Spike NLOS: Ο μεγάλος πολλαπλασιαστής ισχύος του Ελληνικού Στρατού φέρνει πυροβολικό ακριβείας στο επιτελείο των τακτικών διοικητών

Η παρουσία του ουλαμού των νέας γενιάς πυραυλικών συστημάτων Spike NLOS του Ελληνικού Στρατού ξεχώρισε στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη. Ο Στρατός Ξηράς προχωρά στην επιχειρησιακή ένταξη και την απόκτηση συνολικά 17 συστημάτων πλήρους σύνθεσης. Προβλέπεται επίσης να προμηθευτεί επαρκή αριθμό βλημάτων για τα επιθετικά ελικόπτερα AH-64A Apache, ενώ το σύστημα θα αποκτήσει και το Πολεμικό Ναυτικό, για τις κανονιοφόρους κλάσης ΜΑΧΗΤΗΣ και τα Σκάφη Ανορθοδόξου Πολέμου των Ομάδων Υποβρυχίων Καταστροφών. Κάθε Spike NLOS περιλαμβάνει δύο εκτοξευτές, όχημα διοίκησης και δύο UAV Orbiter, τα οποία εκτελούν αποστολές συλλογής πληροφοριών και εντοπισμού στόχων. Τα συστήματα αναμένεται να ενταχθούν και να αξιοποιηθούν επιχειρησιακά από τους Λόχους Αντιαρματικών των Σχηματισμών του Στρατού Ξηράς που εδρεύουν στην Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Θράκης (Δ’ Σώμα Στρατού) και στην Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου (ΑΣΔΕΝ).

Πολλά έχουν ήδη αναφερθεί για την επιχειρησιακή αξία του συστήματος. Θα επιχειρήσουμε να την παρουσιάσουμε συνοπτικά, εξετάζοντας τις συνθήκες στη Θράκη και στο Αιγαίο, καθώς και τους φορείς του, δηλαδή τα επιθετικά ελικόπτερα AH-64A Apache και τις κανονιοφόρους του Π.Ν.

Επιχειρησιακό περιβάλλον στη Θράκη

Η διάθεση Spike NLOS στους ΛΑΤ των Ταξιαρχιών του Δ’ ΣΣ θεωρείται εξοπλιστική επιλογή με σχεδόν «στρατηγική» σημασία. Στην περιοχή ευθύνης του Δ’ ΣΣ βρίσκονται πέντε Μ/Κ Ταξιαρχίες ΠΖ, παραταγμένες κατά μήκος των συνόρων. Παράλληλα, τέσσερις ΤΘ Ταξιαρχίες έχουν ήδη ενταχθεί ή προσανατολίζονται προς το μέτωπο του Έβρου, μαζί με ακόμη δύο Μ/Κ Ταξιαρχίες ΠΖ. Κάθε Ταξιαρχία διαθέτει Λόχο Αντιαρματικών (ΛΑΤ), ο οποίος μέχρι σήμερα φέρει AT/K/B TOW II και KORNET-E. Είναι πιθανό τα SPIKE-NLOS να ενταχθούν ως Διμοιρία σε κάθε ΛΑΤ, με ένα σύστημα ανά Διμοιρία. Πιο ορθολογική και συγκεντρωτική λύση θα ήταν η υπαγωγή τους σε Τάγμα Αντιαρματικών ή, καλύτερα, σε Μοίρα Αντιαρματικών υπό το ΠΒ Μάχης, μαζί με συστήματα όπως τα ALAS, Jumper και Nimrod 3. Σταματούμε εδώ την αναφορά, καθώς το θέμα μπορεί να αποτελέσει τον «πυρήνα» ξεχωριστού άρθρου.

Με μέγιστη εμβέλεια 32 χιλιομέτρων, το SPIKE-NLOS μπορεί να πλήξει με μεγάλη ακρίβεια στόχους που βρίσκονται «εκτός οπτικής θέας», όπως άρματα μάχης, ΤΟΜΠ/ΤΟΜΑ ή ΤΟΜΜΧ. Έτσι, καθίσταται προβληματική για τον αντίπαλο κάθε επιθετική ενέργεια στη Ζώνη Ενεργείας του Δ’ ΣΣ. Από σχετικά ασφαλή απόσταση μπορούν να πληγούν ακόμη και μέσα εκπομπής πυρός, όπως πυροβόλα και ΠΕΠ, δυσχεραίνοντας περαιτέρω τον σχεδιασμό του εχθρού. Για τα δεδομένα του Δ’ ΣΣ, η προμήθεια SPIKE-NLOS αποτελεί ουσιαστικά μια ιδιαίτερα «value for money» επιλογή, καθώς επιτρέπει να περιοριστεί εν μέρει το αριθμητικό πλεονέκτημα του αντιπάλου.

Επιχειρησιακό περιβάλλον στο Αιγαίο

Οι συνθήκες επιχειρήσεων στο Αιγαίο διαφέρουν αισθητά από εκείνες της Θράκης. Η απειλή εδώ δεν προέρχεται από Τ/Θ και Μ/Κ σχηματισμούς, συγκροτήματα ή μονάδες, αλλά από αμφίβιες δυνάμεις, οι οποίες μπορούν να απειλήσουν τόσο τα κύρια και ενδιάμεσα νησιά όσο και μικρότερα νησιά, νησίδες και βραχονησίδες. Για τις φίλιες δυνάμεις, ζητούμενο είναι να χτυπήσουν τον αντίπαλο με ακρίβεια και αποτελεσματικότητα, από σχετικά ασφαλή θέση, αποδυναμώνοντάς τον σε κάθε στάδιο της επιχείρησης και, αν είναι δυνατόν, ήδη από τις βάσεις εκκίνησής του. Ο εξοπλιστικός σχεδιασμός πρέπει ουσιαστικά να περιλαμβάνει συστήματα που θα μπορούν να αντιμετωπίσουν τον εχθρό από τα μικρασιατικά παράλια και να τον φθείρουν μέχρι να φτάσει στις ακτές απόβασης, αλλά και στην ενδοχώρα, εφόσον χρειαστεί.

Το SPIKE-NLOS καλύπτει αποτελεσματικά αυτή την επιχειρησιακή και εξοπλιστική ανάγκη. Η εμβέλειά του, που φτάνει τα 32 χιλιόμετρα, επιτρέπει να πλήττει με ακρίβεια τις εχθρικές αμφίβιες δυνάμεις σε κάθε φάση της επιχείρησής τους. Μπορούν να προσβληθούν επιτυχώς ακόμη και αμφίβια ΤΟΜΠ, όπως το ZAHA τουρκικής σχεδίασης και κατασκευής, ενώ βρίσκεται στο νερό, όπως και αποβατικά σκάφη ή πλοία. Ακόμη και αν, στη δυσμενή περίπτωση, ο αντίπαλος καταφέρει να αποβιβαστεί και να δημιουργήσει προγεφύρωμα, το SPIKE-NLOS μπορεί να πλήξει με ακρίβεια τα οπλικά συστήματα που θα έχει φέρει στην ακτή, όπως άρματα μάχης, ΤΟΜΠ/ΤΟΜΑ, ΤΟΜΟ και ΤΟΜΜΧ.

Η συμβολή του SPIKE-NLOS αναμένεται να είναι εξίσου, αν όχι περισσότερο, σημαντική στην προστασία ενδιάμεσων νησιών και μικρονήσων. Χάρη στο μεγάλο βεληνεκές και την υψηλή ακρίβεια των βολών του, κάθε ΑΔΤΕ μπορεί, με ορισμένους αντικειμενικούς περιορισμούς, να καλύπτει τα ενδιάμεσα νησιά και τις μικρονήσους που υπάγονται στον τομέα ευθύνης της. Έτσι μειώνεται αισθητά η ανάγκη για φυσική παρουσία σε αυτά και επιτυγχάνεται οικονομία δυνάμεων και μέσων. Παράλληλα, το SPIKE-NLOS μπορεί να πλήττει φουσκωτές λέμβους, καθώς και ελικόπτερα που αιωρούνται ή βρίσκονται σε χαμηλή πτήση, ενισχύοντας σημαντικά την άμυνα και δημιουργώντας σοβαρά εμπόδια για τον αντίπαλο.

Συνολικά, το SPIKE-NLOS μπορεί να χαρακτηριστεί παράγοντας «game changer» για το επιχειρησιακό περιβάλλον του Αιγαίου. Η ένταξή του αλλάζει ουσιαστικά τις επιχειρησιακές παραμέτρους, προσφέροντας στην ελληνική άμυνα μεγαλύτερο βάθος και ποιοτικό πλεονέκτημα.

AH-64A και SPIKE–NLOS

Τα AH-64A συγκαταλέγονται στα οπλικά συστήματα του Ελληνικού Στρατού που έχουν αδικηθεί περισσότερο. Η έλλειψη ενδιαφέροντος ή η αδυναμία αναβάθμισής τους στην έκδοση –D Longbow είχε οδηγήσει πολλούς στην εκτίμηση ότι θα αποσύρονταν πρόωρα από το δυναμικό του Ε.Σ., παρά τη σημαντική επένδυση που είχε γίνει εξαρχής για την απόκτησή τους.

Η ενσωμάτωση και πιστοποίηση του SPIKE-NLOS στα ελληνικά AH-64A, ωστόσο, μπορεί να ανανεώσει τον ρόλο αυτών των πολύτιμων εναέριων μέσων. Με τα συγκεκριμένα βλήματα, τα ελικόπτερα έκδοσης –A θα έχουν τη δυνατότητα να πλήττουν από μεγάλη απόσταση τους στόχους τους, κυρίως τεθωρακισμένους και μηχανοκίνητους σχηματισμούς, εκτός της ακτίνας προστασίας των αντιαεροπορικών συστημάτων Korkut και Hisar-A. Σε ένα ενδεικτικό σενάριο εναντίον τουρκικής τεθωρακισμένης ή μηχανοκίνητης φάλαγγας, τα SPIKE-NLOS θα μπορούσαν αρχικά να χτυπήσουν τα συστήματα της ενεργητικής αντιαεροπορικής κάλυψής της, δηλαδή τα Korkut και Hisar-A. Στη συνέχεια, τα ελικόπτερα θα χρησιμοποιούσαν τους AGM-114 HELLFIRE που διαθέτουν για την εξουδετέρωση των εχθρικών αρμάτων. Σημαντική θα ήταν επίσης η δράση των AH-64A στο Αιγαίο, στον τομέα ευθύνης της ΑΣΔΕΝ. Με την κατάλληλη επιλογή προφίλ πτήσης, θα μπορούσαν να προσβάλλουν με ασφάλεια εχθρικές αποβατικές δυνάμεις, αλλά και μονάδες κρούσης και υποστήριξης του αντίπαλου ναυτικού, όπως ναρκοθηρικά και ναρκαλιευτικά, ΤΠΚ, κανονιοφόρους, ακόμη και κορβέτες ή φρεγάτες. Σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα φίλια μέσα, μια τέτοια δράση θα μπορούσε να ακυρώσει τις επιχειρησιακές επιδιώξεις του αντιπάλου.

Ο οπλισμός των AH-64A με SPIKE-NLOS θα επέτρεπε στα ελικόπτερα να εκτελούν και αποστολές πέρα από το συνηθισμένο πλαίσιο δράσης τους. Ενδεικτικά, θα μπορούσαν να συμμετέχουν σε επιχειρήσεις SEAD/DEAD κατά της εχθρικής αεράμυνας, επιχειρώντας σε σχετικό βάθος.

Οι δυνατότητες του συνδυασμού AH-64A και SPIKE-NLOS είναι ουσιαστικά απεριόριστες· δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί ότι το εύρος αξιοποίησής του εξαρτάται μόνο από τη φαντασία.

SPIKE–NLOS στις Κ/Φ

Οι κανονιοφόροι αποτελούν ακόμη ένα υποβαθμισμένο σύστημα στο δυναμικό των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Πρόκειται για πλοία με πολλές χρήσεις, γεγονός που κάνει ακόμη πιο αξιοσημείωτη την περιορισμένη αξιοποίησή τους. Η εγκατάσταση SPIKE-NLOS στις κανονιοφόρους τύπου «ΜΑΧΗΤΗΣ» αποτελεί το πρώτο βήμα για να αλλάξει αυτή η κατάσταση. Με έναν εκτοξευτή οκτώ βλημάτων SPIKE-NLOS, οι Κ/Φ ΜΑΧΗΤΗΣ αποκτούν αξιόλογη ισχύ κρούσης απέναντι σε διαφορετικούς στόχους, όπως αποβατικά, ναρκοθηρικά και ναρκαλιευτικά, ΤΠΚ, αλλά και μεγαλύτερα πλοία. Η τελευταία δυνατότητα δεν είναι υπερβολική εκτίμηση: πλήγμα SPIKE-NLOS στη γέφυρα, στο πυροβόλο ή στους εκτοξευτές SSM ενός εχθρικού πλοίου θα μπορούσε να προκαλέσει ανυπολόγιστες καταστροφές και ενδεχομένως να το θέσει εκτός μάχης για σημαντικό χρονικό διάστημα. Αντίστοιχα αποτελέσματα υποστηρίζει η εγγενής ακρίβεια του βλήματος. Επιπλέον, το SPIKE-NLOS μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό της δράσης των εχθρικών μέσων ναυτικού ανορθόδοξου πολέμου, καθώς συνδυάζει την προαναφερθείσα ακρίβεια με επαρκή καταστρεπτικότητα για την εξουδετέρωση των εχθρικών Σκαφών Ανορθοδόξου Πολέμου (ΣΑΠ).

Επίλογος

Κλείνοντας, η επιλογή του SPIKE-NLOS αποτελεί εύστοχη εξοπλιστική απόφαση για τις ΕΕΔ, την πρώτη τέτοια κίνηση έπειτα από αρκετό καιρό. Πρόκειται για σύστημα που μπορεί να μεταβάλει αισθητά υπέρ της ελληνικής πλευράς τα επιχειρησιακά δεδομένα και τον ευρύτερο συσχετισμό ισχύος στο πλαίσιο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης. Ευχή μας είναι να ακολουθήσουν συχνότερα ανάλογες επιτυχημένες επιλογές στον εξοπλιστικό τομέα, ώστε να ενισχυθεί η αξιοπιστία της ελληνικής αποτροπής.