωνίας Λιβύης-Τουρκίας

Η έγκριση της θαλάσσιας συμφωνίας Λιβύης-Τουρκίας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης προκάλεσε αντιδράσεις από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως μεταδίδει η Hürriyet Daily News. Η Άγκυρα χαιρέτισε την αλλαγή στάσης του κοινοβουλίου, το οποίο επί χρόνια αντιτασσόταν στη συμφωνία.

Η Βουλή ψήφισε ομόφωνα υπέρ της συμφωνίας του 2019 στις 20 Οκτωβρίου, σε συνεδρίαση στη Βεγγάζη. Οι βουλευτές ανακάλεσαν επίσης προηγούμενες αποφάσεις που απέρριπταν συμφωνίες με την Τουρκία και διέκοπταν τις πολιτικές σχέσεις με την Άγκυρα.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι η συμφωνία, η οποία βρίσκεται σε ισχύ από το 2019, διασφαλίζει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των δύο χωρών σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και την αρχή της ισότητας. «Η Τουρκία θα συνεχίσει να συνεργάζεται με όλους τους εταίρους για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης, της σταθερότητας και της ειρήνης στη λεκάνη της Μεσογείου», δήλωσε.

Οι αντιδράσεις της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξέφρασαν σε κοινή δήλωση τη λύπη τους για την ψηφοφορία και επανέλαβαν τη στήριξη της ΕΕ προς την Ελλάδα και την ελληνοκυπριακή διοίκηση.

Υποστήριξαν ότι η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το δίκαιο της θάλασσας και είναι «άκυρη και ανίσχυρη».

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι η κοινοβουλευτική έγκριση δεν αλλάζει τη θέση της Αθήνας, σύμφωνα με την οποία η συμφωνία είναι παράνομη. Η Ελλάδα είπε ότι ενημέρωσε τους εταίρους της και ότι θα λάβει μέτρα για την προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Την απόφαση καταδίκασε και η ελληνοκυπριακή διοίκηση.

Επαφές της Άγκυρας με τις πλευρές στη Λιβύη

Η ψηφοφορία ακολούθησε την ενίσχυση των επαφών της Άγκυρας με αξιωματούχους της ανατολικής Λιβύης, ενώ η Τουρκία διατηρεί παράλληλα τις σχέσεις της με τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση στην Τρίπολη.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το κοινοβούλιο εξέλεξε πρόεδρό του τον Αλ Σαλεχίν Αμπντουλνάμπι, αντικαθιστώντας τον Αγκίλα Σάλεχ, ο οποίος αντιτασσόταν επί μακρόν στη συμφωνία. Η εκλογή της ηγεσίας έγινε στις 6 Οκτωβρίου.

Την ημέρα της ψηφοφορίας για τη θαλάσσια συμφωνία, ο επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών, Ιμπραήμ Καλίν, βρισκόταν στην Τρίπολη και συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά. Σύμφωνα με τουρκικές πηγές ασφαλείας, οι συνομιλίες τους αφορούσαν τις προσπάθειες συμφιλίωσης των αντίπαλων λιβυκών διοικήσεων και στρατιωτικών δυνάμεων.

Το ιστορικό της συμφωνίας του 2019

Ο Σαντάμ Χαφτάρ, γιος και αναπληρωτής του ανατολικού στρατιωτικού διοικητή Χαλίφα Χαφτάρ, χαιρέτισε την κοινοβουλευτική έγκριση. Όπως είπε, η συμφωνία θα μπορούσε να συμβάλει στην προστασία των δικαιωμάτων και των οικονομικών συμφερόντων της Λιβύης στη Μεσόγειο.

Η Τουρκία υπέγραψε το μνημόνιο θαλάσσιας οριοθέτησης με την τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης τον Νοέμβριο του 2019, την περίοδο που ο Χαφτάρ εξαπέλυε επίθεση στην Τρίπολη. Η τουρκική στρατιωτική υποστήριξη συνέβαλε στην απόκρουση της επίθεσης το 2020, ενώ το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης είχε απορρίψει τη συμφωνία και αντιταχθεί στην εμπλοκή της Άγκυρας.