Γαλλία: Πώς Ρωσία, Ισραήλ και κίνημα MAGA αξιοποίησαν τις ταραχές στον ψηφιακό «πόλεμο» κατά του Παρισιού

Οι ταραχές και η κοινωνική οργή που αναστάτωσαν πρόσφατα τη Γαλλία έγιναν αντικείμενο εκμετάλλευσης από εξωτερικούς παράγοντες, οι οποίοι εξαπέλυσαν συντονισμένες εκστρατείες παραπληροφόρησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Μυστικά δίκτυα με αφετηρία τη Ρωσία, αλλά και λογαριασμοί που σχετίζονται με το αμερικανικό κίνημα MAGA και ισραηλινούς κύκλους, επιστρατεύτηκαν για να προωθήσουν «εχθρικά αφηγήματα» σχετικά με την κρίση, αποδίδοντάς την στο μεταναστευτικό και επιδιώκοντας να πλήξουν την εικόνα της γαλλικής κυβέρνησης. Τα στοιχεία περιλαμβάνονται σε απόρρητες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών που δημοσιοποιήθηκαν.

Η ρωσική «Operation Overload» και η προπαγανδιστική εκστρατεία

Εσωτερική αξιολόγηση της ΕΕ για το διάστημα 7 έως 21 Οκτωβρίου καταγράφει ότι ένα μυστικό ρωσικό δίκτυο, με την ονομασία «Operation Overload» (Επιχείρηση Υπερφόρτωση), επιχείρησε να αξιοποιήσει επικοινωνιακά τις διαδηλώσεις ενάντια στο κόστος ζωής και την κατάρρευση των δημόσιων υπηρεσιών. Οι κινητοποιήσεις εξελίχθηκαν στις πιο βίαιες ταραχές που έχει γνωρίσει η Γαλλία εδώ και δεκαετίες.

Το ρωσικό δίκτυο χρησιμοποίησε βίντεο που μιμούνταν δυτικά μέσα ενημέρωσης και διέδιδε ψευδείς ισχυρισμούς ότι μετανάστες είχαν βιάσει διαδηλωτές ή σχεδίαζαν τρομοκρατικές επιθέσεις.

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή έκθεση, η Μόσχα επιδίωκε να «απεικονίσει τη γαλλική ηγεσία ως αδύναμη και ολοένα πιο αυταρχική».

Η αξιολόγηση, πάντως, τονίζει ότι δεν εντοπίστηκαν αποδείξεις πως η Μόσχα ή άλλοι παράγοντες υποκίνησαν ή κλιμάκωσαν τις διαδηλώσεις. Τη δράση τους την περιγράφει ως «καιροσκοπική εκμετάλλευση των ταραχών».

Το έγγραφο της ΕΕ υπογραμμίζει τη γενικότερη σημασία τέτοιων ενεργειών, σημειώνοντας: «Τέτοια γεγονότα προσφέρουν ευκαιρίες για να υπονομευθούν οι εθνικές κυβερνήσεις, να τροφοδοτηθούν ο φόβος και ο διχασμός, και να διαμορφωθούν οι αντιλήψεις του κοινού ενόψει των εκλογών».

Από τον Σεπτέμβριο του 2023 δραστηριοποιείται η «Operation Overload», έχοντας βάλει στο στόχαστρο δημόσια πρόσωπα, δυτικούς θεσμούς και μέσα ενημέρωσης.

Το βρετανικό Institute for Strategic Dialogue αναφέρει ότι η επιχείρηση «δημιουργεί και αναρτά βίντεο που μοιάζουν με ειδησεογραφικά ρεπορτάζ, χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για να κλωνοποιήσει φωνές ειδικών, πλαστογραφεί πρωτοσέλιδα εφημερίδων και χειραγωγεί εικόνες». Παράλληλα, «εναλλάσσεται από χώρα σε χώρα για να εκμεταλλευτεί κρίσεις και συζητήσεις».

Η ρωσική διπλωματία έχει στο παρελθόν απορρίψει κατηγορηματικά αντίστοιχες κατηγορίες.

Τον Αύγουστο, η Μαρία Ζαχάροβα, εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ, απέρριψε καταγγελίες γαλλικής αρχής περί διάδοσης fake news πριν από τις γαλλικές εκλογές του 2027. Όπως είχε δηλώσει, «δεν θα είναι το τελευταίο κατασκεύασμα που θα χρησιμοποιήσουν οι αρχές για να χειραγωγήσουν την κοινή γνώμη».

MAGA και ισραηλινά δίκτυα συγκέντρωσαν δεκάδες εκατομμύρια προβολές

Ξεχωριστή έκθεση του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών έδειξε ότι άλλες παρεμβάσεις είχαν μεγαλύτερη απήχηση από τη ρωσική προπαγάνδα.

Οι 10 δημοφιλέστερες αναρτήσεις στο X από «φιλορωσικούς κύκλους» σημείωσαν 2,8 εκατομμύρια προβολές μεταξύ 16 και 18 Οκτωβρίου. Ωστόσο, η απήχησή τους ήταν μικρή σε σύγκριση με εκείνη άλλων λογαριασμών.

Στο ίδιο χρονικό διάστημα, οι 10 αναρτήσεις με τις περισσότερες προβολές από αξιωματούχους, μέσα ενημέρωσης και influencers που συνδέονται με το αμερικανικό κίνημα MAGA ξεπέρασαν τα 49 εκατομμύρια προβολές.

Περισσότερες από 35 εκατομμύρια προβολές συγκέντρωσαν επίσης οι 10 κορυφαίες αναρτήσεις Ισραηλινών αξιωματούχων, κυβερνητικών λογαριασμών και μέσων ενημέρωσης. Οι αναρτήσεις συνέδεαν τις ταραχές με τη ριζοσπαστική ισλαμική ιδεολογία και το μεταναστευτικό.

Η Ελίνα Τρέιγκερ, ανώτερη πολιτική επιστήμονας στη δεξαμενή σκέψης RAND Corporation, εξήγησε πως οι εκστρατείες αυτές εντάσσονται σε έναν μακροχρόνιο «ανταγωνισμό αφηγημάτων». Κατά την ίδια, ο ανταγωνισμός επηρεάζει σταδιακά την εικόνα των δυτικών δημοκρατιών στην Ευρώπη και διεθνώς, ενώ ενισχύει παράλληλα την αντιμεταναστευτική αντίδραση και ωθεί Ευρωπαίους ψηφοφόρους προς τα πολιτικά άκρα.

Η θέση της γαλλικής κυβέρνησης για τις ψηφιακές παρεμβάσεις

Όπως σημειώνει το Reuters, οι ισχυρισμοί που περιλαμβάνονται στις εκθέσεις δεν κατέστη δυνατό να επαληθευτούν ανεξάρτητα.

Στις 21 Οκτωβρίου, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κλήθηκε να τοποθετηθεί και είπε ότι, αν και δεν διαπιστώθηκε ορατή ξένη υποκίνηση πίσω από τις διαδηλώσεις, υπήρξε «ξένη χειραγώγηση της πληροφορίας».

Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και το ισραηλινό ΥΠΕΞ δεν απάντησαν στα αιτήματα του πρακτορείου για σχόλιο.