Αρχαιότητα: Γιατί οι χάλκινοι καθρέφτες κυριαρχούσαν, παρότι οι αρχαίοι γνώριζαν το γυαλί (Vid)

Στους αρχαίους πολιτισμούς, ο χάλκινος καθρέφτης ήταν απαραίτητο αντικείμενο της καθημερινότητας, καθώς χάριζε καθαρή αντανάκλαση χωρίς να χρειάζεται η αξιοποίηση προηγμένων μεταλλικών φύλλων.

Ένα βίντεο που έγινε viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρουσιάζει πώς συντηρείται και αποκαθίσταται ένας οξειδωμένος χάλκινος δίσκος, ώστε η ανακλαστική επιφάνειά του να αποκτήσει ξανά τη διαύγειά της.

Η παρουσίαση καταγράφει τη σταδιακή λείανση, μέσα από την οποία το θαμπό, σκουριασμένο μέταλλο γίνεται καθρέφτης και αποτυπώνει με ακρίβεια τα αντικείμενα γύρω του. Οι αρχαίοι δεν επέλεγαν τον χαλκό επειδή δεν ήξεραν το γυαλί: η υαλουργία είχε αναπτυχθεί χιλιάδες χρόνια νωρίτερα και αποτελούσε ιδιαίτερα διαδεδομένη τέχνη στην Αρχαία Αίγυπτο, τη Μεσοποταμία, την Αρχαία Ελλάδα και τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Ήδη από τον 1ο αιώνα μ.Χ., Ρωμαίοι τεχνίτες στη Σιδώνα άρχισαν να φτιάχνουν τους πρώτους γυάλινους καθρέφτες. Έριχναν λιωμένο μόλυβδο ή χρυσό μέσα σε γυάλινες φυσαλίδες και κατόπιν τις έσπαγαν. Τα κομμάτια που προέκυπταν, ωστόσο, ήταν πολύ μικρά και κυρτά, με αποτέλεσμα να αλλοιώνουν έντονα το είδωλο. Γι’ αυτό η αρχαία ελίτ τα απέρριπτε και στρεφόταν στους επίπεδους μεταλλικούς δίσκους, οι οποίοι έδιναν ασύγκριτα καθαρότερη και πιο ρεαλιστική αντανάκλαση.

Για χιλιάδες χρόνια οι μεταλλικοί καθρέφτες παρέμειναν κυρίαρχοι, καθώς ο μπρούντζος άντεχε στη χρήση και μπορούσε να λειανθεί ξανά όταν η επιφάνειά του θάμπωνε από τη φυσική οξείδωση του αέρα. Οι Αιγύπτιοι, οι Έλληνες, οι Ρωμαίοι και οι Κινέζοι της δυναστείας Χαν ανέπτυξαν την κατασκευή τους σε υψηλή τέχνη, στολίζοντας την πίσω όψη των δίσκων με περίτεχνα ανάγλυφα μυθολογικών σκηνών και θρησκευτικών συμβόλων.

Η απλή φροντίδα τους συνέβαλε στη μακρόχρονη παρουσία αυτής της τεχνολογίας: για να ξαναγίνει ένας μεταλλικός δίσκος σαν καινούργιος, αρκούσε το τακτικό τρίψιμο με άμμο, στάχτη ή δέρμα. Έτσι, οι άνθρωποι εξακολούθησαν να επιλέγουν τον μπρούντζο για την καθημερινή περιποίησή τους, ενώ η μέθοδος έμεινε αναλλοίωτη στον χρόνο.

Πέρα από τη χρήση τους για την περιποίηση, οι καθρέφτες αυτοί δήλωναν κοινωνική θέση και πλούτο, αφού η κατασκευή τους απαιτούσε εξειδικευμένη δουλειά από έμπειρους χαλκουργούς. Χάρη στην αντοχή του μπρούντζου, χιλιάδες καθρέφτες διατηρήθηκαν σε αρχαίους τάφους. Σήμερα, προσφέρουν στους αρχαιολόγους σημαντικά στοιχεία για την αισθητική, τις γνώσεις μεταλλουργίας και τις καθημερινές συνήθειες των ανθρώπων της αρχαιότητας.

Δείτε ΕΔΩ