ΔΕΗ και πυρκαγιές: η λογοδοσία δεν σβήνει με τροπολογία

Η λογοδοσία για τις πυρκαγιές δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εκκρεμότητα που κλείνει με μια νομοθετική προσθήκη στα μεσάνυχτα. Η καταγγελία ότι η κυβέρνηση της ΝΔ απαλλάσσει τη ΔΕΗ από ευθύνες είναι βαριά. Ακριβώς γι’ αυτό, το πρώτο ζητούμενο είναι το πραγματικό περιεχόμενο της διάταξης: τι αλλάζει, ποιους καλύπτει και μέχρι πού φτάνει η προστασία που φέρεται να παρέχει.

Η αιχμή είναι συγκεκριμένη: αποδίδεται στην κυβέρνηση νέα μεταμεσονύχτια τροπολογία, με την οποία, κατά την καταγγελία, η ΔΕΗ απαλλάσσεται από τις ευθύνες της για τις πυρκαγιές που κατέκαψαν την Ελλάδα ακόμη μία χρονιά. Πρόκειται για ισχυρισμό περί νομοθετικής ασπίδας, όχι για μια απλή διαφωνία ενεργειακής πολιτικής.

Πρώτα η διάταξη, μετά οι δικαιολογίες

Το διαθέσιμο υλικό δεν περιλαμβάνει το κείμενο της τροπολογίας, τον αριθμό της ή τη διάταξη στην οποία παρεμβαίνει. Επομένως, η απαλλαγή δεν μπορεί να θεωρηθεί εξακριβωμένη. Ούτε γνωρίζουμε αν ο ισχυρισμός αφορά αστικές, διοικητικές ή ποινικές ευθύνες, αν περιγράφει γενική εξαίρεση ή περιορισμένη ρύθμιση. Αυτές δεν είναι λεπτομέρειες για νομικούς υποσημειωτές. Είναι η διαφορά ανάμεσα σε μια τεχνική παρέμβαση και μια ουσιαστική αποδυνάμωση της λογοδοσίας.

Το ίδιο ισχύει για τη χρονική εμβέλεια: καλύπτονται προηγούμενα περιστατικά ή μόνο μελλοντικές περιπτώσεις; Υπάρχουν όροι, εξαιρέσεις και συγκεκριμένες προϋποθέσεις; Χωρίς τις απαντήσεις, η κατηγορία παραμένει κατηγορία. Η οργή μπορεί να θέτει το ερώτημα· δεν υποκαθιστά την απόδειξη.

Το σκοτάδι δεν είναι επιχείρημα

Αν επιβεβαιωθεί το μεταμεσονύχτιο της κατάθεσης, η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει και την επιλογή της διαδικασίας. Μια ρύθμιση που αγγίζει ευθύνες για πυρκαγιές χρειάζεται καθαρή αιτιολόγηση και δυνατότητα ουσιαστικού ελέγχου. Το ρολόι δεν αποδεικνύει από μόνο του εύνοια· ασφαλώς, όμως, δεν αποτελεί και πιστοποιητικό αθωότητας.

Ο σοβαρός αντίλογος είναι ότι μια διάταξη μπορεί να οριοθετεί ευθύνες χωρίς να τις καταργεί. Αυτό, όμως, αποδεικνύεται με το κείμενό της, όχι με καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις. Εξίσου κρίσιμο: το υλικό δεν τεκμηριώνει ότι η ΔΕΗ ευθύνεται για συγκεκριμένη πυρκαγιά. Άλλο η διερεύνηση ευθύνης και άλλο η νομοθετική εξαίρεση από αυτήν.

Το πολιτικό τεστ, λοιπόν, είναι απολύτως πρακτικό: δημοσιοποίηση, ανάγνωση και έλεγχος του εύρους της επίμαχης ρύθμισης. Αν υπάρχει ασπίδα, να φανεί ποιον προστατεύει. Αν δεν υπάρχει, να καταρριφθεί η καταγγελία συγκεκριμένα. Γιατί η λογοδοσία δεν επιτρέπεται να γίνεται καπνός — ούτε με τροπολογίες ούτε με ανεξακρίβωτες βεβαιότητες.