Γλυπτά του Παρθενώνα: Ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου βλέπει συμφωνία – «Κανείς δεν θα πάρει όλα όσα θέλει»

Τη δυνατότητα συμφωνίας ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Βρετανία για τα Γλυπτά του Παρθενώνα βλέπει ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, επισημαίνοντας ότι θα χρειαστούν αμοιβαίες υποχωρήσεις. Από την Αθήνα, ο πρώην Βρετανός υπουργός Οικονομικών υποστήριξε μια λύση που θα προβλέπει την έκθεση των Γλυπτών τόσο στην Αθήνα όσο και στο Λονδίνο, αν και αναγνώρισε ότι δεν συμφωνούν όλοι στην ελληνική πλευρά με αυτή την προσέγγιση.

Ο Τζορτζ Όσμπορν θεωρεί πως μπορεί ακόμη να βρεθεί συμβιβασμός στην πολυετή διαμάχη για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, αν Αθήνα και Λονδίνο προσέλθουν στις συζητήσεις με διάθεση ευελιξίας.

Όπως αναφέρει το Bloomberg, ο επικεφαλής του Βρετανικού Μουσείου πιστεύει ότι μπορεί να υπάρξει εφικτή λύση αποδεκτή και από τις δύο πλευρές, παρά τις μεγάλες διαφορές που παραμένουν ανάμεσα στην Αθήνα και το Λονδίνο.

Κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, ο Όσμπορν δήλωσε: «Εξακολουθώ να είμαι αισιόδοξος ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε συμφωνία».

Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Εάν όλοι προσέλθουν με το πνεύμα ότι δεν πρόκειται να αποκτήσουμε όλα όσα θέλουμε, όπως συμβαίνει πάντα σε μια επιτυχημένη συμφωνία, τότε υπάρχει δυνατότητα να επιτευχθεί συμφωνία».

Η πρόταση για κοινή έκθεση των Γλυπτών σε Αθήνα και Λονδίνο

Από το 2021, όταν ανέλαβε πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, ο Όσμπορν προωθεί μια μορφή πολιτιστικής συνεργασίας που θα δίνει τη δυνατότητα να εκτίθενται τα Γλυπτά στην Ελλάδα αλλά και στη Βρετανία.

Στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πολιτιστικής συμφωνίας, τμήματα της συλλογής που βρίσκονται σήμερα στο Λονδίνο θα μπορούσαν, σύμφωνα με την πρότασή του, να επιστρέψουν στην Αθήνα.

Παράλληλα, διευκρινίζει ότι η βρετανική πλευρά θέλει να διατηρηθεί η παρουσίαση των Γλυπτών και στις δύο χώρες.

Σε δήλωσή του την Τρίτη (13/10), ανέφερε: «Ελπίζω πραγματικά ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε κάποια ρύθμιση, βάσει της οποίας τα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Λονδίνο θα μπορούν να εκτίθενται στην Αθήνα, αλλά θα πρέπει να μοιράζονται».

Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν είναι καθολικά αποδεκτή στην Ελλάδα.

Όπως τόνισε: «Γνωρίζω ότι αυτή δεν είναι η θέση όλων στην Ελλάδα, το κατανοώ και το σέβομαι. Ωστόσο, αυτή είναι η δική μας θέση και, επομένως, εάν θέλουμε να σημειώσουμε πρόοδο, θα πρέπει να κινηθούμε με αυτό το πνεύμα»,

Οι τοποθετήσεις του γίνονται ενώ Αθήνα και Λονδίνο συνεχίζουν να αναζητούν τρόπο επίτευξης συμφωνίας, μετά την κατάρρευση των συνομιλιών του 2023.

Η θέση της Αθήνας για την κυριότητα: «Δεν μπορούμε να δανειστούμε την κληρονομιά μας»

Η ελληνική κυβέρνηση έχει διαμηνύσει ότι δεν θα δεχθεί συμφωνία που θα αναγνωρίζει πως τα Γλυπτά ανήκουν στο Βρετανικό Μουσείο.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καταστήσει σαφές ότι η επιστροφή των Γλυπτών δεν μπορεί να θεωρηθεί δανεισμός πολιτιστικών αντικειμένων, καθώς η Ελλάδα τα θεωρεί αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής της κληρονομιάς.

Η διαφωνία για το ποιος έχει την κυριότητα των Γλυπτών εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στα κύρια εμπόδια για την επίτευξη συμφωνίας.

Η Αθήνα επιδιώκει την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, σε αντίθεση με την πρόταση του Όσμπορν, η οποία προβλέπει συνεργασία για την έκθεσή τους τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Βρετανία.

Το θέμα στην ατζέντα της συνόδου ΕΕ – Βρετανίας τον Νοέμβριο

Το ζήτημα των Γλυπτών έχει αποκτήσει πλέον και ευρύτερη διπλωματική σημασία, καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο επιδιώκει να αναβαθμίσει τις σχέσεις του με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει γνωστοποιήσει ότι πρόκειται να θέσει το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα στις προσεχείς συνομιλίες της ΕΕ με το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η σύνοδος αναμένεται να γίνει στις Βρυξέλλες τον Νοέμβριο, ενώ ο πρωθυπουργός έχει χαρακτηρίσει το ζήτημα ευρωπαϊκό.

Κατά το δημοσίευμα, ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ είχε στο παρελθόν υποστηρίξει την επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα χωρίς όρους, πριν αναθέσει στο Βρετανικό Μουσείο τον χειρισμό της υπόθεσης.

Έτσι, η διαπραγμάτευση δεν αφορά πια μόνο τις συναντήσεις της ελληνικής κυβέρνησης με τη διοίκηση του Μουσείου, αλλά επηρεάζεται και από την ευρύτερη εξέλιξη των σχέσεων ανάμεσα στο Λονδίνο και τις Βρυξέλλες.

Η διαμάχη για τα Γλυπτά έχει ιστορία άνω των δύο αιώνων

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα ανάγονται στον 5ο αιώνα π.Χ. και συνδέονται με τον Φειδία. Στις αρχές του 19ου αιώνα, συνεργάτες του 7ου κόμη του Έλγιν τα αφαίρεσαν από την Ακρόπολη.

Τότε ο Έλγιν ήταν Βρετανός πρεσβευτής στην Κωνσταντινούπολη και η Ελλάδα τελούσε υπό οθωμανική κυριαρχία.

Αργότερα, τα Γλυπτά αγοράστηκαν από τη βρετανική κυβέρνηση και μεταφέρθηκαν στο Βρετανικό Μουσείο, όπου εξακολουθούν να βρίσκονται.

Από τον 19ο αιώνα η Ελλάδα ζητά την επιστροφή των Γλυπτών. Το αίτημα να επανενωθούν απέκτησε νέα ώθηση μετά τη δημιουργία του Μουσείου της Ακρόπολης, με τους ειδικά διαμορφωμένους χώρους για την έκθεσή τους.

Ο Όσμπορν αναγνώρισε τη μεγάλη συναισθηματική και ιστορική βαρύτητα του ζητήματος για την Ελλάδα, υποστήριξε, ωστόσο, και την αξία της έκθεσης των Γλυπτών σε διαφορετικά πολιτιστικά πλαίσια. Σε αυτά περιλαμβάνεται το Βρετανικό Μουσείο, όπου εκτίθενται δίπλα σε αρχαιότητες από άλλους πολιτισμούς.

Παρότι εμφανίζεται αισιόδοξος για την επίτευξη συμφωνίας, ο Όσμπορν δεν ανακοίνωσε μέχρι στιγμής συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ούτε οριστική λύση. Οι τοποθετήσεις του δείχνουν, πάντως, ότι η διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου συνεχίζει να επιδιώκει συμβιβασμό με την Αθήνα, ενώ το ιδιοκτησιακό καθεστώς και οι όροι της επανένωσης παραμένουν βασικά σημεία των διαπραγματεύσεων.