Γαλλία: Η κοινωνική ένταση δεν υποχωρεί με κυβερνητικό μοντάζ

Η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν εξαφανίζεται επειδή μια κυβέρνηση προτιμά να την περιγράφει σε υποχώρηση. Στη Γαλλία, το ερώτημα είναι αν η επικοινωνιακή διαχείριση επιχειρεί να πάρει τη θέση της πολιτικής απάντησης. Η Μαρία Ντεναξά αμφισβητεί ευθέως την εικόνα εκτόνωσης των διαδηλώσεων και καταγγέλλει ότι η γαλλική κυβέρνηση χρησιμοποιεί ψευδείς ειδήσεις για να πείσει την κοινή γνώμη πως οι κινητοποιήσεις παντού υποτονούν. Αντιπαραθέτει τις εικόνες της συνεχιζόμενης έντασης στην κυβερνητική περιγραφή.

Η εκτόνωση θέλει αποδείξεις

Η καταγγελία είναι σοβαρή, αλλά χρειάζεται μια αναγκαία διάκριση: οι εικόνες διαδηλώσεων και συγκρούσεων αποδεικνύουν ότι η κινητοποίηση συνεχίζεται· δεν αρκούν από μόνες τους για να μετρήσουν την έκτασή της σε ολόκληρη τη χώρα. Στο διαθέσιμο υλικό δεν παρατίθενται συγκριτικά στοιχεία συμμετοχής ούτε συγκεκριμένες κυβερνητικές δηλώσεις. Επομένως, ο χαρακτηρισμός περί ψευδών ειδήσεων παραμένει καταγγελία της Ντεναξά, όχι αυτοτελώς τεκμηριωμένο συμπέρασμα.

Αυτό, ωστόσο, δεν προσφέρει επικοινωνιακή ασυλία στην κυβέρνηση. Η διαφορά ανάμεσα στο «οι διαδηλώσεις μειώνονται» και στο «τα προβλήματα αντιμετωπίζονται» είναι πολιτικά τεράστια. Ακόμη και μια μικρότερη συγκέντρωση δεν αποτελεί πιστοποιητικό επιτυχίας για την εκπαίδευση, τις τιμές των καυσίμων ή την αγοραστική δύναμη. Η αριθμητική του δρόμου δεν καταργεί τον λογαριασμό της καθημερινότητας.

Η Ντεναξά περιγράφει νέες στιγμές έντασης μεταξύ νεαρών και αστυνομίας, διαχωρίζοντάς τες από τη δράση ταραχοποιών που, όπως επισημαίνει, επιχειρούν να αμαυρώσουν την κινητοποίηση μαθητών και φοιτητών. Η διάκριση έχει σημασία: άλλο η καταγραφή επεισοδίων και άλλο η μετατροπή τους σε ταυτότητα όλων όσοι διαδηλώνουν. Η δεύτερη εκδοχή βολεύει περισσότερο την επικοινωνία παρά την κατανόηση της διαμαρτυρίας.

Ο λογαριασμός του Σαββάτου

Το επόμενο συγκεκριμένο ορόσημο είναι το κάλεσμα για πανγαλλικές κινητοποιήσεις το Σάββατο 17 Οκτωβρίου, με μαθητές, φοιτητές, Κίτρινα Γιλέκα και πολλούς επαγγελματικούς κλάδους. Πρόκειται για κάλεσμα, όχι για προεξοφλημένη μαζική συμμετοχή. Η πολιτική του σημασία βρίσκεται ήδη στο εύρος των αιτημάτων: δημόσια εκπαίδευση, ακρίβεια στα καύσιμα, υψηλό κόστος ζωής και υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης.

Εδώ βρίσκεται και η ουσία της παρέμβασης: η διαμαρτυρία δεν περιγράφεται ως ένα στενά εκπαιδευτικό ζήτημα, αλλά ως συνάντηση διαφορετικών κοινωνικών πιέσεων. Η αναφορά στην ελληνική ενασχόληση με την πρώην πρέσβη λειτουργεί ως ειρωνική αντίστιξη στην προσοχή που απορροφούν άλλα θέματα. Το κρίσιμο, όμως, παραμένει στη Γαλλία: η πολιτική απάντηση δεν υποκαθίσταται από μια ευνοϊκή περιγραφή. Μια κυβέρνηση μπορεί να επιλέγει το μήνυμά της. Δεν μπορεί να θεωρεί λυμένα όσα απλώς περιγράφει ως μικρότερα.