Το ιταλικό «πλαφόν» και ο πρόωρος λογαριασμός για το Μαξίμου

Η διαπραγματευτική αποτελεσματικότητα του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν βρίσκεται υπεράνω κριτικής. Αλλά για να χρεωθεί στην Αθήνα μια χαμένη ευκαιρία απέναντι στη Ρώμη, πρέπει πρώτα να ξέρουμε τι ακριβώς κέρδισε η Ρώμη. Ο ισχυρισμός ότι η Ιταλία εξασφάλισε προκαταρκτική συμφωνία με την Κομισιόν για ενεργειακή παρέμβαση είναι σοβαρός. Δεν αποτελεί, όμως, από μόνος του πιστοποιητικό ιταλικού θριάμβου και ελληνικής αδράνειας. Η αιχμή παρουσιάζει τον Έλληνα πρωθυπουργό ως θεατή και την Τζόρτζια Μελόνι ως αποτελεσματική διαπραγματεύτρια. Η σύγκριση χρειάζεται περισσότερα από έναν εντυπωσιακό αριθμό.

Άλλο πλαφόν, άλλο κατώφλι

Το πρώτο πρόβλημα βρίσκεται στην ίδια την περιγραφή. Η αρχική διατύπωση μιλά για πλαφόν στη χονδρική τιμή του φυσικού αερίου. Η αναλυτικότερη εκδοχή περιγράφει μηχανισμό περιορισμού της χονδρικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος, ο οποίος ενεργοποιείται όταν το αέριο υπερβαίνει τα 59 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Δεν πρόκειται για ταυτόσημες παρεμβάσεις. Το όριο ενεργοποίησης ενός μηχανισμού δεν σημαίνει αυτομάτως ανώτατη τιμή πώλησης του καυσίμου.

Η αναφορά σε πρότυπο αντίστοιχο της Ιβηρικής Εξαίρεσης δίνει μια κατεύθυνση, όχι πλήρη τεχνική περιγραφή. Στο διαθέσιμο υλικό δεν παρατίθενται επίσημη απόφαση της Επιτροπής, πλήρες κείμενο συμφωνίας ή αναλυτικοί όροι εφαρμογής. Επομένως, ούτε η έγκριση μπορεί να αντιμετωπιστεί ως οριστική ούτε η σημαντική μείωση της λιανικής τιμής ως εξασφαλισμένο αποτέλεσμα. Χρειάζονται απαντήσεις για τη χρηματοδότηση, τη διάρκεια, τους δικαιούχους και τη μεταφορά του οφέλους στους λογαριασμούς.

Η εισφορά θέλει υποσημειώσεις

Ανάλογη προσοχή απαιτεί η περιγραφόμενη επιβάρυνση των διυλιστηρίων. Ο ισχυρισμός αφορά προσωρινή αύξηση του φόρου IRAP κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες για το 2026 και το 2027, με προβλεπόμενα έσοδα 1,08 δισ. ευρώ την περίοδο 2026–2028. Αυτά παρουσιάζονται ως χρηματοδότηση για μειώσεις λογαριασμών συγκεκριμένων επιχειρήσεων. Άρα, ακόμη και με αυτούς τους όρους, δεν περιγράφεται οριζόντια ελάφρυνση όλων των καταναλωτών.

Επιπλέον, άλλο η πρόβλεψη σχεδίου νόμου που αποστέλλεται προς έγκριση και άλλο το εφαρμοσμένο μέτρο με εισπραγμένα έσοδα. Η διάκριση δεν είναι γραφειοκρατική σχολαστικότητα. Καθορίζει αν συγκρίνουμε πραγματικές πολιτικές ή υποσχέσεις διαφορετικού βαθμού ωριμότητας.

Ούτε άλλοθι ούτε ετυμηγορία

Αυτό δεν προσφέρει ασυλία στο Μαξίμου. Το ερώτημα αν η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να διεκδικήσει αντίστοιχη παρέμβαση είναι απολύτως θεμιτό. Το συμπέρασμα ότι δεν τη διεκδικεί, όμως, δεν τεκμηριώνεται από τα διαθέσιμα στοιχεία. Η κυβέρνηση οφείλει πολιτικά να εξηγεί τις επιλογές της· η κριτική οφείλει να γνωρίζει τι συγκρίνει.

Πρώτα επιβεβαίωση, μετά πολιτικός λογαριασμός. Διαφορετικά, η αυστηρή αξιολόγηση της Αθήνας καταλήγει να πατά σε μια ιταλική συμφωνία της οποίας οι ακριβείς όροι παραμένουν το ίδιο το ζητούμενο.