Τουρκία: Εντοπίστηκε το αρχαιότερο ναυάγιο στον κόσμο με αμφορείς 4.700 ετών

Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νούρι Ερσόι, γνωστοποίησε την ανακάλυψη του αρχαιότερου ναυαγίου παγκοσμίως στην περιοχή της αρχαίας Δολιχίστης. Στο σημείο βρέθηκαν σπάνιοι αμφορείς, που χρονολογούνται πριν από 4.700 χρόνια.

Πολύτιμα αρχαιολογικά στοιχεία έφεραν στο φως οι υποβρύχιες ανασκαφές, φωτίζοντας τις εμπορικές οδούς της αρχαιότητας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρχαιολόγων, τα πήλινα αγγεία προορίζονταν κυρίως για τη μεταφορά κρασιού ή ελαιολάδου στις ακτές της Ανατολίας.

Το εύρημα ξεπερνά σε ηλικία το ναυάγιο του Δοκού στην Ελλάδα, το οποίο διατηρούσε έως σήμερα το σχετικό ιστορικό ρεκόρ. Πρόκειται για εμπορικό σταθμό της Πρωτοελλαδικής περιόδου, ηλικίας περίπου 4.200 ετών. Τα ευρήματα από τον Δοκό του Αργοσαρωνικού είχαν δώσει στους επιστήμονες σημαντικές πληροφορίες για τη ναυσιπλοΐα της 3ης χιλιετίας π.Χ. Ωστόσο, το ναυάγιο στην Κέκοβα της σημερινής Τουρκίας, την αρχαία Δολιχίστη, μεταθέτει την ιστορία της ναυτιλίας τουλάχιστον πέντε αιώνες νωρίτερα, στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.

Ως σημαντικός σταθμός για τα πλοία που ταξίδευαν στην Ανατολική Μεσόγειο λειτουργούσε η Δολιχίστη. Ο στενός κόλπος ανάμεσα στο νησί και την ακτή της Λυκίας σχημάτιζε ένα από τα ασφαλέστερα φυσικά λιμάνια της αρχαιότητας, όπου τα πληρώματα μπορούσαν να προφυλάσσουν τα σκάφη τους από τις απότομες καταιγίδες της ανοιχτής θάλασσας. Η προστατευμένη θέση του λιμανιού εξηγεί γιατί το αρχαιότερο ναυάγιο του κόσμου εντοπίστηκε εκεί. Παράλληλα, η γεωγραφία της περιοχής την ανέδειξε σε ενδιάμεσο κόμβο των εμπορικών δικτύων που ένωναν την Αίγυπτο, την κοιλάδα του Ιορδάνη, την Κρήτη και την Τροία, μέσα από τα οποία διακινούνταν προϊόντα όπως το ελαιόλαδο και το κρασί. Η ακμή της αρχαίας πόλης διακόπηκε απότομα τον δεύτερο αιώνα μετά Χριστόν, όταν ένας ισχυρός σεισμός έπληξε τη Λυκία και μεταμόρφωσε την ακτογραμμή. Η τεκτονική μεταβολή προκάλεσε καθίζηση, βυθίζοντας μεγάλο μέρος των κατοικιών, των λιμενικών εγκαταστάσεων και των δημόσιων κτιρίων της Δολιχίστης. Τα ερείπια διακρίνονται σήμερα ακόμη και από την επιφάνεια του νερού και αποτελούν έναν από τους πλέον γνωστούς, αυστηρά προστατευόμενους υποβρύχιους αρχαιολογικούς χώρους της Μεσογείου.

Η ανακάλυψη αποδεικνύει ότι οι άνθρωποι πραγματοποιούσαν μεγάλα και οργανωμένα ταξίδια στην ανοιχτή θάλασσα την εποχή που στην Αίγυπτο κατασκευαζόταν η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας. Αναλύσεις στον πηλό των αμφορέων κατέδειξαν ότι τα αγγεία προέρχονταν από αρχαία εργαστήρια της κοιλάδας του Ιορδάνη. Αντίστοιχα αντικείμενα έχουν εντοπιστεί στην Αίγυπτο, την Τροία και την Κρήτη, στοιχείο που επιβεβαιώνει την ύπαρξη εκτεταμένου και οργανωμένου δικτύου ανταλλαγών σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Τα δεδομένα μαρτυρούν πως οι πολιτισμοί της εποχής είχαν διαμορφώσει εμπορικές σχέσεις πιο σύνθετες απ’ ό,τι θεωρούνταν μέχρι σήμερα.

Ένας ξεχωριστός αμφορέας συγκαταλέγεται στα ευρήματα του βυθού: φέρει εννέα διαφορετικά σημάδια και δύο οπές στο σώμα του. Κατά την υπόθεση των ερευνητών, το αγγείο είχε μετατραπεί σε αυτοσχέδια βουτυρομηχανή, ώστε το πλήρωμα να παρασκευάζει τυρί ή βούτυρο. Η συγκεκριμένη ένδειξη αποκαλύπτει πτυχές της καθημερινότητας των ναυτικών, οι οποίοι φρόντιζαν να παράγουν μόνοι τους βασικά τρόφιμα στη διάρκεια των μεγάλων ταξιδιών.

Την επιστημονική εποπτεία των ερευνών έχει ο αναπληρωτής καθηγητής Χακάν Ονίζ, επικεφαλής της ομάδας δυτών που ανασύρει με ασφάλεια τα κειμήλια. Για τη λεπτομερή χαρτογράφηση του βυθού, οι αρχαιολογικές ομάδες αξιοποιούν ειδικούς δείκτες και εξελιγμένο εξοπλισμό αναρρόφησης. Η σημαντική ανακάλυψη συμβάλλει στην προστασία της υποβρύχιας πολιτιστικής κληρονομιάς και προσθέτει ένα ανεκτίμητο, νέο κεφάλαιο στη ναυτική ιστορία για τις επόμενες γενιές.

Δείτε βίντεο ΕΔΩ και ΕΔΩ, καθώς και φωτογραφίες ΕΔΩ

φωτογραφία αρχείου: intime