Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Παρέμβαση των ΗΠΑ στη «γραμμή Ρούμπιο», έτοιμο να αποπλεύσει το γαλλικό πλοίο – Το διπλωματικό παρασκήνιο

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου Great Sea Interconnector περνά ξανά σε φάση ερευνών, καθώς το γαλλικό ερευνητικό Abeille Marengo αναμένεται να αποπλεύσει από το λιμάνι του Ηρακλείου. Το πλοίο πρόκειται να αρχίσει εξάμηνη αποστολή στη θαλάσσια ζώνη που εκτείνεται από την Κάρπαθο μέχρι την Κύπρο.

Η επανεκκίνηση των ερευνών έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα, αφού αφορά περιοχές όπου οι εργασίες είχαν σταματήσει το καλοκαίρι του 2024, μετά την ένταση που είχε δημιουργηθεί στις σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας.

ΗΠΑ και «γραμμή Ρούμπιο»: Χωρίς ενστάσεις τα έργα αυτού του τύπου

Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχει, παράλληλα, η παρέμβαση της Ουάσινγκτον. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ΗΠΑ διαμηνύουν στην τουρκική πλευρά ότι σε έργα τέτοιου είδους δεν δικαιολογούνται ενστάσεις ή αντιρρήσεις από καμία πλευρά.

Η τοποθέτηση εντάσσεται στην κατεύθυνση της αμερικανικής διπλωματίας, όπως την είχε διατυπώσει ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα.

Η θέση διατυπώνεται ξεκάθαρα: «σε τέτοια έργα δεν δικαιολογείται να προβληθεί ένσταση ή αντίρρηση (objection) από καμία πλευρά».

Το γαλλικό Abeille Marengo ετοιμάζεται για απόπλου από το Ηράκλειο

Από τις 27 Οκτωβρίου βρίσκεται στο λιμάνι του Ηρακλείου το γαλλικό ερευνητικό πλοίο. Στο διάστημα που μεσολάβησε, ολοκληρώθηκαν οι αναγκαίες τεχνικές εργασίες και οι προετοιμασίες για την αποστολή.

Η ενημέρωση του λιμανιού αναφέρει ότι από το πρωί παρατηρείται αυξημένη δραστηριότητα του πληρώματος, στοιχείο που δείχνει πως η αναχώρηση βρίσκεται κοντά. Το πλοίο θα φύγει όταν δοθεί η σχετική εντολή, με τη βοήθεια ρυμουλκών για να απομακρυνθεί από τις θέσεις πρόσδεσης.

Σημαντικός παράγοντας για την πορεία των εργασιών είναι και ο καιρός. Οι συνθήκες έχουν παρουσιάσει αισθητή βελτίωση τις τελευταίες ώρες, διευκολύνοντας τόσο τον απόπλου όσο και την έναρξη των ερευνών.

Η αποστολή θα πραγματοποιήσει γεωφυσικές και γεωλογικές έρευνες, ώστε να συγκεντρωθούν δεδομένα για τη σύσταση και τη μορφολογία του βυθού. Οι πληροφορίες αυτές θα συμβάλουν στην επιλογή της ασφαλέστερης δυνατής διαδρομής για την πόντιση του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου.

Η γαλλική ενημέρωση προς τις χώρες της περιοχής δεν ζητά άδεια

Στο διπλωματικό επίπεδο, η Αθήνα διευκρινίζει πως η επικοινωνία της Γαλλίας με τα κράτη της περιοχής έχει μόνο ενημερωτικό σκοπό.

Αφού η ελληνική πλευρά έδωσε άδεια για τις έρευνες, το Παρίσι ενημέρωσε γραπτώς τα κράτη της ευρύτερης περιοχής. Αρμόδιες πηγές επισημαίνουν, ωστόσο, ότι η κίνηση αυτή ούτε συνιστά αίτημα για άδεια ούτε αποσκοπεί στην εξασφάλιση συναίνεσης από τρίτες χώρες.

Επισημαίνεται επίσης ότι η γνωστοποίηση των ερευνών σε άλλα κράτη δεν σημαίνει αναγνώριση οποιασδήποτε θαλάσσιας δικαιοδοσίας ούτε αποδοχή των σχετικών διεκδικήσεων.

Η Αθήνα υποστηρίζει ότι αρμόδια για την αδειοδότηση των εργασιών στις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές είναι τα κράτη που ασκούν την αντίστοιχη αρμοδιότητα: η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία.

Αθήνα και Λευκωσία συντονίζονται για τις έρευνες του καλωδίου

Για να πραγματοποιηθούν χωρίς εμπόδια οι έρευνες σε όλη τη σχεδιαζόμενη διαδρομή του καλωδίου, Ελλάδα και Κύπρος συνεργάζονται στενά.

Η Navtex του σταθμού Ηρακλείου παραμένει σε ισχύ έως τις 6 Μαρτίου. Έπειτα, η Κυπριακή Δημοκρατία θα εκδώσει τη δική της ναυτική οδηγία για τις έρευνες εντός της κυπριακής ΑΟΖ.

Έτσι συγκροτείται ένα συντονισμένο σύστημα ναυτικών οδηγιών, που καλύπτει τη θαλάσσια διαδρομή Κρήτης-Κύπρου και έχει στόχο να εξασφαλίσει τη συνέχεια των ερευνητικών εργασιών.

Μητσοτάκης: Το έργο Ελλάδας – Κύπρου και η γεωπολιτική του σημασία

Από τις Σέρρες, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης διαμήνυσε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου προχωρά σύμφωνα με τον εθνικό σχεδιασμό.

Ο πρωθυπουργός δεν έκανε άμεση αναφορά στην Τουρκία, αλλά μίλησε εμμέσως για τις ελληνοτουρκικές εκκρεμότητες. Όπως σημείωσε, η πολιτική βούληση, η μεθοδικότητα, η τόλμη και η αποφασιστικότητα μπορούν να συμβάλουν ώστε να επιλυθούν ακόμη και μακροχρόνιες διαφορές μεταξύ κρατών.

Επανέλαβε, παράλληλα, πως η Ελλάδα και η Κύπρος είναι αρμόδιες να αδειοδοτούν τις έρευνες για το έργο, το οποίο έχει χαρακτηριστεί ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος.

Η επανεκκίνηση των ερευνών συνιστά καθοριστική εξέλιξη για την προώθηση του Great Sea Interconnector, έργου με βαρύνουσα ενεργειακή και γεωστρατηγική σημασία για την Ανατολική Μεσόγειο. Το βλέμμα στρέφεται πλέον τόσο στην πορεία της ερευνητικής αποστολής όσο και στις πιθανές αντιδράσεις που μπορεί να προκαλέσει η επαναφορά των δραστηριοτήτων σε μια θαλάσσια περιοχή με έντονη γεωπολιτική ευαισθησία.