Η Αθήνα προσφέρει βοήθεια, το Κίεβο επιστρέφει αρνήσεις

Η βοήθεια φεύγει, η επιρροή αναζητείται. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, διά συνεργατών του, απέρριψε νέα ελληνική διαμαρτυρία για επιθέσεις εναντίον πλοίων ελληνικών συμφερόντων στη Μαύρη Θάλασσα. Εφόσον αυτή είναι η ανταπόκριση, η Αθήνα έχει μπροστά της κάτι δυσκολότερο από ακόμη μία διπλωματική διαφωνία: τη δοκιμασία της αποτελεσματικότητάς της απέναντι σε μια χώρα που στηρίζει έμπρακτα.

Φορτία χωρίς στρατιωτικό άλλοθι

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ελληνικές και συμμαχικές υπηρεσίες επιβεβαίωσαν ότι τα πλοία μετέφεραν χύδην ξηρά φορτία, όχι στρατιωτικό υλικό ούτε είδη διπλής χρήσης. Παράλληλα, το Κίεβο εξακολουθεί να καταχωρίζει ελληνικά δεξαμενόπλοια στον δικό του κατάλογο κυρώσεων, μολονότι για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις πιστοποιείται νόμιμη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου εντός του πλαφόν, χωρίς ενδείξεις σύνδεσης με τον «σκιώδη στόλο».

Η ουκρανική απάντηση φέρεται να επικαλέστηκε τις γνωστοποιημένες απαγορεύσεις ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, αδιακρίτως. Ούτε οι αμερικανικές επισημάνσεις φαίνεται να άλλαξαν τη στάση: η Ουάσινγκτον έχει προειδοποιήσει ότι τέτοιες επιθέσεις πλήττουν πλέον δυτικά οικονομικά συμφέροντα, αντί να αποδυναμώνουν τη Ρωσία.

Υπάρχει προηγούμενο. Το καλοκαίρι του 2023, η ουκρανική αρχή καταπολέμησης της διαφθοράς, τυπικά ανεξάρτητη από την κυβέρνηση, είχε συμπεριλάβει ελληνικές ναυτιλιακές σε κατάλογο υποστηρικτών της ρωσικής πολεμικής προσπάθειας. Η Αθήνα εξασφάλισε την αφαίρεσή τους ύστερα από τρεις μήνες διαπραγματεύσεων.

Το προηγούμενο της Λευκάδας

Η νέα προφορική παρέμβαση ακολουθεί τη γραπτή διακοίνωση στα τέλη Μαΐου, για το ναυτικό drone που εντοπίστηκε κοντά στη Λευκάδα. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Αντρέι Σίμπιχα άφησε επί δεκαήμερο αναπάντητα τα αιτήματα του Γιώργου Γεραπετρίτη για τηλεφωνική επικοινωνία, επικαλούμενος φόρτο, απέφυγε κατόπιν συνάντηση στο περιθώριο ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τελικά απέρριψε την ελληνική επιχειρηματολογία.

Το σκεπτικό: αναγνώριση της ελληνικής συνδρομής και δήλωση ότι δεν επιδιώκεται ελληνική εμπλοκή, αλλά επιμονή πως ρωσικά πολεμικά και σκάφη του «σκιώδους στόλου» μπορούν να στοχοποιούνται οπουδήποτε. Η ελληνική ένσταση για τους αμάχους δεν φαίνεται να βάρυνε: πέρα από το ζήτημα παραβίασης χωρικών υδάτων, οπλισμένα drones στο Ιόνιο και στην Αδριατική διασταυρώνονται με διαδρομές κρουαζιερόπλοιων.

Η βοήθεια μετριέται, η επιρροή;

Οι διαθέσιμες εκτιμήσεις ανεβάζουν την άμεση ελληνική στρατιωτική συνδρομή κοντά στα 150 εκατ. ευρώ, με ευρωπαϊκή αποζημίωση μέρους της ακόμη εκκρεμή. Εξοπλισμός που αγοράζεται από τρίτες χώρες και παραχωρείται μέσω αυτών προσεγγίζει τα 300 εκατ. ευρώ. Για προσεχείς αντίστοιχες παραδόσεις υπολογίζεται περίπου ισόποση αξία, χωρίς πλήρη επιβεβαίωση εξαιτίας του απορρήτου.

Δεν πρόκειται μόνο για χρήματα: περιλαμβάνονται δυσεύρετα υλικά για παλαιότερα ανατολικά συστήματα και αναλώσιμα δυτικών όπλων, υπό πίεση διαθεσιμότητας. Η συνδρομή δεν αγοράζει υπακοή. Δικαιολογεί όμως απαίτηση ουσιαστικής ανταπόκρισης, ιδίως από χώρα με ευρωπαϊκή φιλοδοξία. Η κυβέρνηση μπορεί να καταγράφει όσα προσφέρει· μπορεί να δείξει και τι πετυχαίνει;