ΠΑΣΟΚ: Ζητά σύγκληση της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων για το Μνημόνιο Ελλάδας-Βουλγαρίας και την ανταλλαγή κειμηλίων και λειψάνων

Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ ζητούν να ενημερωθεί η Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής από την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, για το Μνημόνιο Κατανόησης Ελλάδας-Βουλγαρίας και το καθεστώς των 48 ιστορικής αξίας κειμηλίων που παρέλαβε η χώρα.

Με αίτημά τους, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν τον πρόεδρο της Επιτροπής, Χριστόδουλο Στεφανάδη, να τη συγκαλέσει, ώστε η υπουργός Πολιτισμού να παρουσιάσει το πλαίσιο εφαρμογής του Μνημονίου.

Στο αίτημα υπογραμμίζεται πως, παρότι η παράδοση και παραλαβή έχει ολοκληρωθεί, το Μνημόνιο δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Όπως επισημαίνουν, η Βουλή πρέπει να πληροφορηθεί τους επιμέρους όρους, τις προϋποθέσεις και τις δεσμεύσεις στις οποίες κατέληξαν οι δύο πλευρές.

Η κυρία Μενδώνη καλείται, ειδικότερα, να εκθέσει λεπτομερώς τη συμφωνία, τις υποχρεώσεις που προβλέπει και την επιστημονική τεκμηρίωση που αξιοποιήθηκε τόσο για τη σύναψη όσο και για την εφαρμογή της.

Το πλήρες κείμενο του ΠΑΣΟΚ

Προς τον κ. Χριστόδουλο Στεφανάδη, Πρόεδρο της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων

Θέμα: Αίτημα να συγκληθεί η Επιτροπή και να ενημερωθεί η Βουλή για το Μνημόνιο Κατανόησης Ελλάδας-Βουλγαρίας σχετικά με την ανταλλαγή πολιτιστικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού

Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,

Στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 η υπουργός Πολιτισμού της Ελλάδας, κα Λίνα Μενδώνη, και ο υπουργός Πολιτισμού της Βουλγαρίας, κ. Evtim Miloshev, υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης για την αμοιβαία «κατάθεση» κειμηλίων που έχουν ιστορική σημασία για τις δύο χώρες.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, 48 κειμήλια έφτασαν στην Ελλάδα από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών, την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης και την Ιερά Μονή Μεταμόρφωσης Σωτήρος Ναούσης. Τα αντικείμενα βρίσκονταν σε έκθεση ή φύλαξη στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας. Από την πλευρά της, η Ελλάδα παρέδωσε στη Βουλγαρία λείψανα που αποδίδονται στον Τσάρο Σαμουήλ, καθώς και το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό, το οποίο εντοπίστηκε σε τέσσερις σαρκοφάγους κατά την ανασκαφή του 1965 στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου, στη Μικρή Πρέσπα.

Η παράδοση και παραλαβή περατώθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2026 στη Θεσσαλονίκη, με την παρουσία των πρωθυπουργών Ελλάδας και Βουλγαρίας.

Παρά την υπογραφή και την εφαρμογή της συμφωνίας, το Μνημόνιο Κατανόησης εξακολουθεί να μην έχει δημοσιευθεί. Έτσι, παραμένουν άγνωστοι οι ειδικότεροι όροι, οι προϋποθέσεις και οι δεσμεύσεις που συμφωνήθηκαν ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Καθώς τα αντικείμενα της συμφωνίας έχουν ξεχωριστή ιστορική, αρχαιολογική, θρησκευτική και πολιτιστική σημασία, ενώ ιδιαίτερης βαρύτητας είναι και το ανθρωπολογικό υλικό που παραδόθηκε, απαιτείται πλήρης και επίσημη ενημέρωση της Βουλής για το Μνημόνιο και τα δεδομένα στα οποία στηρίχθηκε η ανταλλαγή. Επιπλέον, στη Βουλγαρία εξακολουθούν να βρίσκονται πολλοί κλεμμένοι θησαυροί. Η δημοσιοποίηση των συμφωνημένων όρων και η ενημέρωση των αρμόδιων θεσμικών φορέων είναι αναγκαίες για τη διαφάνεια και την πληρέστερη ενημέρωση γύρω από ζήτημα που αφορά την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.

Για τους παραπάνω λόγους, ζητούμε να ορίσετε συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων, ώστε η υπουργός Πολιτισμού, κυρία Λίνα Μενδώνη, να ενημερώσει αναλυτικά τα μέλη της για το Μνημόνιο Κατανόησης, τους όρους και τις δεσμεύσεις που απορρέουν από αυτό, καθώς και για την επιστημονική τεκμηρίωση που συνεκτιμήθηκε κατά τη σύναψη και την εφαρμογή της συμφωνίας.