Το Κέντρο Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος εγκαινίασε η Πολεμική Αεροπορία – Νίκος Δένδιας: «Ουσιαστικό βήμα στη μετάβαση στη νέα εποχή»

Ο Νίκος Δένδιας χαρακτήρισε τα εγκαίνια του Κέντρου Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος της Πολεμικής Αεροπορίας «ένα πολύ ουσιαστικό βήμα στη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή». Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας έκανε τη δήλωση σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026, στην τελετή εγκαινίων της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος, στην Αεροπορική Βάση Δεκέλειας.

Η Διοίκηση Διαστήματος αποτελεί μέρος της «Ατζέντας 2030», με στόχο, όπως επισημαίνεται, να αναπτυχθεί πλήρως η διαστημική αρχιτεκτονική των Ενόπλων Δυνάμεων. Αυτό θα επιτευχθεί με αναβάθμιση των υφιστάμενων δυνατοτήτων και υποδομών, αλλά και με την απόκτηση νέων.

Με τη δημιουργία της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος επιδιώκεται η Ελλάδα να αποκτήσει σημαντικό ρόλο στον συγκεκριμένο τομέα και να διασφαλίσει τα εθνικά της συμφέροντα.

Ο κ. Δένδιας υπενθύμισε πως «κατά την πρόσφατη παρουσίαση της Γ’ φάσης της Νέας Δομής 2024-2035, είχα επισημάνει την ανάγκη προσαρμογής των Ενόπλων Δυνάμεων στο σύγχρονο πλαίσιο των διακλαδικών πολυχωρικών επιχειρήσεων, μιας νέας πραγματικότητας που ήδη είναι εδώ, όπου το Διάστημα, ο Κυβερνοχώρος, το Ηλεκτρομαγνητικό Φάσμα συνδυάζονται με τα παραδοσιακά πεδία επιχειρήσεων: θάλασσα-αέρας-στεριά».

Ως παράδειγμα των διδαγμάτων που έχουν ήδη εξαχθεί, ο υπουργός αναφέρθηκε στις ουκρανικές επικοινωνίες, οι οποίες πριν από λίγο καιρό έχασαν την πρόσβαση σε διαστημικές δυνατότητες. «Και τα διδάγματα που έχουμε ήδη», όπως εξήγησε, «δείχνουν ότι το Διάστημα είναι η κρίσιμη διάσταση της διεξαγωγής των στρατιωτικών επιχειρήσεων».

Το Κέντρο που εγκαινιάζεται σήμερα, όπως είπε, αποτελεί απάντηση στη νέα πραγματικότητα, «που ήδη μας έχει ξεπεράσει».

«Και η αποστολή, όπως ελέχθη από τον διοικητή και τον κύριο αρχηγό, είναι η συστηματική αξιοποίηση των δυνατοτήτων των δορυφόρων και η ενσωμάτωσή τους στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και στις επιχειρήσεις των Ενόπλων μας Δυνάμεων», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Δένδιας τόνισε ότι «μέχρι σήμερα, αγοράζουμε αυτές τις υπηρεσίες από ξένους και αυτό, βεβαίως, δεν αρκεί. Απαιτείται απολύτως η δορυφορική πληροφορία να είναι ελληνικής ιδιοκτησίας και να ενσωματώνεται στα συστήματα διοίκησης και ελέγχου, ώστε να καθίσταται έγκαιρα αξιοποιήσιμη σε κάθε επίπεδο επιχειρήσεων». Επισήμανε ακόμη ότι «αυτήν ακριβώς τη λογική υπηρετεί η μετάβαση από το παλιό μοντέλο ”C4I” στη νέα αρχιτεκτονική ”C5 ISRT”, η οποία ενοποιεί τη Διοίκηση, τον Έλεγχο, την Υπολογιστική Επεξεργασία, τις Επικοινωνίες, τον Κυβερνοχώρο, τις Πληροφορίες, την Επιτήρηση, την Αναγνώριση και τη Στοχοποίηση. Δηλαδή, μια ενιαία επιχειρησιακή, καθετοποιημένη αρχιτεκτονική».

Η νέα αρχιτεκτονική θα επιτρέπει την αξιοποίηση πληροφοριών από δορυφόρους και αισθητήρες, εξήγησε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, «η πληροφορία από τους δορυφόρους και τους αισθητήρες- που είναι πάρα πολλοί, οι πιο κοντινοί στον οπλίτη είναι η ίδια η διόπτρα στο κράνος του- θα μπορεί να αξιοποιείται από τα πλοία, τα αεροσκάφη, τις χερσαίες Μονάδες και συνολικά από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Δηλαδή, καλύπτουμε ένα μεγάλο υπαρκτό κενό. Δεν πρωτοπορούμε. Καλύπτουμε τεράστιο κενό που ήδη υπάρχει. Και θέλω να γίνει αυτό απολύτως κατανοητό, δεδομένου μάλιστα που άλλες χώρες – μάλιστα άλλες χώρες ακριβώς εδώ, στην περιοχή μας – έχουν ήδη ισχυρή παρουσία στο Διάστημα».

Ο υπουργός επισήμανε παράλληλα πως η χώρα πρέπει να διαθέτει δικό της, ασφαλές σύστημα στρατιωτικών δορυφορικών επικοινωνιών. Όπως είπε, «οι επικοινωνίες της πατρίδας μας σε περίοδο κρίσης να βασίζονται σε ιδιωτική εταιρεία τρίτης χώρας, δεν είναι αποδεκτή λύση για τον 21ο αιώνα».

Όπως ανέφερε, βρίσκεται σε εξέλιξη η υλοποίηση ενός πολυεπίπεδου συστήματος, το οποίο θα αξιοποιήσει και θα εκσυγχρονίσει τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις. Σε αυτές συγκαταλέγονται ο επίγειος δορυφορικός σταθμός του ευρωπαϊκού στρατιωτικού προγράμματος ”HELIOS-II” στην 114 Πτέρυγα Μάχης, στην Τανάγρα, καθώς και ο σταθμός δορυφορικών επικοινωνιών στην Αταλάντη.
Η Ελλάδα έχει ήδη προμηθευτεί 16 οπτικούς δορυφόρους χαμηλής τροχιάς διττής χρήσης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ανέφερε ο κ. Δένδιας και ευχαρίστησε τον υπουργό Δημήτρη Παπαστεργίου. Υπογράμμισε, ωστόσο, πως «αυτές οι δυνατότητες δεν είναι ούτε κατ’ ελάχιστον επαρκείς».

Για την ενίσχυση των δυνατοτήτων, προβλέπεται η ανάπτυξη έξι δορυφόρων οπτικής παρατήρησης, τριών για τη συλλογή ηλεκτρονικών σημάτων SIGINT και τριών δορυφόρων ραντάρ συνθετικού ανοίγματος. Αναδεικνύοντας τη σημασία της συνδυαστικής αξιοποίησης των τεχνολογιών, ο κ. Δένδιας ρώτησε: «Γιατί και οπτικούς δορυφόρους και δορυφόρους ραντάρ;». Εξήγησε ότι η οπτική παρατήρηση έχει περιορισμούς, για παράδειγμα στην ομίχλη, και δήλωσε: «Ποιος υπουργός μπορεί να αναμένει 24 ώρες για να αγοραστεί από ξένο πάροχο φωτογραφία της ευρύτερης περιοχής μας;»

Σκοπός είναι, όπως είπε, «η συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος δορυφορικής επιτήρησης, συλλογής πληροφοριών χαμηλής τροχιάς», για να υπάρχει άμεση επιχειρησιακή αντίληψη. Παράλληλα, σημείωσε ότι για να επιτευχθεί αυτό χρειάζεται ασφαλής και αξιόπιστη διαβίβαση των πληροφοριών, γεγονός που καθιστά τις στρατιωτικές δορυφορικές επικοινωνίες «ένα άλλο, επίσης απόλυτα κρίσιμο, απαραίτητο στοιχείο του εθνικού σχεδιασμού».

Σχετικά με την ευρωπαϊκή διάσταση, ο υπουργός ανέφερε ότι η Αττική επελέγη ως έδρα ενός από τους δύο κόμβους του προγράμματος «GOVSATCOM» στην Ευρώπη. Ο κόμβος θα συμβάλλει στις ασφαλείς κυβερνητικές επικοινωνίες, στην προστασία κρίσιμων υποδομών και στην αντιμετώπιση κρίσεων. Παράλληλα, μίλησε για τη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα ασφαλούς δορυφορικής συνδεσιμότητας ”IRIS2”, στο πλαίσιο της οποίας σχεδιάζεται η απόκτηση τριών τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων μέσης τροχιάς.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η ευρωπαϊκή συνεργασία δεν μπορεί να καλύψει την ανάγκη ανάπτυξης εθνικών δυνατοτήτων. «Χρειαζόμαστε και αυτοτελή παρουσία, ένα εθνικό σύστημα στρατιωτικών δορυφορικών επικοινωνιών», είπε, σημειώνοντας ότι ο Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών περιλαμβάνει την ταχεία προμήθεια γεωστατικού τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου στρατιωτικών προδιαγραφών. «Συνιστά αυτό απόλυτη εθνική αναγκαιότητα. Χωρίς αυτό, η χώρα σε περίοδο κρίσης θα αντιμετωπίσει απίστευτα προβλήματα», προειδοποίησε.

Όπως ανέφερε, στόχος του Εθνικού Προγράμματος MILSATCOM είναι να δημιουργηθεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα ελληνικής ιδιοκτησίας, με «απολύτως εθνικό επιχειρησιακό έλεγχο του δορυφόρου, των επίγειων υποδομών και του δικτύου επικοινωνιών». Η αξία του, εξήγησε, βρίσκεται στη διατήρηση των κρίσιμων στρατιωτικών επικοινωνιών χωρίς εξάρτηση από υπηρεσίες τρίτων, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης.

Ο κ. Δένδιας στάθηκε επίσης στην ανάγκη να αναπτυχθεί εγχώρια τεχνολογική βάση και αναφέρθηκε στις υποδομές της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας για τη συναρμολόγηση, την ενσωμάτωση και τις δοκιμές διαστημικού υλικού. Η δυνατότητα εκτέλεσης εργασιών στην Ελλάδα, όπως σημείωσε, ενισχύει την εγχώρια τεχνογνωσία και εξασφαλίζει τη συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας στα διαστημικά προγράμματα.

Ολοκληρώνοντας, τόνισε ότι ο σχεδιασμός καλείται να αντιμετωπίσει όχι μόνο μελλοντικές ανάγκες, αλλά και «την κάλυψη κενών που έρχονται από το παρελθόν». Σκοπός, όπως είπε, είναι οι Ένοπλες Δυνάμεις να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις και να διασφαλίζουν «την ασφάλεια, την ανεξαρτησία της πατρίδας μας».

Στα εγκαίνια έδωσαν επίσης το «παρών» ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο γενικός γραμματέας Εθνικής Ασφαλείας Θάνος Ντόκος, ο αρχηγός ΓΕΣ, αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο αρχηγός ΓΕΝ, αντιναύαρχος Δημήτριος – Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, και ο αρχηγός ΓΕΑ, αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης. Παρόντες ήταν ακόμη ο διευθυντής του ΣΤ΄ Κλάδου του ΓΕΕΘΑ, αρμόδιου για θέματα Μετεξέλιξης, Καινοτομίας και Αμυντικής Τεχνολογίας, υποστράτηγος Γεώργιος Πανούσης, Επίτιμοι Αρχηγοί, Ανώτατοι και Ανώτεροι Αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και σπουδαστές της Σχολής Ικάρων.

Την τελετή των εγκαινίων τέλεσε ο Μητροπολίτης Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ.κ. Αθηναγόρας.

Έπειτα, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ενημερώθηκε για την αποστολή της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος και είδε σχετικό οπτικοακουστικό υλικό. Ακολούθως επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις της Διοίκησης, όπου παρακολούθησε επίδειξη του τρόπου λειτουργίας του Κέντρου Επιχειρήσεων Διαστήματος.

Τα εγκαίνια της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος της Πολεμικής μας Αεροπορίας είναι ένα μεγάλο βήμα στη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή.

Όπως είχα επισημάνει κατά την πρόσφατη παρουσίαση της Γ’ φάσης της Νέας Δομής 2024-2035, οι Ένοπλες Δυνάμεων πρέπει να προσαρμοστούν στο σύγχρονο πλαίσιο των διακλαδικών πολυχωρικών επιχειρήσεων.

Μιας νέας πραγματικότητας που ήδη είναι εδώ, στην οποία το Διάστημα, ο Κυβερνοχώρος, το Ηλεκτρομαγνητικό Φάσμα συνδυάζονται με τα παραδοσιακά πεδία επιχειρήσεων: θάλασσα-αέρας-στεριά.

#Agenda2030

— Nikos Dendias (@NikosDendias) November 9, 2026

Αρχηγός ΓΕΑ: Το Διάστημα εντάσσεται στην επιχειρησιακή πραγματικότητα

Κατά τον χαιρετισμό του, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, αντιπτέραρχος Δημοσθένης Γρηγοριάδης, μίλησε τόσο για τη στρατηγική βαρύτητα της ίδρυσης της νέας Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος όσο και για τον κομβικό ρόλο που έχει πλέον το Διάστημα ως επιχειρησιακός τομέας.

Οι σύγχρονες ένοπλες συγκρούσεις και οι ταχείες γεωπολιτικές μεταβολές, όπως τόνισε, δείχνουν ότι το πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων επεκτείνεται σταθερά και ξεπερνά τα παραδοσιακά όρια ξηράς, θάλασσας και αέρα. Σε αυτή τη συνθήκη, το Διάστημα έχει αναδειχθεί ως αυτοτελής επιχειρησιακός τομέας και σημαντικός πολλαπλασιαστής ισχύος, με καθοριστική επίδραση στον σχεδιασμό, τον συντονισμό και την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων.

Μιλώντας για τα συμπεράσματα από τις επιχειρήσεις στην Ουκρανία και τις πρόσφατες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, ο ΑΓΕΑ ανέδειξε τη βαρύτητα των δορυφορικών επικοινωνιών, της συλλογής πληροφοριών, της επιτήρησης, της δορυφορικής πλοήγησης και της έγκαιρης προειδοποίησης. Πρόσθεσε ότι τυχόν διακοπή αυτών των υπηρεσιών μπορεί να αλλάξει καθοριστικά την πορεία των επιχειρήσεων και υπογράμμισε πως «η απρόσκοπτη πρόσβαση στις διαστημικές εφαρμογές και η ανθεκτικότητα των σχετικών υποδομών αποτελούν πλέον αναπόσπαστα στοιχεία της εθνικής άμυνας».

Ο αρχηγός ΓΕΑ χαρακτήρισε τη συγκρότηση της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος σημαντική κίνηση για τον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων. Διευκρίνισε ότι η πρωτοβουλία δεν περιορίζεται στη δημιουργία νέας οργανωτικής δομής, αλλά αποτελεί «μια ουσιαστική επένδυση στην επιχειρησιακή μας ετοιμότητα», στην ενδυνάμωση της αποτρεπτικής ισχύος και στην προετοιμασία για την αντιμετώπιση νέων προκλήσεων και απειλών.

Παραπέμποντας σε διεθνή παραδείγματα, αναφέρθηκε στις εξειδικευμένες Διοικήσεις Διαστήματος που έχουν συγκροτήσει οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Γαλλία, καθώς και στην απόφαση του ΝΑΤΟ να αναγνωρίσει το Διάστημα ως επιχειρησιακό τομέα. Οι εξελίξεις αυτές, σημείωσε, φανερώνουν τη στρατηγική βαρύτητα που αποδίδεται σε αυτή τη διάσταση της άμυνας και καθιστούν αναγκαία την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας, της διαλειτουργικότητας και της αξιοποίησης της τεχνογνωσίας στρατιωτικών και πολιτικών φορέων.

Για την ελληνική πορεία προς αυτή την κατεύθυνση, σημείωσε ότι η Χώρα έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικά βήματα. Σε αυτά περιλαμβάνονται η χρήση δορυφορικών επικοινωνιών για την υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων, η συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα διαστημικής συνεργασίας και η ανάπτυξη εθνικών δυνατοτήτων δορυφορικής επιτήρησης.

Επιπλέον, η πρόσφατη εκτόξευση ελληνικών μικροδορυφόρων, μαζί με τις προοπτικές επέκτασης των διαστημικών υποδομών, ανοίγει νέους δρόμους για τη συλλογή πληροφοριών, την καλύτερη επίγνωση της κατάστασης και την επιτάχυνση της λήψης αποφάσεων, όπως επισήμανε.

Τον κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη και τον συντονισμό των εθνικών στρατιωτικών διαστημικών δυνατοτήτων αναμένεται να έχει η νέα Διοίκηση της Πολεμικής Αεροπορίας, σύμφωνα με τον Αρχηγό ΓΕΑ. Στα κύρια καθήκοντά της συγκαταλέγονται η αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων και η παρακολούθηση του διαστημικού περιβάλλοντος, καθώς και η έγκαιρη προειδοποίηση και η υποστήριξη επικοινωνιών και ναυτιλίας.

Αναφέρθηκε ακόμη στον σχεδιασμό νέων υποδομών, στην ενσωμάτωση καινοτόμων τεχνολογιών και στη χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, που αναμένεται να συντελέσουν στη δημιουργία μιας ανθεκτικής και αποτελεσματικής επιχειρησιακής αρχιτεκτονικής. Ξεχωριστή μνεία έκανε στη συνεργασία με την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, ερευνητικά ιδρύματα και διεθνείς εταίρους, ώστε να εξασφαλιστεί πρόσβαση σε προηγμένες δυνατότητες και να ενδυναμωθεί η εθνική τεχνογνωσία.

Η επιτυχία του εγχειρήματος προϋποθέτει θεμελιωδώς τη διακλαδικότητα, υπογράμμισε, καθώς οι διαστημικές δυνατότητες δεν περιορίζονται σε έναν Κλάδο, αλλά ενισχύουν πολλαπλασιαστικά το σύνολο των Ενόπλων Δυνάμεων. Όπως ανέφερε, η ένταξή τους στον επιχειρησιακό σχεδιασμό θα βελτιώσει τη συνεργασία, τον συντονισμό και την αποτελεσματικότητα των κοινών επιχειρήσεων.

Καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία της νέας Διοίκησης χαρακτήρισε τον ανθρώπινο παράγοντα, δίνοντας σε αυτόν ιδιαίτερη έμφαση. Η εξειδικευμένη εκπαίδευση, η διαμόρφωση σύγχρονων δογμάτων και η συστηματική αξιοποίηση των επιχειρησιακών διδαγμάτων, όπως τόνισε, θα αποτελέσουν τα θεμέλια της διαρκούς εξέλιξής της.

Ευχαρίστησε θερμά, επίσης, όλους όσοι εργάστηκαν με αφοσίωση για τη δημιουργία της νέας Διοίκησης και την έναρξη της λειτουργίας της.

Μιλώντας στο προσωπικό της, τόνισε ότι αναλαμβάνει «μια αποστολή υψηλών απαιτήσεων και ιδιαίτερης εθνικής σημασίας», ενώ κάλεσε τα στελέχη να επιστρατεύσουν τον επαγγελματισμό, την προσήλωση στο καθήκον, την καινοτόμο σκέψη και τη συνεργασία, ώστε οι τεχνολογικές δυνατότητες να μετατραπούν σε ουσιαστικό επιχειρησιακό πλεονέκτημα.

Κλείνοντας τον χαιρετισμό του, επισήμανε ότι «Το Διάστημα δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή προοπτική», αλλά αποτελεί ήδη μέρος της επιχειρησιακής πραγματικότητας. Όπως πρόσθεσε, η επιλογή που γίνεται σήμερα είναι να διαμορφωθούν, με στρατηγική σκέψη και αποφασιστικότητα, οι δυνατότητες που θα κατοχυρώσουν την ισχύ και την ασφάλεια της Πατρίδας στο μέλλον.