KC-390 Millennium: Έπεσαν οι υπογραφές για τα ιπτάμενα τάνκερ της Ελλάδας – Στην Ελευσίνα το πρώτο τον Σεπτέμβριο του 2027

Η Πολεμική Αεροπορία ετοιμάζεται να αποκτήσει μια δυνατότητα που έλειπε από το οπλοστάσιό της επί δεκαετίες. Η Ελλάδα προχωρά στην αγορά νέων μεταγωγικών, τα οποία θα μεταφέρουν προσωπικό, οχήματα και στρατιωτικό υλικό, αλλά θα μπορούν επίσης να ανεφοδιάζουν μαχητικά στον αέρα, διευρύνοντας σημαντικά τις επιχειρησιακές επιλογές τους.

Η απόκτηση των KC-390 Millennium συμφωνήθηκε επίσημα. Τη Δευτέρα το πρωί (2/11), στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, Ελλάδα και Πορτογαλία επικύρωσαν τη διακρατική συμφωνία για τρία αεροσκάφη της βραζιλιάνικης EMBRAER, με δυνατότητα προσθήκης άλλων τριών. Την υπογραφή παρακολούθησαν ο Νίκος Δένδιας και ο Πορτογάλος υπουργός Άμυνας Νούνο Μέλο.

Λίγες ημέρες νωρίτερα, το KC-390 είχε πετάξει πάνω από τη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο της στρατιωτικής παρέλασης για την 28η Οκτωβρίου, πραγματοποιώντας την πρώτη δημόσια εμφάνισή του μπροστά στο ελληνικό κοινό. Με την υπογραφή της συμφωνίας, το πρόγραμμα περνά πλέον στην επόμενη φάση και η Πολεμική Αεροπορία αρχίζει τις προετοιμασίες για την ένταξη στον στόλο της ενός αεροσκάφους κορυφαίου στην κατηγορία του.

Βάσει του προγραμματισμού, από τον Σεπτέμβριο του 2027 το πρώτο KC-390 αναμένεται να ενταχθεί στην 112 Πτέρυγα Μάχης, με έδρα την Ελευσίνα.

Δένδιας: «Για πρώτη φορά αγοράζουμε αεροσκάφος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως ιπτάμενο τάνκερ εναέριου ανεφοδιασμού»

Η συμφωνία με την Πορτογαλία για τα μεταγωγικά της Embraer εγκαινιάζει ένα νέο κεφάλαιο στην αμυντική συνεργασία Αθήνας και Λισαβόνας, ανέφερε μεταξύ άλλων ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας. Οι δηλώσεις έγιναν μετά την υπογραφή της Διακρατικής Συμφωνίας, τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026, στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, με παρόντα και τον Πορτογάλο ομόλογό του, Νούνο Μέλο.

Ο κ. Δένδιας χαρακτήρισε αρχικά τη συγκεκριμένη ημέρα ιδιαίτερα σημαντική για τους δεσμούς Ελλάδας και Πορτογαλίας και σημείωσε ότι «πρόκειται για την πρώτη φορά που οι εξαιρετικές σχέσεις των δύο χωρών αποκτούν τόσο συγκεκριμένο αμυντικό περιεχόμενο».

Η αγορά των αεροσκαφών, όπως είπε, φέρνει δύο ιστορικές πρωτιές για τη χώρα: «την απόκτηση αεριωθούμενων μεταγωγικών αεροσκαφών και την εισαγωγή της δυνατότητας εναέριου ανεφοδιασμού μαχητικών».

Αναφερόμενος στη συμφωνία για την αγορά «τριών συν τριών αεροσκαφών Embraer KC-390», ο υπουργός υπογράμμισε πόσο σημαντικό είναι το πρόγραμμα για την επιχειρησιακή αναβάθμιση της Πολεμικής Αεροπορίας.

Κεντρικό σημείο της τοποθέτησής του ήταν ο ανεφοδιασμός μαχητικών κατά την πτήση. Ο κ. Δένδιας εξήγησε ότι αρχικά η δυνατότητα θα αφορά τα Rafale και τα Mirage, ενώ περίπου έναν χρόνο μετά θα εφαρμοστεί και στα F-16. «Δεν υπάρχει τρόπος με τον οποίο να υπογραμμίσω το τι τεράστιο πλεονέκτημα δίνει στα μαχητικά μας αεροσκάφη αυτή η δυνατότητα εν αέριω ανεφοδιασμού», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο εναέριος ανεφοδιασμός, σύμφωνα με τον υπουργό, έχει τη δυνατότητα να αυξήσει πολλαπλά τον χρόνο που τα μαχητικά παραμένουν στον ουρανό και να αλλάξει ουσιαστικά τα επιχειρησιακά δεδομένα. Όπως ανέφερε, «χωρίς αυτή τη δυνατότητα, η διάρκεια μιας αποστολής περιορίζεται από τα διαθέσιμα καύσιμα, ενώ με τον ανεφοδιασμό εν πτήσει μπορεί να παραταθεί σημαντικά, με βασικό περιορισμό πλέον την αντοχή του χειριστή».

Την ιστορική διάσταση της δυνατότητας αυτής ανέδειξε ο υπουργός παραπέμποντας στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974. Κατά την εκτίμησή του, αν η Ελλάδα διέθετε τότε αεροσκάφη για τον ανεφοδιασμό μαχητικών στον αέρα, «η εισβολή στην Κύπρο το 1974 δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί και δεν θα μπορούσε να έχει διατηρηθεί το προγεφύρωμα της εισβολής».

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ευχαρίστησε την Πορτογαλία για τη συμβολή της στην υλοποίηση του προγράμματος, καθώς και για τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την υποστήριξη στην εκπαίδευση των Ελλήνων πιλότων. Παράλληλα, αναφέρθηκε ειδικά στο πορτογαλικό KC-390 που συμμετείχε στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη, δίνοντας στους πολίτες τη δυνατότητα να δουν το αεροσκάφος να πετά.

Ο κ. Δένδιας επισήμανε στη συνέχεια ότι η αμυντική σύμπραξη με την Πορτογαλία περιλαμβάνει και άλλους τομείς πέρα από τα μεταγωγικά. «Στο τραπέζι βρίσκονται και άλλοι τομείς προηγμένης τεχνολογίας, με έμφαση στα θαλάσσια μη επανδρωμένα συστήματα, στα οποία η Λισαβόνα έχει αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες».

Ο υπουργός αναφέρθηκε σε εξειδικευμένο κέντρο που λειτουργεί σε ναυτική βάση της Λισαβόνας και το οποίο επισκέφθηκε, τονίζοντας ότι οι δύο πλευρές επιδιώκουν να αναπτύξουν περαιτέρω τη συνεργασία τους σε αυτόν τον τομέα. Επιπλέον, έκανε λόγο για δυνατότητες κοινής δράσης στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων μέσων και άλλων τεχνολογικών συστημάτων.

Η συνεργασία στο Διάστημα αποτέλεσε επίσης αντικείμενο συζήτησης, καθώς, όπως ανέφερε, η Ελλάδα αναζητά εταίρους για να αναπτύξει δυνατότητες σχετικές με τους δορυφόρους και την ευρωπαϊκή παρουσία στο Διάστημα. Πρόσθεσε ότι η Διοίκηση Διαστήματος αναμένεται να εγκαινιαστεί σε λίγες ημέρες και επισήμανε πως η συνεργασία με την Πορτογαλία θα μπορούσε να διευρυνθεί και σε αυτόν τον τομέα.

Ο κ. Δένδιας ανέφερε ότι οι συνομιλίες περιλάμβαναν εκτενή συζήτηση για το Δίκαιο της Θάλασσας και τη σχετική Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών (UNCLOS). Ενημέρωσε, όπως είπε, την πορτογαλική πλευρά τόσο για τις ελληνικές θέσεις όσο και για την τουρκική αντίληψη ως προς το νομικό πλαίσιο που ισχύει στην περιοχή, αναφερόμενος ειδικά στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η Πορτογαλία έχει συνυπογράψει την UNCLOS και στηρίζει την εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας, σημείωσε ο υπουργός, επισημαίνοντας ότι αυτή η στάση προσφέρει κοινό πεδίο συνεννόησης στην Αθήνα και τη Λισαβόνα.

Στο τραπέζι βρέθηκαν ακόμη οι υποχρεώσεις αμοιβαίας συνδρομής που προβλέπονται στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι δύο υπουργοί αναφέρθηκαν στο άρθρο 5 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης και στο άρθρο 42, παράγραφος 7, της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ συζήτησαν και τις ευρύτερες γεωπολιτικές προκλήσεις.

Για τον κ. Δένδια, η Ευρώπη οφείλει να έχει ισχυρότερη παρουσία στην Αφρική, καθώς η απουσία της ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα μεσοπρόθεσμα. Επισήμανε επίσης πως η Πορτογαλία μπορεί να διαδραματίσει ξεχωριστό ρόλο χάρη στους ιστορικούς δεσμούς της με την ήπειρο, ενώ έκανε αναφορά και στην ελληνική παρουσία στη Μοζαμβίκη.

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας έκλεισε ευχαριστώντας τον Πορτογάλο ομόλογό του για την επίσκεψη και την υπογραφή των συμφωνιών. Όπως είπε, ανάμεσα στις δύο χώρες ανοίγει ένα «μεγάλο παράθυρο» συνεργασίας.

Ο κ. Δένδιας κατέληξε ότι η συμφωνία για τα KC-390 θέτει τις βάσεις για ευρύτερη αμυντική και τεχνολογική συνεργασία. Το πλαίσιο αυτό, όπως ανέφερε, επιδιώκεται να καλύψει από τις αεροπορικές δυνατότητες μέχρι τα μη επανδρωμένα συστήματα και το διάστημα.

Νούνο Μέλο: Εκπαίδευση των πιλότων στην Πορτογαλία και παροχή όλων των απαραίτητων

Ο υπουργός Άμυνας της Πορτογαλίας στάθηκε στη στρατηγική σημασία της διακρατικής συμφωνίας με την Ελλάδα. Τη χαρακτήρισε ευκαιρία για να ενισχυθεί η συνεργασία των δύο χωρών στη συντήρηση αεροσκαφών, στην εκπαίδευση, στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας και στη δημιουργία νέων δυνατοτήτων.

Ο κ. Μέλο έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα και στην εξέταση του ενδεχομένου να αναπτύξουν από κοινού πλωτή πλατφόρμα μεταφοράς μη επανδρωμένων αεροχημάτων. «Συζητήσαμε για πολλούς άλλους τομείς ενδιαφέροντος με κοινά οφέλη για τις δύο χώρες όπως τα μη επανδρωμένα οχήματα και οι δυνατότητες συμπαραγωγής μη επανδρωμένων αεροχημάτων και αμυντικών συστημάτων».

«Υπάρχουν», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μέλο, «πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε μαζί».

Στη συνάντηση έλαβαν μέρος, από ελληνικής πλευράς, ο εκπρόσωπος του αρχηγού ΓΕΕΘΑ, υπαρχηγός ΓΕΕΘΑ αντιναύαρχος Θεόδωρος Μικρόπουλος ΠΝ, ο αρχηγός ΓΕΣ αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης και ο αρχηγός ΓΕΑ αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης. Παρόντες ήταν επίσης ο εκπρόσωπος του αρχηγού ΓΕΝ, υπαρχηγός ΓΕΝ αντιναύαρχος Σπυρίδων Λαγάρας ΠΝ, ο γενικός διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, υποστράτηγος Ιωάννης Μπούρας, καθώς και ο γενικός διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Πολιτικής Εθνικής Άμυνας & Διεθνών Σχέσεων (ΓΔΠΕΑΔΣ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, πρέσβυς ε.τ. Μιχαήλ Σπινέλλης. Στις συνομιλίες συμμετείχαν ακόμη ο διευθυντής του ΣΤ΄ Κλάδου ΓΕΕΘΑ, υποστράτηγος Γεώργιος Πανούσης, και ο διευθυντής του γραφείου διπλωματικού συνδέσμου του υπουργού Εθνικής Άμυνας, πρέσβης Γιώργος Αρναούτης.

Την πορτογαλική πλευρά εκπροσώπησαν ο αρχηγός του Επιτελείου της Πολεμικής Αεροπορίας της Πορτογαλίας, Πτέραρχος Sérgio Pereira, ο γενικός διευθυντής Εξοπλισμών του υπουργείου Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλίας António José Baptista και ο διευθυντής του Στρατιωτικού Γραφείου του υπουργού Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλίας, υποστράτηγος Pedro Sardinha. Συμμετείχαν επίσης ο πρόεδρος της Αποστολής Παρακολούθησης και Εποπτείας του Προγράμματος KC-390, Υποπτέραρχος João Rui Nogueira, ο επικεφαλής της Διεπιστημονικής Ομάδας Προγραμματισμού και Καινοτομίας της Γενικής Διεύθυνσης Εθνικών Εξοπλισμών, Σμήναρχος Carlos Batalha, καθώς και ο Σύμβουλος της Πρεσβείας της Πορτογαλίας στην Ελλάδα και Προϊστάμενος του Προξενικού της Τμήματος Vicente de Souza Brandão, ως εκπρόσωπος του Πρέσβη, και άλλα στελέχη της πορτογαλικής Πολεμικής Αεροπορίας.