ΗΠΑ και Ιράν στις συνομιλίες: Τα «αγκάθια» για την επίτευξη της τελικής συμφωνίας

Η διαπραγμάτευση ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν παραμένει σε κρίσιμο στάδιο, καθώς στο επίκεντρο βρίσκονται το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, το καθεστώς διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ και ο τερματισμός των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο. Τα ζητήματα αυτά αποτελούν βασικά σημεία τριβής στον οδικό χάρτη των 60 ημερών για την επίτευξη τελικής συμφωνίας.

Στο ίδιο διπλωματικό πλαίσιο, ολοκληρώθηκε τα ξημερώματα της Τετάρτης στην Ουάσινγκτον η πρώτη ημέρα του 5ου γύρου των άμεσων συνομιλιών ανάμεσα στο Ισραήλ και τον Λίβανο. Οι διαβουλεύσεις διήρκεσαν περισσότερες από οκτώ ώρες, ωστόσο οι δύο πλευρές δεν εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση.

Σύμφωνα με πηγή που έχει γνώση των συνομιλιών, μια κοινή δήλωση θεωρείται πιθανότερο να εκδοθεί μετά την ολοκλήρωση των επαφών την Πέμπτη, όταν αναμένεται συνολική αποτίμηση της διαδικασίας. Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να επιδιώκουν να εξασφαλίσουν από το Ισραήλ μια περιορισμένη αποχώρηση από περιοχές του νότιου Λιβάνου. Σε αυτές τις περιοχές, οι ισραηλινές δυνάμεις θα αντικατασταθούν από τον λιβανέζικο στρατό, στο πλαίσιο ενός λεγόμενου «πιλοτικού προγράμματος».

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη έκανε σημαντικές παραχωρήσεις στις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη. Ωστόσο, σύμφωνα με το CNN, καμία από αυτές τις παραχωρήσεις δεν εμφανίστηκε στο προσχέδιο της συμφωνίας, ενώ το Ιράν εξακολουθεί να τις αρνείται.

Η θέση της Τεχεράνης για τους πυραύλους

Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε την Τρίτη ότι οι πύραυλοι του Ιράν δεν αποτελούν μέρος του μνημονίου συνεννόησης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με βίντεο που μετέδωσε το IRIB.

«Η συζήτηση για τους πυραύλους μας δεν υπάρχει στο Μνημόνιο Συνεννόησης και δεν θα υπάρξει ποτέ», δήλωσε ο Πεζεσκιάν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο Πακιστάν.

Ο Ιρανός πρόεδρος υπερασπίστηκε το πυραυλικό πρόγραμμα της χώρας του και το χαρακτήρισε απαραίτητο για την εθνική άμυνα.

«Αν δεν είχαμε τους πυραύλους που χρησιμοποιούμε για την άμυνά μας, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είχαν καταστρέψει το Ιράν», είπε.

Την περασμένη εβδομάδα, οι Ηνωμένες Πολιτείες δημοσίευσαν το επίσημο κείμενο του μνημονίου συνεννόησης που επιτεύχθηκε με το Ιράν. Το κείμενο δεν αναφέρει απαίτηση προς την Τεχεράνη να περιορίσει το πυραυλικό της πρόγραμμα ή τις ευρύτερες αμυντικές της δυνατότητες. Ο μόνος ρητός περιορισμός που σχετίζεται με τα όπλα αφορά τη δέσμευση του Ιράν να μην «προμηθεύεται ή αναπτύσσει πυρηνικά όπλα».

Προσωρινός θαλάσσιος διάδρομος στα Στενά του Ορμούζ

Μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, το Ομάν ανακοίνωσε την Τρίτη ότι δημιούργησε, σε συνεργασία με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), έναν προσωρινό θαλάσσιο διάδρομο για τα πλοία που επιθυμούν να περάσουν από τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της χώρας, τα πλοία που θα επιλέξουν να χρησιμοποιήσουν τον συγκεκριμένο διάδρομο θα πρέπει να συντονίζονται με τον IMO και να ακολουθούν τις συντεταγμένες που έχουν ανακοινώσει ο διεθνής οργανισμός και οι αρμόδιες αρχές του Ομάν.

Την ίδια στιγμή, περίπου 1.150 εμπορικά πλοία κάθε κατηγορίας παραμένουν ακινητοποιημένα στον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με ανάλυση της γερμανικής ασφαλιστικής Allianz, την οποία επικαλείται το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Η μεγαλύτερη γερμανική ασφαλιστική υπολογίζει ότι η αξία των αποκλεισμένων πλοίων, μαζί με τα φορτία τους, ανέρχεται σε περίπου 125 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Allianz επισημαίνει ακόμη ότι, ακόμη και αν οι συνθήκες εξομαλύνονταν άμεσα, η απομάκρυνση των αποκλεισμένων πλοίων θα απαιτούσε αρκετές εβδομάδες.

«Η ναυτιλία παραμένει όμηρος αυτού του πολέμου», συνοψίζει ο Γιούστους Χάινριχ, ειδικός σε ζητήματα ασφάλισης πλοίων στην εταιρεία.

Ψήφισμα στη Γερουσία των ΗΠΑ για τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν

Στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, η ελεγχόμενη από τους Ρεπουμπλικάνους Γερουσία ενέκρινε την Τρίτη (26/03) ψήφισμα για τον τερματισμό των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν, την ώρα που συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας.

Με 50 ψήφους υπέρ και 48 κατά, η Γερουσία υιοθέτησε την πρόταση που είχε εγκριθεί στις αρχές του μήνα από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Η ψηφοφορία αποτυπώνει την αυξανόμενη ανησυχία ακόμη και ορισμένων Ρεπουμπλικάνων για τη σύγκρουση που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου.

Η διπλωματική διαδικασία συνεχίζεται με ανοιχτά κρίσιμα μέτωπα, καθώς οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν συνδέονται πλέον με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο, τις εξελίξεις στον Λίβανο και τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.