Βίσση–Καρβέλας: το τηλεοπτικό δράμα και η βολική αλλαγή ατζέντας

Η διαφωνία της Άννας Βίσση με τον Νίκο Καρβέλα απέκτησε τηλεοπτικές διαστάσεις που θα ζήλευε μια υπόθεση δημόσιου ενδιαφέροντος. Με στρατόπεδα, ερμηνείες για τις ανάγκες της κοινωνίας και αναλύσεις περί συναισθηματικής ασφάλειας. Το ζήτημα δεν είναι ότι συζητήθηκε μια καλλιτεχνική και προσωπική σχέση. Είναι το ειδικό βάρος που της αποδόθηκε, σαν η συνοχή της χώρας να εξαρτάται από τη συνεννόηση δύο δημιουργών.

Την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, η Νανά Παλαιτσάκη, στην εκπομπή με τον Άρη Πορτοσάλτε και τη Μαρία Αναστασοπούλου, επιχείρησε να εξηγήσει αυτή την ένταση. Κατά την προσέγγισή της, η μακρόχρονη συνύπαρξη των δύο λειτουργούσε ως σημείο συναισθηματικής αναφοράς για το κοινό. Τα τραγούδια τους έκαναν τους ακροατές κοινωνούς της προσωπικής τους διαδρομής, ενώ η σημερινή σύγκρουση συνδέθηκε με το ποιος πρόσφερε περισσότερα και ποια αναγνώριση δικαιούται.

Από το τραγούδι στον φούρνο

Για να γίνει η εξήγηση πιο παραστατική, επιστρατεύτηκε η εικόνα ενός φούρνου: εκείνη διαθέτει το προϊόν, εκείνος το παρασκευάζει και η μεταξύ τους ρήξη επηρεάζει το αποτέλεσμα. Η αναλογία είχε ασφαλώς τηλεοπτική ευκολία. Είχε όμως και κάτι αποκαλυπτικό: μια επαγγελματική και προσωπική διαφωνία μετατράπηκε σε σχεδόν συλλογικό τραύμα, με το κοινό στον ρόλο του συναισθηματικά εξαρτημένου πελάτη.

Η κριτική στην υπερπροβολή πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα: όταν ακόμη και ο Άρης Πορτοσάλτε ασχολείται με αυτή την κόντρα, η απορρόφηση της δημόσιας προσοχής θεωρείται παγίδα που, στη συγκεκριμένη συγκυρία, ευνοεί την κυβέρνηση.

Η αιχμή είναι σαφής. Το ενδεχόμενο πολιτικού οφέλους, όμως, δεν αποδεικνύει κυβερνητικό σχεδιασμό. Το διαθέσιμο υλικό δεν τεκμηριώνει ούτε εντολή ούτε συντονισμένη επιχείρηση μετατόπισης της συζήτησης. Άλλο το ποιος μπορεί να ωφελείται από μια τηλεοπτική επιλογή και άλλο το ποιος την οργανώνει.

Η ατζέντα χωρίς εντολέα

Εδώ βρίσκεται και το ουσιαστικό πολιτικό ερώτημα. Η αλλαγή ατζέντας δεν χρειάζεται υποχρεωτικά παρασκήνιο για να έχει αποτέλεσμα. Αρκεί ένα εύπεπτο δράμα να καταλαμβάνει δυσανάλογο χώρο και να παρουσιάζεται ως καθρέφτης ολόκληρης της κοινωνίας. Ο τηλεοπτικός χρόνος, άλλωστε, δεν είναι ανεξάντλητος.

Η κυβέρνηση μπορεί να βολεύεται από την απομάκρυνση της προσοχής από την πολιτική· αυτό παραμένει εδώ ερμηνεία, όχι εξακριβωμένο γεγονός. Το βέβαιο είναι η επιλογή της υπερδραματοποίησης. Και όταν μια καλλιτεχνική ρήξη σερβίρεται σαν πρόβλημα κοινωνικής ισορροπίας, η ενημέρωση έχει ήδη παραχωρήσει τη θέση της στο θέαμα. Χωρίς να απαιτείται καν υπουργική υπογραφή.