Η ευημερία του Μαξίμου σκοντάφτει στο άδειασμα του πιάτου

Η οικονομική ευημερία έχει έναν έλεγχο πιο απαιτητικό από τις κυβερνητικές παρουσιάσεις: τι αντέχει να αγοράσει ένα νοικοκυριό για το τραπέζι του. Εκεί στρέφει την κριτική του ο Γιώργος Κύρτσος, αξιοποιώντας τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ για τις διατροφικές μεταβολές μεταξύ 2015 και 2025. Και η εικόνα κάθε άλλο παρά προσφέρεται για πανηγυρισμούς: λιγότερο μοσχάρι και ελαιόλαδο, μεγαλύτερη στροφή σε οικονομικότερες επιλογές.

Η ανάπτυξη με τη μερίδα

Το 2008 η ετήσια κατανάλωση μοσχαρίσιου κρέατος ανά κάτοικο έφθανε τα 17,36 κιλά. Το 2015 είχε υποχωρήσει στα 14,16 και το 2025 περιορίστηκε στα 12,29. Δηλαδή, ακόμη χαμηλότερα από τη χρονιά κατά την οποία δοκιμαζόταν η παραμονή της χώρας στο ευρώ. Η κατανάλωση κοτόπουλου, αντίθετα, ανέβηκε από περίπου 14 κιλά το 2015 σε σχεδόν 17 κιλά το 2025.

Στο ελαιόλαδο, η καταγραφόμενη μείωση της κατά κεφαλήν κατανάλωσης στη δεκαετία είναι 40,2%, ενώ τα σπορέλαια κέρδισαν περίπου 5%. Ο Κύρτσος ερμηνεύει αυτές τις μετακινήσεις ως αποτέλεσμα ανατιμήσεων που δεν καλύφθηκαν από τα εισοδήματα. Όχι ως γαστρονομική ανακάλυψη, αλλά ως προσαρμογή στο πορτοφόλι.

Το 2015 επιστρέφει στο τραπέζι

Ο Γιώργος Κύρτσος θέτει ευθέως το πολιτικό ερώτημα: πώς γίνεται, επί Κυριάκου Μητσοτάκη, βασικά τρόφιμα να καταναλώνονται λιγότερο από ό,τι το 2015 επί Αλέξη Τσίπρα, μέσα στην κορύφωση της κρίσης;

Η σύγκριση είναι αιχμηρή, αλλά χρειάζεται και τη σωστή διάκριση: τα στοιχεία καταγράφουν τη μεταβολή· η απόδοση της ευθύνης στην κυβερνητική πολιτική αποτελεί την πολιτική κρίση του Κύρτσου. Η δεκαετία δεν ταυτίζεται ολόκληρη με τη σημερινή διακυβέρνηση. Αυτό, όμως, δεν απαλλάσσει το Μαξίμου από την υποχρέωση να εξηγήσει την απόσταση ανάμεσα στο αφήγημά του και στις δυνατότητες των νοικοκυριών.

Υπάρχουν και άλλες ενδείξεις: η κατανάλωση πλήρους φρέσκου γάλακτος εμφανίζει μείωση 42,5% έναντι του 2008, την οποία ο Κύρτσος συνδέει κυρίως με την υπογεννητικότητα. Τα έτοιμα γεύματα αυξήθηκαν από 0,34 κιλά ανά κάτοικο το 2015 σε 3,34 το 2025. Ο ίδιος εντάσσει την εικόνα σε ευρύτερη πίεση για στέγαση, ενέργεια, μετακινήσεις, εκπαίδευση και υγεία, αντιπαραβάλλοντάς την με τα οφέλη των οικονομικά ισχυρών.

Το ουσιαστικό τεστ παραμένει απλό: η ευημερία πρέπει να φτάνει στο πιάτο. Διαφορετικά, η κυβέρνηση σερβίρει αισιοδοξία και τα νοικοκυριά αναλαμβάνουν τις περικοπές.