Το 25% μοιράζει άγχος και η δεύτερη θέση γεννά εξαρτήσεις

Τα επιτελεία μπορούν να διαφωνούν για πολλά. Η κάλπη, όμως, θα τους επιβάλει κοινή αριθμητική. Το κατώφλι του 25% δεν αφορά απλώς το κύρος του νικητή: κρίνει αν το πρώτο κόμμα θα πάρει την αρχική πριμοδότηση των 20 εδρών, η οποία ενισχύεται όσο μεγαλώνει το ποσοστό του. Χαμηλότερη επίδοση σημαίνει απώλεια του μπόνους, διαφορετικούς κυβερνητικούς συσχετισμούς και, ενδεχομένως, αμφισβήτηση της ηγεσίας. Η πρωτιά δεν αποτελεί ασφάλεια για όλες τις χρήσεις.

Δύο αριθμοί, διαφορετικοί πονοκέφαλοι

Για τον δεύτερο, το κρίσιμο μέγεθος είναι διαφορετικό: πόσο κοντά θα βρεθεί στο 20% και πόσο θα απομακρυνθεί από τον τρίτο. Μια τέτοια επίδοση μπορεί να προσφέρει ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση και ώθηση, εάν χρειαστεί νέα εκλογική αναμέτρηση. Η δεύτερη θέση δεν είναι απλώς μετάλλιο παρηγοριάς· μπορεί να γίνει μοχλός για την επόμενη κυβέρνηση.

Στις μετρήσεις των τελευταίων μηνών, η ΕΛΑΣ προηγείται του ΠΑΣΟΚ στη διεκδίκηση αυτής της θέσης, χωρίς σταθερή μεταξύ τους απόσταση. Η εκλογική αναμέτρηση παραμένει μακριά και η σειρά δεν έχει κλειδώσει. Ούτε, όμως, προδιαγράφεται εύκολη αυτοδυναμία. Συνεπώς, ο σημερινός ανταγωνιστής μπορεί αύριο να αποδειχθεί αναγκαίος συνομιλητής.

Οι γέφυρες δεν περισσεύουν

Εδώ αρχίζει η δυσκολία για δύο κόμματα με διαφορετική ιστορία και στελέχωση, αλλά αναφορές στον προοδευτικό χώρο. Η αντιπαράθεση για αποδοχές, φόρους, κοινωνική προστασία και ευρωπαϊκό προσανατολισμό έχει πολιτικό περιεχόμενο. Η προσπάθεια να παρουσιαστεί ο άλλος ως εκ προοιμίου ανίκανος να αναλάβει κυβερνητική ευθύνη έχει και μετεκλογικό κόστος.

Βραχυπρόθεσμα, η επίθεση μπορεί να συσπειρώνει και να μεταφέρει την προσοχή μακριά από οργανωτικά προβλήματα ή εσωτερικές αντιρρήσεις. Ανταποδίδεται, όμως, σχεδόν υποχρεωτικά: κανείς δεν θέλει να εκληφθεί η αυτοσυγκράτησή του ως αδυναμία. Έτσι, το ατομικό κομματικό όφελος υπονομεύει την κοινή προοπτική, ενώ η κυβέρνηση, παρά τη φθορά της, κρατά σαφές προβάδισμα και βρίσκει υλικό για το επιχείρημα της σταθερότητας.

Δεν απαιτείται ούτε συγχώνευση ούτε ανακωχή χωρίς πολιτική ουσία. Χρειάζονται σαφείς διαφωνίες, αξιολόγηση προτάσεων και δίαυλοι επικοινωνίας, ακόμη και διακριτικοί. Οι πιθανές συγκλίσεις και τα αδιαπραγμάτευτα όρια καλό είναι να συζητούνται πριν από τη νύχτα των αποτελεσμάτων. Μια συνεργασία, άλλωστε, απαιτεί πρόγραμμα, επιμερισμό ευθυνών και ενδεχομένως συζήτηση ακόμη και για εναλλαγή πρωθυπουργού. Διαφορετικά, μπορεί να εξασφαλίσουν το προβάδισμα στην αντιπολίτευση, έχοντας προηγουμένως ακυρώσει τη δυνατότητα να την εγκαταλείψουν.