Αυστραλία: Ισοβίτης δεν επιτρέπεται να φάει Vegemite, το χαρακτηριστικότερο τρόφιμό της – Η υπόθεση στο Ανώτατο Δικαστήριο

Μια ασυνήθιστη υπόθεση για το Vegemite, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά τρόφιμα της Αυστραλίας, έφτασε στο Ανώτατο Δικαστήριο της Βικτόρια. Ένας 55χρονος ισοβίτης υποστήριξε ότι η απαγόρευση του αλείμματος στις φυλακές παραβιάζει το δικαίωμά του να συμμετέχει στην αυστραλιανή κουλτούρα.

Τη Δευτέρα (26/10) ο Αντρέ ΜακΚέχνι, που εκτίει ισόβια κάθειρξη για δολοφονία, δεν δικαιώθηκε στη δικαστική διαμάχη. Το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η απαγόρευση είναι δικαιολογημένη για λόγους ασφαλείας.

Το 2025 ο κρατούμενος προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, όπως μετέδωσε το Associated Press, επικαλούμενος τη νομοθεσία της Βικτόρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Υποστήριξε ότι η απαγόρευση του Vegemite τον αποκλείει από μια σημαντική πλευρά της αυστραλιανής πολιτιστικής ταυτότητας.

Στην Αυστραλία το Vegemite είναι ιδιαίτερα δημοφιλές: πρόκειται για σκούρο και αλμυρό άλειμμα από εκχύλισμα μαγιάς ζυθοποιίας, το οποίο συνήθως απλώνεται σε ψωμί ή φρυγανιές.

Οι λόγοι για την απαγόρευση του Vegemite στις φυλακές

Η δικαστής Κλερ Χάρις δέχθηκε ότι ο περιορισμός αγγίζει τα πολιτιστικά δικαιώματα του κρατουμένου. Έκρινε, όμως, ότι είναι δικαιολογημένος, καθώς οι σωφρονιστικές Αρχές θέλουν να εμποδίσουν τη διακίνηση ναρκωτικών και την παράνομη παραγωγή αλκοόλ.

Στη δίκη που έγινε τον περασμένο Ιούλιο, στελέχη των φυλακών ανέφεραν ότι το Vegemite βρίσκεται εκτός επιτρεπόμενων ειδών εδώ και περίπου 20 χρόνια και στα 12 σωφρονιστικά καταστήματα της Βικτόρια.

Τα στελέχη εξέφρασαν ανησυχία ότι η έντονη οσμή του προϊόντος ενδέχεται να μειώσει την αποτελεσματικότητα των ειδικά εκπαιδευμένων σκύλων ανίχνευσης ναρκωτικών. Πρόσθεσαν ότι θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στη ζύμωση για την παράνομη παρασκευή αλκοόλ.

Από τη φυλακή υψίστης ασφαλείας Μπάρουον, δυτικά της Μελβούρνης, ο ΜακΚέχνι συμμετείχε στη διαδικασία με βιντεοσύνδεση και εκπροσώπησε ο ίδιος τον εαυτό του, αμφισβητώντας τις αιτιολογίες της απαγόρευσης.

Για να στηρίξει τη θέση του, σημείωσε πως στη γειτονική Νέα Νότια Ουαλία δεν υπάρχει ανάλογη απαγόρευση. Κατά τον ίδιο, οι ίδιοι κίνδυνοι μπορούν να αντιμετωπιστούν με μέτρα που περιορίζουν λιγότερο τους κρατουμένους.

Η δικαστής, παρ’ όλα αυτά, έκρινε ότι ο ΜακΚέχνι δεν είχε καταθέσει αρκετά στοιχεία ώστε να αντικρούσει τις ανησυχίες των σωφρονιστικών Αρχών.

Η αποσύνδεση από την οικογένεια και την κουλτούρα, όπως την περιέγραψε

Ο 55χρονος ανέφερε ακόμη ότι, χωρίς τη δυνατότητα να τρώει Vegemite, αισθάνεται πως στερείται την αυστραλιανή πολιτιστική του ταυτότητα, ενώ νιώθει θλίψη και απομάκρυνση από την οικογένεια και την κοινότητά του.

Κατά την απάντησή της, η δικαστής έκρινε δύσκολο να θεωρηθεί πως η έλλειψη του συγκεκριμένου τροφίμου —και όχι ο εγκλεισμός— ευθύνεται ουσιαστικά για τη θλίψη και την αποξένωση που περιέγραψε.

«Ο περιορισμός της δυνατότητας του κ. ΜακΚέχνι να απολαμβάνει Vegemite μαζί με άλλα άτομα αυστραλιανής καταγωγής οφείλεται πρωτίστως στο γεγονός ότι είναι κρατούμενος», σημείωσε η δικαστής στην απόφαση των 47 σελίδων.

Αρχικά, ο ισοβίτης είχε συνδέσει την απαγόρευση με την έλλειψη βιταμίνης Β1 από την οποία πάσχει. Εξήγησε ότι τηρεί τους κανόνες της εβραϊκής διατροφής και δεν τρώει χοιρινό, τροφή που επίσης περιέχει τη συγκεκριμένη βιταμίνη.

Αργότερα, ωστόσο, εγκατέλειψε αυτόν τον ισχυρισμό, λέγοντας πως δεν ήταν το βασικό επιχείρημά του.

Το Vegemite ως σύμβολο της αυστραλιανής ταυτότητας

Το Vegemite αποτελεί μέρος της καθημερινότητας στην Αυστραλία. Εκτιμάται ότι πάνω από οκτώ στα δέκα νοικοκυριά έχουν ένα βαζάκι στα ντουλάπια τους.

Για να αναδείξει τη θέση του προϊόντος στην εθνική ταυτότητα, ο ΜακΚέχνι επικαλέστηκε επιστημονική μελέτη για τη σύνδεση του Vegemite με την αυστραλιανή καταγωγή. Αναφέρθηκε επίσης στο γνωστό τραγούδι «Down Under» των Men at Work, όπου γίνεται λόγος για σάντουιτς με Vegemite.

Το δικαστήριο, παρά τους ισχυρισμούς του, έκρινε ότι η ασφάλεια των σωφρονιστικών καταστημάτων υπερισχύει του δικαιώματός του να καταναλώνει το άλειμμα που προτιμά.

Η Bega Group, ιδιοκτήτρια του Vegemite, δεν απάντησε στο αίτημα του Associated Press να σχολιάσει την απόφαση.