Εξωκοινοβουλευτικός υπουργός στην αναθεώρηση: νόμιμο ή απλά βολικό;

Η αναθεώρηση του Συντάγματος είναι εξ ορισμού διαδικασία που δεν αφήνει περιθώρια αυθαιρεσιών· κάθε παρέκκλιση από το γράμμα του νόμου, όσο μικρή και αν φαίνεται, μεγαλώνει όσο πλησιάζουμε στα κρίσιμα άρθρα. Κι όμως, στη Βουλή βρέθηκε να συμμετέχει στη σχετική συζήτηση εξωκοινοβουλευτικός υπουργός, μια παρουσία που δεν φαίνεται να στηρίζεται πουθενά στο συνταγματικό κείμενο.

Την ανωμαλία επισημαίνει καυστικά ο χρήστης με το όνομα Grtham3, ο οποίος στρέφεται απευθείας στο πρόσωπο που φέρεται να νομιμοποίησε τη διαδικασία:

Το επιχείρημα του νομικού ελλείμματος

Η αιχμή είναι συγκεκριμένη: ο Δουδωνής, ως γνώστης του συνταγματικού δικαίου, δεν μπορεί να επικαλείται άγνοια όταν αποφασίζει ότι εξωκοινοβουλευτικός υπουργός μπορεί να παρίσταται στη διαδικασία αναθεώρησης. Το επιχείρημα που φέρεται να χρησιμοποιήθηκε για να καλυφθεί η παρουσία —ένα προηγούμενο υπουργού της κυβέρνησης Τσίπρα το 2019— δεν λειτουργεί ως νομική θωράκιση, όσο κι αν βολεύει ως πολιτική ασπίδα. Ένα λάθος του παρελθόντος δεν μετατρέπεται σε κανόνα επειδή επαναλαμβάνεται· αν μη τι άλλο, αποδεικνύει ότι το πρόβλημα δεν λύθηκε ποτέ, απλώς μεταφέρθηκε από κυβέρνηση σε κυβέρνηση.

Ποιος νομιμοποιεί ποιον

Το ερώτημα που μένει αναπάντητο είναι γιατί το προεδρείο της Βουλής, θεσμικό όργανο επιφορτισμένο με την τήρηση της συνταγματικής τάξης, επιλέγει να στηρίζεται σε πρακτική αμφισβητούμενης νομιμότητας αντί να την αποκλείσει εξαρχής. Το ζήτημα δεν είναι αν ο συγκεκριμένος υπουργός έχει ή δεν έχει ουσιαστική συνεισφορά στη συζήτηση· είναι αν η θεσμική διαδικασία της αναθεώρησης επιτρέπει εξαιρέσεις κατά το δοκούν, με επίκληση προηγουμένων που ουδέποτε κρίθηκαν από αρμόδιο δικαστήριο ή επιβεβαιώθηκαν ως ορθά.

Η επίκληση ενός μεμονωμένου περιστατικού του 2019 ως δικαιολογητικής βάσης μοιάζει περισσότερο με πρόχειρη διαχείριση παρά με τεκμηριωμένη νομική θέση. Όταν η υπεράσπιση μιας πρακτικής βασίζεται στο «το κάναμε κι άλλοτε», το ζήτημα παύει να είναι νομικό και γίνεται καθαρά πολιτικό ζήτημα βολικής μνήμης.