Politico: Η ΕΕ στοχεύει τις παραπλανητικές πρακτικές του ηλεκτρονικού εμπορίου

Τις παραπλανητικές πρακτικές στο ηλεκτρονικό εμπόριο επιχειρεί να περιορίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με νέα νομοθεσία που παρουσιάστηκε την Τετάρτη, όπως μεταδίδει το Politico, επικαλούμενο σχέδιο του νόμου για την ψηφιακή δικαιοσύνη που εξασφάλισε.

Η πρόταση αφορά πρακτικές όπως η δυναμική τιμολόγηση εισιτηρίων ανάλογα με τη ζήτηση, οι περίπλοκες διαδικασίες ακύρωσης συνδρομών και η σχεδόν πλήρης ανάθεση της εξυπηρέτησης πελατών σε αυτοματοποιημένα συστήματα.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Κομισιόν θα μπορεί να επιβάλλει πρόστιμα έως και 6% των παγκόσμιων ετήσιων εσόδων σε επιχειρήσεις που παραβιάζουν τον νέο νόμο. Οι κανόνες θα ισχύουν για κάθε επιχείρηση που προσφέρει διαδικτυακές υπηρεσίες σε καταναλωτές στην ΕΕ.

Η Ισπανίδα σοσιαλίστρια ευρωβουλευτής Λάουρα Μπαγιαρίν Θερέθα, η οποία ασχολείται ενεργά με τη νομοθεσία για την τεχνολογία, δήλωσε: «Η Ευρώπη δεν πρέπει να αποδεχθεί μια ψηφιακή οικονομία όπου τα κέρδη εξαρτώνται από την εκμετάλλευση των ευάλωτων σημείων των ανθρώπων».

Τιμές, συνδρομές και εξυπηρέτηση πελατών

Το σχέδιο θα απαγορεύει τις παραπλανητικές σχεδιαστικές πρακτικές, γνωστές ως «σκοτεινά μοτίβα», που χειραγωγούν τους καταναλωτές, για παράδειγμα με έντονα χρωματισμένα κουμπιά σε περίοπτη θέση ώστε να τους ωθήσουν σε αγορές. Στόχος είναι επίσης να απαγορευτεί η εξατομικευμένη τιμολόγηση που στοχεύει ευάλωτους καταναλωτές, μεταξύ αυτών ανηλίκους.

Η πρόταση απαιτεί διαφάνεια όταν οι καταναλωτές αγοράζουν προϊόντα με μεταβαλλόμενες τιμές. Η δυναμική τιμολόγηση, κατά την οποία ο πωλητής προσαρμόζει την τιμή ανάλογα με συνθήκες όπως η ζήτηση ή η τοποθεσία του χρήστη, χρησιμοποιείται συχνά για εισιτήρια συναυλιών και αεροπορικά εισιτήρια.

Τέσσερις ευρωβουλευτές από τις συντηρητικές, σοσιαλιστικές και φιλελεύθερες ομάδες θεωρούν ότι η απαίτηση αυτή δεν αρκεί και ζητούν πλήρη απαγόρευση της δυναμικής τιμολόγησης για πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις, σύμφωνα με επιστολή που εξασφάλισε το Politico.

Οι επιχειρήσεις που προσφέρουν συνδρομές θα πρέπει να παρέχουν εύκολο τρόπο ακύρωσης, ενώ θα απαιτείται και η διαθεσιμότητα ανθρώπου για την εξυπηρέτηση πελατών μετά την πώληση. Το σχέδιο καλύπτει επίσης τα δικαιώματα των καταναλωτών στο εμπόριο όπου χρησιμοποιούνται πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης για την αναζήτηση και ολοκλήρωση αγορών.

Παιχνίδια και εθιστικός σχεδιασμός

Οι κανόνες εξετάζουν για πρώτη φορά συγκεκριμένες πτυχές των διαδικτυακών παιχνιδιών, με απαγορεύσεις για βιντεοπαιχνίδια που επιτρέπουν στα παιδιά να πληρώνουν προκειμένου να επιτύχουν και να προχωρήσουν στο παιχνίδι.

Η πρόταση επιδιώκει επίσης να αντιμετωπίσει τον «εθιστικό σχεδιασμό» των διαδικτυακών πλατφορμών. Οι νέοι κανόνες θα ισχύουν και για τους ενηλίκους, απαιτώντας από τις πλατφόρμες να προσφέρουν δυνατότητα απενεργοποίησης εθιστικών λειτουργιών, όπως η αυτόματη αναπαραγωγή.

Η Μπαγιαρίν Θερέθα θεωρεί ότι αυτό δεν αρκεί και ότι οι λειτουργίες αυτές θα πρέπει να είναι εξαρχής απενεργοποιημένες. «Γιατί πρέπει οι καταναλωτές να επωμίζονται το βάρος όταν οι εταιρείες σχεδιάζουν σκόπιμα αυτούς τους εθιστικούς μηχανισμούς; Πρέπει να περάσουμε από την ευθύνη του καταναλωτή στην ευθύνη των εταιρειών: η ασφάλεια και η δικαιοσύνη πρέπει να είναι ο κανόνας, όχι μια επιλογή», δήλωσε.

Οι αντιδράσεις επιχειρήσεων και καταναλωτών

Εκπρόσωποι του κλάδου αντιδρούν από τότε που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άρχισε να εξετάζει την αναθεώρηση της καταναλωτικής νομοθεσίας, το 2022. Υποστηρίζουν ότι οι υφιστάμενοι κανόνες για την προστασία των καταναλωτών και τις ψηφιακές υπηρεσίες καλύπτουν ήδη τις πρακτικές αυτές.

«Όπου οι ισχύοντες κανόνες καλύπτουν ήδη μια πρακτική, δεν θα πρέπει αυτή να ρυθμίζεται ή να επιβάλλονται κανόνες γι’ αυτήν για δεύτερη φορά», δήλωσε ο Μπεν Μπρέικ, γενικός διευθυντής της ομάδας εκπροσώπησης του κλάδου τεχνολογίας DOT Europe.

Οργανώσεις καταναλωτών υποστηρίζουν, από την πλευρά τους, ότι οι υφιστάμενοι κανόνες, ορισμένοι από τους οποίους χρονολογούνται από το 2005, δεν είναι αρκετά σαφείς και ότι πολλές αθέμιτες σχεδιαστικές πρακτικές εξακολουθούν να είναι ευρέως διαδεδομένες.