BALKAN SHIELD 26: Οι Ειδικές Δυνάμεις οκτώ βαλκανικών χωρών στο ίδιο πεδίο επιχειρήσεων – Τα διδάγματα της Ουκρανίας

Για τρίτη φορά η Ελλάδα διοργάνωσε τη διαβαλκανική άσκηση Ειδικών Επιχειρήσεων, εστιάζοντας στη διαλειτουργικότητα, στις νέες τεχνολογίες και στην εκπαίδευση για τις απαιτήσεις του σύγχρονου πεδίου επιχειρήσεων.

Στην ευρύτερη περιοχή του Λιτοχώρου ολοκληρώθηκε στις 6 Νοεμβρίου 2026 η διαβαλκανική άσκηση «BALKAN SHIELD 26», με συμμετοχή Ειδικών Επιχειρήσεων από οκτώ χώρες και παρουσία του Διοικητή της ΔΕΠ, Αντιστράτηγου Κωνσταντίνου Γάκη. Στρατιωτικές αποστολές έστειλαν η Ελλάδα, η Αλβανία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η Βουλγαρία, η Βόρεια Μακεδονία, το Μαυροβούνιο, η Ρουμανία και η Σερβία.

Ανάμεσα στις χώρες που καλούνται στις διαβαλκανικές αυτές δραστηριότητες είναι και η Τουρκία, η οποία, ωστόσο, δεν συμμετέχει τελικά. Παρότι προβλεπόταν η παρουσία της και το έμβλημά της περιλαμβανόταν στο επετειακό διακριτικό (patch) της φετινής άσκησης, η τουρκική πλευρά απουσίασε και από τη φετινή διοργάνωση.

Τον σχεδιασμό της άσκησης ανέλαβε η Διοίκηση Ειδικού Πολέμου (ΔΕΠ), ενώ την εκτέλεση η Ι Μεραρχία Πεζικού, με προσωπικό από Μονάδες της ΔΕΠ και το Γενικό Επιτελείο Στρατού. Η δραστηριότητα εντάσσεται στη Διαβαλκανική Σύνοδο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων Ενόπλων Δυνάμεων, η οποία ξεκίνησε το 2007, όταν αρχηγός του ΓΕΕΘΑ ήταν ο Ναύαρχος Παναγιώτης Χηνοφώτης ΠΝ. Η κοινή άσκηση Ειδικών Επιχειρήσεων θεσμοθετήθηκε το 2011 και διεξάγεται κάθε χρόνο από το 2012, με διαφορετική χώρα να αναλαμβάνει εναλλάξ τη διοργάνωση. Η Ελλάδα φιλοξένησε για τρίτη φορά την άσκηση «BALKAN SHIELD», έπειτα από τις διοργανώσεις του 2016 και του 2022.

Στο πρόγραμμα εκπαίδευσης περιλαμβάνονταν ο σχεδιασμός κοινών αποστολών από μικτά επιτελεία, βολές, εκπαίδευση ελεύθερων σκοπευτών, δράσεις σε κατοικημένες περιοχές, πρώτες βοήθειες στο πεδίο και δραστηριότητες με εναέρια μέσα. Ξεχωριστή έμφαση δόθηκε στα μη επανδρωμένα αεροχήματα και ιδιαίτερα στα FPV drones, που χρησιμοποιήθηκαν για την προσβολή στόχων, οι οποίοι είχαν εντοπιστεί είτε κατά την έγκαιρη αναγνώριση της περιοχής επιχειρήσεων είτε τυχαία.

Στην τελική ενέργεια επιδιώχθηκε να καταδειχθεί η πρακτική ”αποστείρωσης” της περιοχής ενδιαφέροντος, με αποκοπές σε κρίσιμα σημεία, ώστε τα τμήματα ”Άμεσης Δράσης” (Direct Action) να εκτελέσουν την αποστολή τους χωρίς παρεμβολές. Σε αυτό συνέβαλε και η εξαιρετική ορατότητα στο πεδίο που επιλέχθηκε στο Λιτόχωρο. Για τις ανάγκες της ενέργειας επιστρατεύθηκαν ελικόπτερα NH90 και CH-47D Chinook, οχήματα HMMWV (Hummer) και M1117, καθώς και μοτοσικλέτες Yamaha TT600, ενώ τα drones Matrice 300 προσέφεραν στις επίγειες δυνάμεις την αναγκαία επίγνωση της κατάστασης.

Τα Huey συμμετείχαν σε επίδειξη rappel και σε σενάριο διακομιδής τραυματία από το πεδίο, σε μία από τις πιθανώς τελευταίες εμφανίσεις τους. Πρώτη πάτησε στο έδαφος και τις τέσσερις πατούσες της η Τζίνα, το θηλυκό Μαλινουά της ομάδας.

Η αντίπαλη δύναμη αποδόθηκε με ιδιαίτερο ρεαλισμό, καθώς στο σενάριο παρουσιαζόταν ως τρομοκρατική οργάνωση με δεσμούς στο παράνομο εμπόριο όπλων και ναρκωτικών. Τα μέλη της δεν είχαν συμβατική στρατιωτική εμφάνιση: φορούσαν πολιτικά, κυρίως τζιν, και διέθεταν διαφορετικούς τύπους εξαρτύσεων και οπλισμού, ενώ χρησιμοποιούσαν pick-up πολιτικού τύπου. Η εικόνα τους παρέπεμπε σε ένοπλα εγκληματικά δίκτυα εκτός των συμβατικών στρατιωτικών δομών. Συνολικά, η αναπαράσταση θύμιζε περισσότερο τη δράση οργανωμένων εγκληματικών δικτύων στη Λατινική Αμερική παρά μια συνηθισμένη στρατιωτική σύγκρουση.

Οι καιρικές συνθήκες, κυρίως η χαμηλή νέφωση, δυστυχώς επέφεραν αλλαγές στο πρόγραμμα των επιδείξεων: οι προγραμματισμένες ρίψεις αλεξιπτωτιστών και οι πτήσεις μαχητικών αεροσκαφών ματαιώθηκαν. Αντί για πραγματική αεροπορική προσβολή στόχου, παρουσιάστηκε προσομοίωση με έκρηξη πάνω στον στόχο.

Πραγματικά πυρά και εκπαίδευση σε οχυρώματα και χαρακώματα

Ξεχώρισαν στην εκπαιδευτική δραστηριότητα οι βολές πραγματικών πυρών από τμήματα Ειδικών Επιχειρήσεων, καθώς και η εκπαίδευση μικτού πολυεθνικού τμήματος σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο. Η εγκατάσταση αναπαριστούσε διάφορους τύπους οχυρωμένων θέσεων και ορυγμάτων, παραπέμποντας στο σύγχρονο πεδίο επιχειρήσεων στην Ουκρανία.

Στο σενάριο έλαβαν μέρος στελέχη από διαφορετικές χώρες, σε συνθήκες που προσέγγιζαν απόλυτα την πραγματικότητα. Καθοριστική ήταν η εξαιρετική κατασκευή των χαρακωμάτων από την ελληνική πλευρά, η οποία έδινε τη δυνατότητα να παρακολουθείται από ψηλά η κίνηση των τμημάτων. Η αληθοφάνεια ενισχύθηκε αισθητά από τη δραστήρια αξιοποίηση στρατιωτικού σκύλου απέναντι σε ανθρώπινους στόχους, τη χρήση μέσων κρότου-λάμψης (flashbangs) και εκρηκτικών γεμισμάτων για διάνοιξη, καθώς και τα σενάρια αντιμετώπισης τραυματισμών στο πλαίσιο σύνθετης εκπαιδευτικής δραστηριότητας. Η διάταξη παρουσίαζε ξεχωριστό ενδιαφέρον, επειδή ανέδειξε μορφές εκπαίδευσης προσαρμοσμένες στις απαιτήσεις επιχειρήσεων σε οχυρωμένες θέσεις και στενούς χώρους.

Η «BALKAN SHIELD 26» έδωσε για ακόμη μία φορά τη δυνατότητα στις Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων της περιοχής να εκπαιδευτούν από κοινού και να ανταλλάξουν εμπειρίες. Ταυτόχρονα, κατέδειξε πόσο σημαντικές είναι η διαλειτουργικότητα και η προσαρμογή των στρατιωτικών μονάδων στις συνεχώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις του σύγχρονου επιχειρησιακού περιβάλλοντος. Ευχαριστούμε το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, τη Διοίκηση Ειδικού Πολέμου και τα στελέχη τους για την άψογη φιλοξενία.