Μέση Ανατολή: Αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν και επαναφορά κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο

Νέα κλιμάκωση καταγράφεται στη Μέση Ανατολή, καθώς οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ εξαπέλυσαν τα ξημερώματα της Τετάρτης πλήγματα στο νότιο Ιράν, ενώ η Ουάσιγκτον επανέφερε σε ισχύ τις κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), οι επιχειρήσεις ολοκληρώθηκαν και οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν περισσότερους από 80 στόχους. Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ότι η στρατιωτική επιχείρηση αποτελεί απάντηση στις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, κατηγορώντας την Τεχεράνη για παραβίαση της καταρχήν συμφωνίας που είχε επιτευχθεί στα μέσα Ιουνίου.

Η βρετανική υπηρεσία επιτήρησης της ναυσιπλοΐας UKMTO ανέφερε ότι τρία πλοία χτυπήθηκαν μέσα σε 24 ώρες στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ. Το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία επιρρίπτουν την ευθύνη για δύο από τις επιθέσεις στο Ιράν.

https://t.co/7YDsfu5x84

— U.S. Central Command (@CENTCOM) July 8, 2026

Η νέα κρίση φέρνει ξανά στο επίκεντρο τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση του μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο είχε δημιουργήσει προσδοκίες για αποκλιμάκωση και για έναρξη διαπραγματεύσεων με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Το κείμενο που υπέγραψαν οι δύο πλευρές στις 17 Ιουνίου προέβλεπε το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Από το σημείο αυτό διέρχεται, υπό κανονικές συνθήκες, περίπου το 20% του αργού πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) που καταναλώνεται σε παγκόσμια κλίμακα. Το de facto κλείσιμο των Στενών από την Τεχεράνη είχε προκαλέσει κλυδωνισμούς στη διεθνή οικονομία και άνοδο στις τιμές της ενέργειας. Το ίδιο κείμενο προέβλεπε και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο.

Η αμερικανική απάντηση και οι στόχοι των επιδρομών

Μετά τα μεσάνυχτα, ώρα Ελλάδας, η CENTCOM ανακοίνωσε ότι άρχισε σειρά «σθεναρών πληγμάτων» στο Ιράν, ως αντίποινα για τις «ιρανικές επιθέσεις εναντίον τριών εμπορικών πλοίων» στα Στενά του Ορμούζ, τις οποίες χαρακτήρισε «ξεκάθαρη παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός».

Οι τελευταίες αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές στόχευσαν συστήματα αεράμυνας, παράκτια συστήματα επιτήρησης, πυραύλους εδάφους-αέρος, πυραύλους κρουζ κατά πλοίων και εγκαταστάσεις εκτόξευσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters.

U.S. Central Command forces have begun launching a series of powerful strikes against Iran to impose heavy costs for targeting and attacking commercial shipping crewed by innocent civilians in an international waterway. The U.S. strikes are in response to Iranian attacks on three…

— U.S. Central Command (@CENTCOM) July 7, 2026

Το Ιράν προειδοποίησε τις ΗΠΑ για την «παραβίαση» αυτή και διεμήνυσε πως «θα λάβει αποφασιστικά μέτρα για να προστατεύσει τα συμφέροντά του και την εθνική ασφάλειά του», όπως ανέφερε μέσω X ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί.

آمریکا در سه هفته گذشته نیز بواسطه اقدامات رژیم صهیونیستی در لبنان و اظهارات تهدیدآمیز علیه ایران، بارها مرتکب نقض بندهای ۱ و ۲ یادداشت تفاهم شده است. ایران ضمن هشدار جدی نسبت به تبعات پیمان‌شکنی‌ آمریکا، اقدامات قاطعی را در صیانت از منافع و امنیت ملی خود اتخاذ خواهد کرد. (۲)

— Gharibabadi (@Gharibabadi) July 7, 2026

Ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ακούστηκε σειρά εκρήξεων στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ.

«Οι ενέργειες του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ είναι εντελώς απαράδεκτες από τη σκοπιά των ΗΠΑ και δεν θα μείνουν ατιμώρητες», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος σε δημοσιογράφους, υπό τον όρο να μην κατονομαστεί. Η δήλωση έγινε μετά τη δημοσιοποίηση εγγράφου του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, με το οποίο απαγορεύθηκαν από χθες «νέες συναλλαγές» ιρανικών υδρογονανθράκων.

Με φόντο τη νέα κλιμάκωση, η τιμή του βαρελιού της αμερικανικής ποικιλίας αργού WTI σημείωνε άνοδο 2,63%, στα 72,29 δολάρια, λίγη ώρα μετά το άνοιγμα των ασιατικών αγορών.

Οι καταγγελίες Κατάρ και Σαουδικής Αραβίας

Η ναυσιπλοΐα είχε επαναληφθεί στα Στενά του Ορμούζ μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης, ωστόσο η κατάσταση παρέμεινε εύθραυστη. Στα τέλη Ιουνίου, δύο πλοία χτυπήθηκαν από βλήματα άγνωστης προέλευσης. Ο αμερικανικός στρατός απέδωσε τις επιθέσεις στην Τεχεράνη και, δύο 24ωρα αργότερα, βομβάρδισε το Ιράν. Η Ισλαμική Δημοκρατία ανταπέδωσε με πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα εναντίον γειτονικών χωρών στον Κόλπο, κυρίως του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν. Στη συνέχεια, τα μέρη συνεννοήθηκαν και ανέστειλαν τις εχθροπραξίες.

Η διπλωματία της Σαουδικής Αραβίας καταδίκασε «τη στοχοποίηση από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν του σαουδαραβικού δεξαμενόπλοιου Wedyan» και του δεξαμενόπλοιου «Al Rekayyat του Κατάρ», καταγγέλλοντας «επίθεση εναντίον της ασφάλειας της διεθνούς ναυσιπλοΐας και της ασφάλειας του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού».

Νωρίτερα, το Κατάρ ανακοίνωσε ότι κάλεσε τον Ιρανό επιτετραμμένο και απαίτησε «εξηγήσεις για την επίθεση αυτή» εναντίον του πλοίου του. Η διπλωματία του Κατάρ ανέφερε επίσης ότι επέδωσε στον Ιρανό διπλωμάτη νότα διαμαρτυρίας, ζητώντας από την Τεχεράνη «να σταματήσει αμέσως κάθε ενέργεια που υπονομεύει την περιφερειακή ασφάλεια» και να «απέχει από το να θέσει σε κίνδυνο τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό».

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, απέρριψε από την πλευρά του την «απαράδεκτη» κατηγορία του Κατάρ εναντίον της χώρας του.

#Statement | The Foreign Ministry expresses the Kingdom of Saudi Arabia’s condemnation in the strongest terms of the Islamic Republic of Iran’s targeting the Saudi tanker “Wedyan” as it transited the Strait of Hormuz and targeting the Qatari tanker “Al-Rekayyat.” The Kingdom… pic.twitter.com/ufGGvbKUp8

— Foreign Ministry 🇸🇦 (@KSAmofaEN) July 7, 2026

Διεθνής ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια

Η UKMTO ανέφερε ότι σημειώθηκαν ακόμη δύο επιθέσεις την Τρίτη, χωρίς να τις αποδώσει σε κάποια πλευρά. Η πρώτη επίθεση έγινε εναντίον δεξαμενόπλοιου με βλήμα άγνωστου τύπου, ενώ η δεύτερη έγινε εναντίον δεξαμενόπλοιου με drone, χωρίς να διευκρινιστεί ποιος το εξαπέλυσε.

Και στις τρεις περιπτώσεις, η βρετανική υπηρεσία, η οποία υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, διευκρίνισε ότι δεν υπήρξαν τραυματισμοί ούτε περιβαλλοντική μόλυνση.

Η Τεχεράνη αποκλείει, παρά την αντίθεση της Ουάσιγκτον, την επιστροφή στο status quo ante, δηλαδή στην προπολεμική κατάσταση κατά την οποία η διέλευση των Στενών του Ορμούζ γινόταν δωρεάν. Παράλληλα, απειλεί τα πλοία που επιχειρούν να παρακάμψουν τη μόνη διαδρομή που επιτρέπει, κατά μήκος των ιρανικών ακτών.

Η νέα κλιμάκωση καταγράφεται ενώ το Ιράν οργανώνει από το Σάββατο εξαήμερες τελετές πριν από την ταφή του ανώτατου ηγέτη του, Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στις πρώτες αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές. Χθες, η σορός του μεταφέρθηκε στο Ιράκ, όπου θα πραγματοποιηθούν τελετές στη Νατζάφ και στην Καρμπάλα, πόλεις που φιλοξενούν ορισμένους από τους ιερότερους χώρους λατρείας του σιιτικού ισλάμ.

Η στρατιωτική αντιπαράθεση εντείνει την ανησυχία για νέα αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή. Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ συνδέεται άμεσα με τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.

Πηγές: Reuters, ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP