Lou Raptakis για την Τουρκία: «Δεν μπορείς να εμπιστευτείς την Τουρκία»

Ο Λεωνίδας Ραπτάκης ξεκαθάρισε με έμφαση πως «η Τουρκία δεν θα πάρει τα F-35». Για να αλλάξει αυτό, όπως εξήγησε, η Άγκυρα οφείλει να επιστρέψει στη Ρωσία τους S-400 και να υπογράψει ότι δεν θα τους προμηθευτεί ξανά. Πρόεδρος της Παγκόσμιας Διακοινοβουλευτικής Ένωσης Ελλήνων (Πα.Δ.Ε.Ε.), ο Ραπτάκης είναι ιδιαίτερα δραστήριος και, παρότι έχει εκλεγεί με τους Δημοκρατικούς, χαίρει σεβασμού και από τους Ρεπουμπλικανούς. Στη συνέντευξή του στο «RG» περιγράφει την εξωτερική πολιτική που θα βοηθήσει τις ΗΠΑ να ακολουθήσουν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.

Οι σχέσεις Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται σήμερα στο υψηλότερο σημείο τους. Πώς εκτιμάτε ότι θα διαμορφωθεί η συνέχεια των δεσμών ανάμεσα στις δύο χώρες;

Είναι μεγάλη τύχη για εμάς, τόσο στην Αμερική όσο και στην Ελλάδα, ότι 50 εκλεγμένοι Ελληνοαμερικανοί υπηρετούν στο Κογκρέσο της Ουάσιγκτον και στα πολιτειακά κοινοβούλια. Η παρουσία τους έχει ιδιαίτερη σημασία: επτά αιρετοί βρίσκονται στην Ουάσιγκτον και ακόμη 43 έχουν εκλεγεί στις πολιτείες. Ανάμεσά μας υπάρχουν κυβερνήτες, αντικυβερνήτες, αναπληρωτές κυβερνήτες και πολιτειακοί γερουσιαστές, όπως εγώ, ένας από τους 12. Παράλληλα, έχουμε 26 βουλευτές σε 22 πολιτείες.

Η παρουσία αυτή έχει μεγάλη βαρύτητα, καθώς επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη σημερινή Ελλάδα και το πώς μπορούμε να τη στηρίξουμε. Όπως έγινε γνωστό, η Φλόριντα και η Εθνοφρουρά της υπέγραψαν συμφωνία συνεργασίας με τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Η συμφωνία είναι σημαντική, ενώ από τη Φλόριντα έχουν εκλεγεί στο Κογκρέσο τρεις Ελληνοαμερικανοί: ο κύριος Μπιληράκης, ο κύριος Πατρώνης και ο κύριος Χαριδόπουλος. Η συμβολή τους είναι καθοριστική. Από τη Φλόριντα είχε εκλεγεί γερουσιαστής στην Ουάσιγκτον και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Από τα πολιτειακά τους αξιώματα, οι εκλεγμένοι σε καθεμία από τις 22 πολιτείες προσπαθούν να ενημερώνουν τις πολιτείες τους για όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα, την Κύπρο, τη Μέση Ανατολή και το Αιγαίο, καθώς και για τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Στόχος είναι κάθε Αμερικανός αιρετός να κατανοήσει τα ζητήματα και τη σημασία τόσο της Ελλάδας όσο και του ελληνικού λαού. Έτσι μπορούμε να φέρουμε πιο κοντά την Αμερική και τον αμερικανικό λαό, χτίζοντας μια γέφυρα μεταξύ μας.

Πολλοί Έλληνες αναρωτιούνται αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιλαμβάνονται τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα.

Η κατανόηση υπάρχει, επειδή εμείς είμαστε εκλεγμένοι, είτε ανήκουμε στους Δημοκρατικούς είτε στους Ρεπουμπλικανούς. Κάθε Κογκρέσο συμβάλλει, ακόμη κι αν μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου περάσει στα χέρια των Δημοκρατικών· αυτό το υπογραμμίζουμε διαρκώς. Οι συνάδελφοί μας σε κάθε πολιτεία δεν περιορίζονται στην παρουσία τους μόνο στην Εθνική Επέτειο της 25ης Μαρτίου. Εργαζόμαστε για να προσελκύσουμε αμερικανικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα και ελληνικές εταιρείες στην Αμερική, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό. Όπως έχουν επισημάνει ο κύριος Ιωάννης Κορρές, υποστράτηγος και διευθυντής του Δ’ Κλάδου ΓΕΕΘΑ, καθώς και ο κύριος Ιωάννης Μπούρας, υποστράτηγος και γενικός διευθυντής της ΓΔΑΕΕ, αυτή είναι η γέφυρα που χρειάζεται να οικοδομηθεί.

Αν δεν γνωρίζει κανείς τα προβλήματα, δεν είναι δυνατόν να ενισχυθούν οι σχέσεις ή να αντιληφθεί κάθε πλευρά τη σημασία τους και το ενδιαφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών για την Ελλάδα.
Η Ελλάδα έχει ουσιαστική θέση στο ΝΑΤΟ, όπως δείχνει και η Αλεξανδρούπολη. Στο μέλλον η Αμερική θα έχει ρόλο στη Σούδα, στη Λάρισα, στο Αιγαίο ή στη Μέση Ανατολή. Οι ξένοι συνάδελφοί μας πρέπει να αναγνωρίσουν τη σημασία της Ελλάδας. Να πω και κάτι ακόμη; Πριν από δέκα χρόνια, δηλαδή πριν αναλάβει ο κύριος Πάιατ, η Ελλάδα βρισκόταν μεταξύ των θέσεων 50 και 75 στη λίστα των κρατών που είχαν σημασία για τις ΗΠΑ. Ο πρέσβης Τζέφρι Πάιατ, άλλωστε, έκανε σπουδαία δουλειά κατά τη διάρκεια των έξι ετών.

Πλέον, όπως λέμε, η Ελλάδα πρέπει να βρίσκεται στα «top 10». Η σημασία της για την Αμερική έχει αποδειχθεί διαχρονική και δεν περιορίζεται στη γεωγραφική της θέση. Αντίθετα, σήμερα κανείς δεν μπορεί να εμπιστευτεί την τουρκική κυβέρνηση. Όλα συμβάλλουν σε αυτή την εικόνα: ο τουρισμός, οι Ένοπλες Δυνάμεις, η τεχνολογία, οι επενδύσεις και οι συνεργασίες. Τα τελευταία χρόνια η Διασπορά έχει εργαστεί εντατικά, δημιουργώντας μια αλυσίδα και μια γέφυρα, ώστε να γίνουν κατανοητές οι ανάγκες της Ελλάδας.

Πολλές φορές εκνευρίζομαι όταν ένας νεοεκλεγμένος στο αμερικανικό Κογκρέσο αντιμετωπίζει την Τουρκία ως τη χώρα με τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ. Αυτή η αντίληψη είναι λανθασμένη.
Χρειάζεται να τους τα εξηγούμε ξανά, σαν να μαθαίνουν στο σχολείο νέα πράγματα. Αυτή είναι, άλλωστε, η δουλειά μας.

Η Αμερική και το υπουργείο Εξωτερικών οφείλουν επίσης να αντιληφθούν τι αντιπροσωπεύουν η Ελλάδα και η Κύπρος. Για τις ΗΠΑ αποτελούν σημαντικό συμφέρον. Πρέπει να το λέμε με ειλικρίνεια: η σχέση δεν είναι μονόπλευρη, αλλά αμφίδρομη. Οι δύο πλευρές και οι δύο χώρες χρειάζεται να στηρίζουν η μία την άλλη.

Τα προηγούμενα χρόνια, ως ΗΠΑ, δεν αντιμετωπίζαμε με αυτόν τον τρόπο την Ελλάδα. Σήμερα, αντίστοιχα, η Αμερική έχει αντιληφθεί τη σημασία της Κύπρου. Η Κύπρος έχει ήδη διαδραματίσει ρόλο και θα συνεχίσει να έχει και στο μέλλον στη Μέση Ανατολή, στην Ερυθρά Θάλασσα, στο ζήτημα των Χούθι και του Ιράν, καθώς και στον Περσικό Κόλπο και σε όλη την περιοχή. Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ είναι οι τρεις χώρες στις οποίες πρέπει να βασίζεται η Αμερική.

Η Τουρκία και τα F-35: μπορεί τελικά να αποκτήσει τα αμερικανικά μαχητικά, όπως αναρωτιούνται πολλοί στην Ελλάδα; Ποια είναι η εκτίμησή σας;

Η απάντηση εξαρτάται από τις συνθήκες. Με τη σημερινή σύνθεση του Κογκρέσου, εκτιμώ ότι δεν θα τα πάρει. Ο Τραμπ μπορεί να δηλώνει «μπορώ να τα δώσω». Όμως δεν έχει τη δυνατότητα να το κάνει. Αρχικά, η Τουρκία έχει αποκλειστεί από το πρόγραμμα και η επανένταξή της προϋποθέτει έγκριση από το Κογκρέσο, πρώτα από τις επιτροπές Εξωτερικών της Γερουσίας και της Βουλής.

Το βασικότερο, ωστόσο, είναι πως η Τουρκία δεν έχει αναγνωρίσει με σοβαρό τρόπο ότι έκανε λάθος, λέγοντας «εδώ έκανα λάθος» και «έκανα λάθος που πήρα τους S-400.» Οφείλει να επιστρέψει τους πυραύλους, χωρίς να τους μεταβιβάσει σε κάποια τρίτη χώρα. Η επιστροφή πρέπει να γίνει απευθείας στη Ρωσία, μαζί με δέσμευση ότι δεν θα προμηθευτεί ξανά S-400.

Αυτό είναι το ένα σκέλος. Από όσα βλέπω, θεωρώ ότι η Τουρκία δεν είναι καλός φίλος του ΝΑΤΟ. Δεν έχει αποδείξει ότι, σε περίπτωση ανάγκης, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να την καλέσουν και να ζητήσουν τη συνδρομή της. Πρόκειται για μια προβληματική σχέση.

Εμείς, οι Ελληνοαμερικανοί, έχουμε υπογραμμίσει στους συναδέλφους μας σε κάθε πολιτεία ότι δεν πρέπει να δοθούν F-35 στην Τουρκία. Δεν καταλαβαίνω, όμως, γιατί η Άγκυρα δεν δηλώνει «δίνω τους S-400 πίσω τώρα».

Αν επέστρεφε τους πυραύλους, κανένας Αμερικανός βουλευτής ή γερουσιαστής δεν θα είχε πλέον λόγο να εμποδίσει το αίτημά της. Εφόσον επιθυμεί τα F-35, γιατί δεν το κάνει; Η Τουρκία, όπως λέμε, επιδιώκει πάντα την καλύτερη δυνατή συμφωνία.
Συνεχώς κάτι παρατηρεί, κάτι κάνει ή αφήνει να φανεί. Την ίδια ώρα, όπως συνέβη πρόσφατα, έξι drones έκαναν παραβιάσεις στο Αιγαίο. Παράλληλα, εξακολουθούν να φτάνουν λαθρομετανάστες από τη Λιβύη, όπου γνωρίζουμε ότι η Τουρκία έχει σημαντική πολιτική επιρροή. Επομένως, η Τουρκία δεν συμπεριφέρεται ως γείτονας όπως η Ιταλία απέναντι στην Ελλάδα, η Γαλλία ή άλλες χώρες, όπως το Ισραήλ και η Αίγυπτος.

Δεν την απασχολούν οι σχέσεις καλής γειτονίας. Η Ελλάδα, για παράδειγμα, συνεργάζεται με τα κράτη των Βαλκανίων, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και τις υπόλοιπες χώρες. Δεν διαπιστώνω ανάλογη στάση από την Άγκυρα.

Δεν πιστεύω ότι είναι διατεθειμένη να πει «ας τα βρούμε στα εναέρια σύνορα, στα σύνορα μεταξύ των χωρών μας. Να συνεργαστούμε σαν καλοί γείτονες». Για μένα, η Τουρκία είναι ένας κακός γείτονας.

Δεν βλέπω πρόθεση από την Τουρκία να προχωρήσει. Η αμερικανική κυβέρνηση και το υπουργείο Εξωτερικών πρέπει να ασκούν διαρκώς πίεση. Ευτυχώς, έχουμε τον Μάρκο Ρούμπιο. Είναι, πρέπει να πω, ο πρώτος υπουργός Εξωτερικών τα τελευταία 20 χρόνια, μπορώ να πω και περισσότερα, που έχει κατανοήσει τον ρόλο της Τουρκίας. Ως εκλεγμένος στη Γερουσία της Φλόριντα είχε αντιληφθεί ποιος είναι ο κύριος Ερντογάν. Δεν μπορείς να εμπιστευτείς την Τουρκία.

Ενόψει των εκλογών, πώς εκτιμάτε ότι θα διαμορφωθεί η εικόνα για τους Έλληνες υποψηφίους;

Από τους 50 εκλεγμένους, τρεις δεν θα είναι ξανά υποψήφιοι, ενώ χρειαζόμαστε και νέα πρόσωπα που θα διεκδικήσουν εκλογή. Πρέπει να ενισχύσουμε αυτόν τον αριθμό και να τον ανεβάσουμε ακόμη περισσότερο. Στο Τέξας υπάρχει μια εκλεγμένη Ελληνοαμερικανίδα, από την οποία θα ζητήσουμε βοήθεια. Από εδώ και πέρα, θεωρώ ότι έχουμε πολλή δουλειά, καθώς το Κοινοβούλιο θα αλλάξει. Πιστεύω ότι οι Δημοκρατικοί θα ανακτήσουν τη Βουλή και πλέον διακρίνω σημαντική πιθανότητα να κερδίσουμε και τη Γερουσία. Πριν από έναν μήνα, αυτό το ενδεχόμενο δεν υπήρχε.

Καθώς πλησιάζουν οι εκλογές, εκτιμώ ότι θα επικρατήσουμε σε όλο το Κοινοβούλιο. Όπως ανέφερα, Ελληνες είμαστε και οι Ρεπουμπλικανοί και οι Δημοκρατικοί, με 26 Ρεπουμπλικανούς και 24 Δημοκρατικούς, αν δεν κάνω λάθος, ανάμεσα στους 50 εκλεγμένους στις ΗΠΑ. Θα εργαστούμε για να αναδείξουμε ξανά αυτό το μήνυμα. Αυτός είναι ο ρόλος μας: καταγόμαστε από την Ελλάδα, από όπου ήρθαν οι γονείς μου και άλλων οι παππούδες ή οι προπάπποι. Η Ελλάδα είναι αγαπητή σε εμάς και οι εκλεγμένοι στην Αμερική μπορούν να προσφέρουν μεγάλη στήριξη στη χώρα.

Και, κλείνοντας, θα ήθελα να μου μιλήσετε για τον Κάθετο Διάδρομο. Πρόκειται για τον ενεργειακό άξονα μέσω του οποίου το αμερικανικό αέριο περνά από την Ελλάδα και κατευθύνεται σε ολόκληρη την ανατολική Ευρώπη. Πόσο καθοριστικός είναι για τη συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και τις ΗΠΑ;

Η σημασία του είναι μεγάλη, όπως και για την πολιτεία της Πενσιλβάνια, όπου έχουν εκλεγεί δύο Ελληνοαμερικανοί. Ο Στίβεν Μαλαγκάρι (Steven Malagari) έχει επισημάνει πόσο σημαντική είναι η συγκεκριμένη πολιτεία. Από εκεί προέρχεται το αέριο που φτάνει στην Αλεξανδρούπολη και πρόκειται για την τρίτη πολιτεία που το κάνει. Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς θα επηρεάσει το μέλλον της Ευρώπης.

Η ενασχόληση της Ελλάδας με την ενέργεια ενισχύει τον ρόλο της και πέρα από τη γεωγραφική της θέση. Σημαντική είναι η συμβολή του Πολεμικού Ναυτικού, της Πολεμικής Αεροπορίας και του Στρατού, σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ, την Αμερική και άλλες χώρες. Στον ενεργειακό τομέα, παράλληλα, προχωρά ένα μεγάλο έργο με τη Chevron και την ExxonMobil. Θέλω, ωστόσο, να καταστήσω σαφές ότι, εάν η Τουρκία δημιουργήσει πρόβλημα στις αμερικανικές εταιρείες και επιχειρήσει να τις εμποδίσει, όπως είχε κάνει με τη γαλλική και την ελληνική εταιρεία έξω από την Κύπρο, δεν πρόκειται να πετύχει αποκλεισμό. Το Κογκρέσο και ο Πρόεδρος οφείλουν να είναι έτοιμοι να αντιδράσουν, αν η Τουρκία επιχειρήσει να μπλοκάρει τις εργασίες και ισχυριστεί ότι της ανήκουν τα τρία τέταρτα της κυπριακής ΑΟΖ. Επαναλαμβάνω, επίσης, ότι πρέπει να προσέχουμε τα ελληνικά σύνορα και να υπερασπιζόμαστε αυτό που είναι σωστό.