Αυστρία: Ο υπόγειος λαβύρινθος αλατιού ηλικίας 7.300 ετών

Στα βουνά της Αυστρίας, μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη αποκάλυψε ένα άγνωστο και δαιδαλώδες σύμπλεγμα στοών και θαλάμων, όπου η εξόρυξη αλατιού άρχισε πριν από 7.300 χρόνια.

Κοντά στο περίφημο Χάλστατ (Hallstatt), οι ανασκαφές που πραγματοποιεί η αρχαιολογική ομάδα του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Βιέννης (NHM) έφεραν στην επιφάνεια στοιχεία για ένα μεγάλο υπόγειο δίκτυο, μήκους τουλάχιστον 300 μέτρων. Οι γεωλογικές γεωτρήσεις δεν εντόπισαν μόνο μία απομονωμένη αίθουσα, αλλά παράλληλους θαλάμους γιγαντιαίων διαστάσεων, οι οποίοι φτάνουν σε πλάτος τα 24 μέτρα και σε ύψος τα 20. Οι χώροι αναπτύσσονται σε πολλαπλά επίπεδα, καθώς οι προϊστορικοί μεταλλωρύχοι ακολουθούσαν με αξιοθαύμαστη γεωλογική ακρίβεια τις πολύτιμες φλέβες του ορυκτού αλατιού.

Για την επιστημονική κοινότητα, το εύρημα αποτελεί καθοριστικό ορόσημο στην προσπάθεια κατανόησης της οικονομικής και τεχνολογικής οργάνωσης των αρχαίων ευρωπαϊκών κοινωνιών. Τα διαθέσιμα στοιχεία τοποθετούν την έναρξη της συστηματικής εκμετάλλευσης του «λευκού χρυσού» ήδη στη Νεολιθική εποχή, όταν χρησιμοποιούνταν λίθινα εργαλεία και εργαλεία κατασκευασμένα από κέρατο ελαφιού. Η παραγωγική δραστηριότητα κορυφώθηκε περίπου το 1200 π.Χ., στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού, με τους εργάτες να εξορύσσουν έως 1,5 τόνο αλατιού ημερησίως και να επανέρχονται διαρκώς στις εργασίες τους, παρά τις καταστροφικές κατολισθήσεις.

Το αλάτι διατήρησε τα ίχνη ζωής των μεταλλωρύχων

Η εξαιρετικά μεγάλη περιεκτικότητα του περιβάλλοντος σε αλάτι μετέτρεψε το βουνό σε φυσική χρονοκάψουλα, χάρη στην οποία οργανικά αντικείμενα ηλικίας χιλιάδων ετών διατηρήθηκαν σε άριστη κατάσταση. Ανάμεσά τους βρίσκονται ξύλινα μπολ με κατάλοιπα τροφής, τμήματα υφασμάτων, εργαλεία, ακόμη και ανθρώπινα απόβλητα, ευρήματα που συνθέτουν μια λεπτομερή εικόνα για την καθημερινότητα των μεταλλωρύχων.

Πέρα από τις αμιγώς τεχνικές αναλύσεις, η ανακάλυψη έχει πυροδοτήσει εναλλακτικές θεωρίες και συζητήσεις σχετικά με την ανθεκτικότητα και τις προηγμένες γνώσεις των συγκεκριμένων αρχαίων κοινοτήτων. Οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού και του Σιδήρου κατόρθωσαν, χωρίς σύγχρονα μέσα, να σχεδιάσουν και να υποστηρίξουν σε τεράστιο βάθος ένα τόσο σύνθετο και ασφαλές υπόγειο σύστημα. Ορισμένοι ερευνητές ερμηνεύουν αυτή την ικανότητα ως ένδειξη ότι υπήρχε μια χαμένη και εξαιρετικά ανεπτυγμένη παράδοση μηχανικής, η οποία υπερβαίνει όσα ήταν γνωστά για την προϊστορική Ευρώπη. Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν το δίκτυο είναι το ύψιστο μνημείο ανθρώπινης προσαρμοστικότητας και επιμονής ή το αποτύπωμα μιας άγνωστης, προηγμένης τεχνολογικής δομής, ενώ οι έρευνες συνεχίζονται στα βάθη του Salzwelten Hallstatt.

Δείτε φωτογραφίες ΕΔΩ και ΕΔΩ