Ηλεκτρικά ταξί: Ποιοι εξαιρούνται από την υποχρέωση απόκτησης και τι ισχύει σε περίπτωση ολικής καταστροφής

Οι υπόχρεοι έχουν δύο μήνες για να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής, από τη στιγμή που ξεκινήσει το πρόγραμμα επιδότησης.

Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών εξέδωσε την εφαρμοστική διάταξη για τη νομοθεσία των ηλεκτρικών ταξί, διευκρινίζοντας ποιοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση απόκτησης ηλεκτρικού οχήματος και τι προβλέπεται σε περίπτωση ολικής καταστροφής του αυτοκινήτου.

Ειδικότερα, με την παρ. 1 του άρθρου 67 του ν. 5290/2026 (Α’ 30) αλλάζει η παρ. 1 του άρθρου 12 του ν. 4936/2022 (Α΄ 105), όπου ορίζεται: «Από την 1η Ιανουαρίου 2026, εντός των διοικητικών ορίων της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, τα νέα επιβατηγά δημοσίας χρήσης οχήματα (Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ) με άδεια κυκλοφορίας είναι οχήματα μηδενικών εκπομπών. Εξαιρούνται οι νησιωτικοί οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α’ βαθμού των ως άνω περιοχών. Για τους ιδιοκτήτες – εκμεταλλευτές των οποίων το όνομα αναγράφεται στην άδεια κυκλοφορίας του Ε.Δ.Χ. οχήματος, του οποίου η ηλικία χρήσης συμπληρώνεται το έτος 2026, αναστέλλεται η υποχρέωση του πρώτου εδαφίου μέχρι την έναρξη του προγράμματος επιδότησης για την αγορά ή τη μίσθωση Ε.Δ.Χ. οχημάτων μηδενικών εκπομπών. Μέχρι την έναρξη του προγράμματος επιδότησης για την αγορά οχημάτων Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ μηδενικών εκπομπών, οι υπόχρεοι οδηγοί του τρίτου εδαφίου δεν αντικαθιστούν το όχημά τους κατά παρέκκλιση της περ. β’ της παρ. 5 του άρθρου 89 του ν. 4070/2012 (Α’ 82), για το όριο ηλικίας απόσυρσης από την κυκλοφορία των επιβατηγών δημοσίας χρήσης οχημάτων Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ. Από την ημερομηνία έναρξης του προγράμματος επιδότησης για την αγορά ή τη μίσθωση Ε.Δ.Χ. οχημάτων μηδενικών εκπομπών, οι υπόχρεοι του προηγούμενου εδαφίου έχουν προθεσμία 2 μηνών για να υποβάλλουν αίτηση συμμετοχής στο πρόγραμμα επιδότησης.

Για το 2026 δεν υπάγονται στην υποχρέωση του πρώτου εδαφίου οι οδηγοί Ε.Δ.Χ. ΤΑΞΙ που χρησιμοποιούν δικό τους όχημα ή όχημα βάσει σύμβασης μίσθωσης, εφόσον είναι άνω των 62 ετών και δεν το αντικαταστήσουν μέσα στο συγκεκριμένο έτος. Η εξαίρεση εφαρμόζεται κατά παρέκκλιση της περ. β’ της παρ. 5 του άρθρου 89 του ν. 4070/2012, σχετικά με το όριο ηλικίας απόσυρσης των οχημάτων Ε.Δ.Χ. ΤΑΞΙ.

Αν ένα όχημα Ε.Δ.Χ. ΤΑΞΙ υποστεί ολική καταστροφή πριν συμπληρώσει την ηλικία χρήσης του, μπορεί να αντικατασταθεί από νέο ταξί ηλεκτρικό, υβριδικό ή προδιαγραφών «EURO 6», ταξινομημένο από την 1η Ιανουαρίου 2021, για το διάστημα που απομένει έως τη συμπλήρωση της ηλικίας χρήσης. Αυτό ισχύει εφόσον το όχημα που καταστράφηκε δεν είναι ηλικίας άνω των 10 ετών. Από την υποχρέωση του πρώτου εδαφίου εξαιρούνται τα οχήματα Ε.Δ.Χ. ΤΑΞΙ που αγοράστηκαν με παραστατικό εκδοθέν έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2025, ανεξάρτητα από το πότε ταξινομήθηκαν, ακόμη και αν η ταξινόμηση έγινε μετά την 1η Ιανουαρίου 2026. …».

Για τους οδηγούς ΕΔΧ ταξί των οποίων το όχημα συμπληρώνει το όριο ηλικίας χρήσης το 2026, η υποχρέωση να κυκλοφορούν όχημα μηδενικών εκπομπών αναστέλλεται έως ότου αρχίσει το πρόγραμμα επιδότησης για αγορά ή μίσθωση ΕΔΧ οχημάτων μηδενικών εκπομπών. Ως τότε, οι οδηγοί που υπάγονται στη ρύθμιση δεν υποχρεούνται να αλλάξουν όχημα, κατά παρέκκλιση της περ. β της παρ. 5 του άρθρου 89 του ν. 4070/2012 (Α΄ 82), ως προς το ηλικιακό όριο απόσυρσης των ΕΔΧ οχημάτων.

Υπενθυμίζεται ότι από την έναρξη του προγράμματος επιδότησης για την αγορά ή μίσθωση Ε.Δ.Χ. οχημάτων μηδενικών εκπομπών, οι υπόχρεοι που αναφέρονται στο τέταρτο εδάφιο θα έχουν δύο μήνες προθεσμία για να καταθέσουν αίτηση συμμετοχής στο πρόγραμμα.

Αν κατά τον έλεγχο της άδειας κυκλοφορίας ταξί με έδρα στην Περιφέρεια Αττικής ή στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης διαπιστωθεί ότι το όχημα φτάνει το όριο ηλικίας απόσυρσης μέσα στο 2026, επιτρέπεται να κυκλοφορεί έως και δύο μήνες μετά την έναρξη του προγράμματος επιδότησης. Το Αυτοτελές Τμήμα Ηλεκτροκίνησης του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών γνωστοποιεί την έναρξη επιδοτήσεων για την αγορά ή μίσθωση Ε.Δ.Χ. οχημάτων μηδενικών εκπομπών. Όσοι ενταχθούν στο πρόγραμμα δεν υποχρεούνται, μέχρι την απόσυρση και καταστροφή του παλιού ταξί, να αγοράσουν Ε.Δ.Χ. όχημα μηδενικών ρύπων· η συγκεκριμένη υποχρέωση αναστέλλεται έως τότε.

Αν ο ιδιοκτήτης δεν εγκριθεί ως δικαιούχος της επιδότησης βάσει των όρων του προγράμματος, η αναστολή παύει να ισχύει. Στη συνέχεια, οφείλει να αγοράσει νέο επιβατηγό δημόσιας χρήσης όχημα (Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ) μηδενικών εκπομπών, όπως προβλέπει το πρώτο εδάφιο της παρ. 1 του άρθρου 12 του ν. 4936/2022.

Προβλέπεται ακόμη εξαίρεση για οδηγούς ταξί Ε.Δ.Χ. που χρησιμοποιούν όχημα δικής τους ιδιοκτησίας ή μισθωμένο και είναι 62 ετών και άνω, εφόσον το όχημα φτάνει το όριο ηλικίας απόσυρσης το 2026. Από το 2026 και μετά, οι άνω των 62 ετών απαλλάσσονται από την υποχρέωση για αγορά οχήματος μηδενικών εκπομπών και μπορούν να διατηρήσουν το όχημά τους, κατά παρέκκλιση της περ. β της παρ. 5 του άρθρου 89 του ν. 4070/2012 (Α΄ 82), που αφορά το όριο ηλικίας απόσυρσης και την κυκλοφορία των ΕΔΧ οχημάτων.

Για ταξί που ανήκει σε συνιδιοκτησία και φτάνει το όριο απόσυρσης το 2026, η εξαίρεση του έκτου εδαφίου δεν ισχύει αν ένας συνιδιοκτήτης είναι κάτω των 62 ετών. Σε αυτή την περίπτωση, οι συνιδιοκτήτες υποχρεούνται σε αντικατάσταση του ΕΔΧ με όχημα μηδενικών εκπομπών, μόλις εκπνεύσει η περίοδος αναστολής που αρχίζει με το πρόγραμμα επιδότησης, σύμφωνα με το τρίτο και τέταρτο εδάφιο.

Εξαίρεση από την υποχρέωση που προβλέπει το πρώτο εδάφιο ισχύει και όταν ένα Ε.Δ.Χ. ΤΑΞΙ υποστεί ολική καταστροφή προτού συμπληρώσει το όριο ηλικίας χρήσης. Προϋπόθεση είναι το όχημα να είναι ηλικίας έως 10 ετών.

Αν το όχημα που καταστράφηκε ολοσχερώς έχει φτάσει τα 10 έτη από την πρώτη κυκλοφορία του, ο ιδιοκτήτης οφείλει να αγοράσει όχημα μηδενικών εκπομπών, βάσει του πρώτου εδαφίου, με την επιφύλαξη της αναστολής που προβλέπεται στο τρίτο και τέταρτο εδάφιο. Για οχήματα που ταξινομήθηκαν ως μεταχειρισμένα, η ηλικία υπολογίζεται από το έτος κατασκευής, χωρίς να συνυπολογίζεται το ίδιο έτος.

Αντίθετα, όταν το όχημα που έχει καταστραφεί ολικώς είναι ηλικίας έως 10 ετών, το όχημα που θα το αντικαταστήσει μπορεί να είναι ηλεκτρικό, υβριδικό ή να πληροί το πρότυπο εκπομπών «EURO 6». Θα πρέπει να έχει ταξινομηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2021 και μπορεί να χρησιμοποιείται μέχρι να συμπληρωθεί το υπόλοιπο διάστημα έως το όριο ηλικίας χρήσης.

Η ολική καταστροφή αποδεικνύεται με πιστοποιητικό καταστροφής που εκδίδει πιστοποιημένη μονάδα ανακύκλωσης οχημάτων —σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης οχημάτων στο τέλος του κύκλου ζωής τους— και με έκθεση της Τροχαίας, της Πυροσβεστικής ή της ασφαλιστικής εταιρείας που πιστοποιεί την ολική καταστροφή του οχήματος. Τα πιστοποιητικά πρέπει να περιλαμβάνουν τον αριθμό κυκλοφορίας, καθώς και την ημερομηνία καταστροφής.

Σε περίπτωση ολικής καταστροφής, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά κατατίθενται στην αρμόδια Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών της Περιφέρειας. Με αυτά ζητείται να χορηγηθεί νέα άδεια με ημερομηνία λήξης το χρονικό σημείο κατά το οποίο θα συμπληρωνόταν το όριο ηλικίας που ίσχυε για την άδεια του κατεστραμμένου οχήματος.

Ως παραστατικό αγοράς γίνεται δεκτό το δελτίο παραγγελίας μαζί με απόδειξη προκαταβολής ή, εναλλακτικά, το τιμολόγιο αγοράς του οχήματος.