ΔΙΕΘΝΗ

Τραμπ: Απειλές αφανισμού κατά του Ιράν και παρασκηνιακές συνομιλίες με την Τεχεράνη

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αξιοποίησε το βήμα της Γενικής Συνέλευσης στη Νέα Υόρκη για να απευθύνει ευθείες απειλές «ολοκληρωτικού αφανισμού» προς την Τεχεράνη, σε μια επίδειξη ισχύος που αμφισβήτησε ανοιχτά θεμελιώδεις αρχές του ΟΗΕ. Την ίδια στιγμή, Αμερικανοί απεσταλμένοι συμμετείχαν σε τρίωρες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις με Ιρανούς αξιωματούχους.

Η ομιλία του Αμερικανού Προέδρου έγινε σχεδόν επτά μήνες μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν και ανέδειξε το δόγμα «ο νικητής τα παίρνει όλα». Στο επίκεντρο βρέθηκε η αξιοποίηση της στρατιωτικής υπεροχής για την προάσπιση εθνικών και οικονομικών συμφερόντων.

Παρασκηνιακές επαφές Ουάσινγκτον – Τεχεράνης

Μολονότι η σκληρή ρητορική κυριάρχησε στην ομιλία του στον ΟΗΕ, ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε την Τρίτη πως Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου των ηγετών.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Αμερικανός Πρόεδρος αποκάλυψε ότι οι βασικοί απεσταλμένοι του, ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, είχαν επαφές διάρκειας περίπου τριών ωρών με την ιρανική αντιπροσωπεία.

«Ήταν μια πολύ καλή συνάντηση. Δεν ήταν στο υψηλότερο επίπεδο, αλλά είναι κάτι», δήλωσε.

Ο Ντόναλντ Τραμπ προανήγγειλε παράλληλα ότι οι δύο πλευρές θα συναντηθούν ξανά σύντομα.

Με ανάρτησή του στο X, ο Γουίτκοφ σημείωσε ότι οι συνομιλίες, που έγιναν με τη βοήθεια διαμεσολαβητών οι οποίοι μετέφεραν μηνύματα ανάμεσα στις δύο πλευρές, συνιστούν την πρώτη τέτοιου είδους επαφή από τον Ιούνιο. Τότε, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς είχε συναντήσει ιρανική αντιπροσωπεία στην Ελβετία για την επίτευξη του Μνημονίου Συναντίληψης (MoU).

Ο Γουίτκοφ εξέφρασε την ελπίδα ότι η πρωτοβουλία «θα αποδειχθεί εποικοδομητική και υποσχόμενη».

Η επαφή πραγματοποιήθηκε ύστερα από μήνες αδιεξόδου, που ακολούθησαν την κατάρρευση της ενδιάμεσης συμφωνίας του Ιουνίου και τις έμμεσες διαβουλεύσεις στις αρχές Ιουλίου στη Ντόχα, με τη μεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν.

Νωρίτερα την ίδια ημέρα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο είχε δηλώσει στην εκπομπή «Today» του NBC ότι παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνάντησης του Τραμπ με τον Ιρανό πρόεδρο, Μασούντ Πεζεσκιάν.

«Αυτός είναι ένας πρόεδρος [σ.σ. ο Τραμπ] που θα συναντηθεί σχεδόν με τον οποιονδήποτε, επειδή πιστεύει ότι η επαφή με τους ανθρώπους είναι σημαντική αν θέλεις να λύσεις προβλήματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα καταλήξεις να συμφωνήσεις μαζί τους, αλλά είναι σημαντικό».

Την Τρίτη ο Τραμπ συναντήθηκε επίσης με ηγέτες και υψηλόβαθμους αξιωματούχους των κρατών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου —Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Ομάν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα— καθώς και της Ιορδανίας. Οι συζητήσεις αφορούσαν τα επόμενα βήματα στον πόλεμο με το Ιράν.

Η Τεχεράνη επιβεβαιώνει την επαφή και αφήνει περιθώριο για τα Στενά του Ορμούζ

Ιρανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν τη συνάντηση με τον Στιβ Γουίτκοφ, διευκρινίζοντας ότι στις επαφές συμμετείχε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί. Τον ρόλο του διαμεσολαβητή ανέλαβαν διπλωμάτες από το Κατάρ.

Καθώς στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ βρίσκονταν σε εξέλιξη έντονες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να αποκαταστήσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ μέσα σε μία εβδομάδα. Προϋπόθεση, όπως είπε, είναι να υπάρξουν από τις ΗΠΑ αμοιβαία μέτρα για τη μείωση της στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης εναντίον του Ιράν.

Η συγκεκριμένη πρόταση συνιστά σημαντική υποχώρηση σε σχέση με τη σκληρή στάση που είχε υιοθετήσει μέχρι τώρα η Τεχεράνη.

Έως πρόσφατα, το Ιράν ζητούσε επτά αυστηρές προϋποθέσεις για να τερματίσει τον αποκλεισμό της στρατηγικής θαλάσσιας οδού. Σε αυτές περιλαμβάνονταν ο τερματισμός του πολέμου των ΗΠΑ «σε όλα τα μέτωπα» και σαφής δέσμευση της Ουάσινγκτον ότι θα σταματήσει κάθε επιθετική ενέργεια, μαζί και οι κυρώσεις.

Τη νέα αυτή θέση παρουσίασε αρχικά στο ιαπωνικό πρακτορείο Kyodo και στη συνέχεια στο Reuters Ιρανός αξιωματούχος από την Τεχεράνη. Η τοποθέτηση δείχνει ότι ορισμένοι από τους προηγούμενους όρους έχουν χαλαρώσει.

Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι η πρόταση έχει εγκριθεί από τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, αλλά και από το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας της χώρας.

Παρά την εξέλιξη αυτή, οι ισορροπίες στο εσωτερικό της Τεχεράνης εξακολουθούν να είναι αβέβαιες, καθώς καταγράφονται σοβαρές εσωτερικές διαφωνίες.

Μέσα ενημέρωσης του Ιράν που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC) απέρριψαν τους ισχυρισμούς περί υιοθέτησης νέας πολιτικής γραμμής.

Οι IRGC εξέδωσαν ανακοίνωση, υποστηρίζοντας ότι οι διπλωματικές διαπραγματεύσεις μπορούν να συνεχίζονται παράλληλα με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Την ίδια θέση επανέλαβε σε ομιλία του στο ιρανικό κοινοβούλιο και ο επικεφαλής διαπραγματευτής της χώρας, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ.

«Ολοκληρωτικός αφανισμός» ή συμφωνία

Μιλώντας στη Γενική Συνέλευση, ο Ντόναλντ Τραμπ υπερασπίστηκε την επιλογή του να ανοίξει πόλεμο με το Ιράν, λέγοντας πως, σε αντίθεση με άλλους ηγέτες που δίστασαν, ο ίδιος έδειξε αποφασιστικότητα.

Με ένα νέο τελεσίγραφο προς την Τεχεράνη, δήλωσε: «Θα γίνει μια συμφωνία με το Ιράν που θα τους επιτρέψει να ανοικοδομήσουν και να δημιουργήσουν μια πολύ σπουδαιότερη χώρα από ό,τι ήταν πριν, ίσως μία από τις σπουδαιότερες στη Μέση Ανατολή ή ακόμη και στον κόσμο; Ή θα αφανίσω την Ισλαμική Δημοκρατία και θα το κάνω γρήγορα, χωρίς να τους δώσω ποτέ ξανά την ευκαιρία να σκοτώνουν και να καταστρέφουν ανθρώπους και χώρες;».

Συνέχισε, λέγοντας: «Θα τους οδηγήσω στην κόλαση χωρίς καμία πιθανότητα επιβίωσης και χωρίς καμία ελπίδα για μελλοντικό μεγαλείο ή επόμενες γενιές;».

Παράλληλα, ο Αμερικανός Πρόεδρος υποστήριξε πως η ανάληψη δράσης ήταν αναγκαία, προκειμένου το Ιράν να μην αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

«Ελπίζω οι Ευρωπαίοι να συνειδητοποιούν ότι ο στόχος του Ιράν ήταν να ολοκληρώσει την τρελή πορεία του προς μια πυρηνική βόμβα. Αν είχαν πετύχει, αυτό το κακόβουλο καθεστώς θα ήταν ελεύθερο να διασπείρει τον τρόμο και τον θάνατο για πάντα».

Ταυτόχρονα, ανέφερε ότι το Ιράν παρήγαγε πυραύλους με δυνατότητα να πλήξουν την Ευρώπη — θέση που δεν συμβάδιζε με παλαιότερες δηλώσεις του, σύμφωνα με τις οποίες το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας είχε ήδη ισοπεδωθεί.

Αμφισβήτηση των αρχών του ΟΗΕ, «νίκη» στη Βενεζουέλα και προειδοποιήσεις προς την Κούβα

Οι New York Times σημειώνουν ότι η ομιλία Τραμπ αμφισβήτησε ουσιαστικά τον ιδρυτικό στόχο του ΟΗΕ το 1945, ο οποίος ήταν η προστασία των μελλοντικών γενεών από τη μάστιγα του πολέμου.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος δήλωσε καθαρά ότι λαμβάνει μόνος του τις αποφάσεις για τη χρήση βίας και παρουσίασε τη δική του ηθική ως το μοναδικό φρένο στις επιλογές του, όπως είχε πει και σε προηγούμενη συνέντευξή του στην αμερικανική εφημερίδα: «[Το μόνο όριο είναι] η δική μου ηθική, ο δικός μου νους — είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να με σταματήσει».

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Τραμπ αξίωσε δημόσια τα πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας και εξήρε την ταχύτητα της επιχείρησης των αμερικανικών Ειδικών Δυνάμεων στο Καράκας, η οποία κατέληξε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.

Περιγράφοντας την εξέλιξη, είπε πως «ήταν ένας πόλεμος, αλλά είναι ίσως η μεγαλύτερη συμφωνία που έχει γίνει ποτέ». Πρόσθεσε ακόμη ότι «αν χρειαστεί, θα χρησιμοποιήσουμε την απαράμιλλη στρατιωτική μας ισχύ για να διασφαλίσουμε τα ζωτικά εθνικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών», επαναφέροντας και τη θέση πως «ο νικητής τα παίρνει όλα».

Για την Κούβα, χρησιμοποίησε τον χαρακτηρισμό «αποτυχημένο κράτος» και προέβλεψε την πτώση της κυβέρνησης στην Αβάνα, ξεκαθαρίζοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα ανεχθούν καταφύγιο ξένων αντιπάλων τους στα σύνορά τους.

Η συγκεκριμένη αναφορά οδήγησε στην άμεση έξοδο της κουβανικής αντιπροσωπείας από την αίθουσα.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας, Μπρούνο Ροντρίγκες Παρίγια, απάντησε στα social media ότι η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να αποδεχθεί την ανεξαρτησία της χώρας του, η οποία δεν συνιστά απειλή για κανέναν.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε ακόμη λόγο για τη σχεδιαζόμενη ανέγερση δύο νέων στρατιωτικών βάσεων στη Γροιλανδία, μετά τη συμφωνία με τη Δανία. Παράλληλα, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), το οποίο χαρακτήρισε «παράνομο θεσμό» λόγω του εντάλματος σύλληψης σε βάρος του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ζητώντας από τα μέλη του να παραιτηθούν.

Τέλος, χαρακτήρισε την κλιματική αλλαγή «απάτη» και τάχθηκε εναντίον κάθε διεθνούς ρύθμισης για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ).

Μάλιστα, εισηγήθηκε να αντικατασταθεί η ονομασία «Artificial Intelligence» από το «Super Intelligence» (S.I.), λέγοντας αστειευόμενος: «Για να δούμε αν έχω καμία δύναμη. Ίσως έχω, ίσως και όχι. Θα το μάθουμε πολύ σύντομα».

Αντιδράσεις

Η τοποθέτηση του Αμερικανού Προέδρου προκάλεσε από άλλους ηγέτες που βρίσκονταν στην αίθουσα έμμεσες αλλά ξεκάθαρες αιχμές.

Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, επέκρινε τη διεθνή επιστροφή στον «νόμο της ζούγκλας». Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, προειδοποίησε ότι η δημοκρατία απειλείται ξανά και υπερασπίστηκε το δικαίωμα του λαού της Βενεζουέλας στην αυτοδιάθεση.

Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό των ΗΠΑ εντείνεται η αμφισβήτηση των χειρισμών του Τραμπ στην εξωτερική πολιτική.

Όπως προκύπτει από δημοσκόπηση του CNN, οι χειρισμοί του στην εξωτερική πολιτική εγκρίνονται από μόλις 29% των Αμερικανών, ενώ 71% δηλώνουν ότι τους αποδοκιμάζουν — επίδοση που φτάνει ή και ξεπερνά τα αντίστοιχα επίπεδα του Τζορτζ Ο. Μπους το 2006, εν μέσω του πολέμου στο Ιράκ.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

ΣΧΟΛΙΑ

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *.

Τραμπ: Απειλές αφανισμού κατά του Ιράν και παρασκηνιακές συνομιλίες με την Τεχεράνη